• “Алайын” деп жутунба, ач көздүктүн белгиси, “Жулайын” деп умтулба, журт бузардын белгиси…
  • Ааламдын көркүн көз ачат, адамдын көөнүн сөз ачат.
  • Абийир тапса баласы, атасына бак конот.
  • Абийирди жашыңдан сакта.
  • Абийирдүү жигитке ажалдуу кийик жолугат.
  • Ага — тууган кимде жок, сыйлашпаса жатча жок.
  • Ага —тууган ынтымактуу болсо ат көп, абысындар ынтымактуу болсо аш көп.
  • Агасы минген атты — иниси минет, атасы салган кушту — баласы салат.
  • Агасын агалай албаган, душманын сагалайт.г
  • Агасын көрүп ини өсөт, эжесин көрүп сиңди өсөт.
  • Агасын чапса балаңыз, атасын урам дегени. Эжесин чапса балаңыз, энесин урам дегени.
  • Ага-тууган кимде жок, сыйлашпаса жат болот.
  • Агач катуусун курт жыгат.
  • Агыбайдын тонундай аңтара салба (ала салдырып).
  • Агын суу Арам болбойт.
  • Агын сууда арам жок.
  • Агын тапсаң аласың, караны тапсаң каласың.
  • Агын чогулуп сел болот, адам чогулуп эл болот.
  • Агынан тийишсең бирөөгө, айланып келет кезеги.
  • Адал эмгек абийир таптырат, арам эмгек азабын тарттырат.
  • Адал эмгек астыңа ат, үстүңө тон.
  • Адам — адам менен адам.
  • Адам — адам үчүн табылгыс дары.
  • Адам — адамга дос, жолдош, бир тууган.
  • Адам — акылы менен адам.
  • Адам — эли менен, өрдөк — көлү менен.
  • Адам (көзү) жок жерде кеп (ушак) кылба.
  • Адам аласы — ичинде, мал аласы — тышында.
  • Адам аласынан, сөз аласы жаман, от (эт) чаласынан, сөз чаласы жаман.
  • Адам алсызы — урушчаак.
  • Адам аракты жутат, арак кийин адамды жутат.
  • Адам ачтан өлбөйт, ардан өлөт.
  • Адам ашка тойсо да, башка (жашка) тойбойт.
  • Адам баласы тетиксиз сандык, сыртынан сынчы жаңылат.
  • Адам болмок аста —аста, айбан болмок бир паста.
  • Адам болор кишинин адам менен иши бар, адам болбос кишинин адам менен неси бар.
  • Адам болуу — ураан, адамды билүү — кымбат.
  • Адам болуу арзан, адамды билүү кыйын.
  • Адам да көктөмдө арыктайт.
  • Адам даңк үчүн от менен сууга кирет.
  • Адам дүйнөдө бир жаралат.
  • Адам жакшылыкты жерден таап албайт, адамдан үйрөнөт.
  • Адам жаман эмес, анын кыялы жаман.
  • Адам жаманы — сопу, жыгач жаманы — соку. Адам жаманы сопу болот, жыгач жаманы соку болот.
  • Адам жолу — улук.
  • Адам жүргөн жол менен адам жүрөт.
  • Адам жүрөгү менен күчтүү, жыгач тамыры менен күчтүү.
  • Адам жүрүшүнөн — кул болот, ат жүрүшүнөн — пул болот.
  • Адам ит жандуу.
  • Адам кааласа таштан суу, такырдан гүл чыгарат. Адам карыган сайын бала.
  • Адам катасыз болбойт, көлчүк бакасыз болбойт.
  • Адам келсе таң аткандай, акмак келсе күн баткандай.
  • Адам көңүлүнөн азат, тилинен жазат.
  • Адам көптү көрбөй акыл кирбейт.
  • Адам көркү — адеп.
  • Адам көркү — чүпүрөк, дарак көркү — жалбырак.
  • Адам кулагынан жаңылат, тулпар туягынан жаңылат.
  • Адам курсагынан арыктабайт, кулагынан арыктайт.
  • Адам маңдайга жазылгандан өтө албайт.
  • Адам менен малдын айырмасы — акылда.
  • Адам ойго тойбойт, бөрү койго тойбойт.
  • Адам ооруган жеринен колун албайт.
  • Адам өзү ажалдуу болсо да, өлбөс нерселерди жасайт.
  • Адам өзү карыса да, көөдөнү карыбайт.
  • Адам өзүнөн кийинкилерди көрүп картаят.
  • Адам өзүнөн эмес, сөзүнөн байкалат.
  • Адам өлбөсө — айыл башы, сарт өлбөсө — кербен башы.
  • Адам өлбөсө айыл башы, соодагер өлбөсө кербен башы.
  • Адам өлмөйүнчө ырыскысы түгөнбөйт.
  • Адам өлөт, атак өлбөйт.
  • Адам өлсө даңкы калат, ат өлсө териси калат.
  • Адам өчкө кудай өч.
  • Адам сөзгө (кепке) байланат, айбан чөпкө (жипке) байланат.
  • Адам сөзүнөн сынат, уй мүйүзүнөн сынат.
  • Адам сүйлөшкөнчө, айбан (жылкы) кашынышканча.
  • Адам темирден катуу, (таштан бек), гүлдөн назик.
  • Адам тилинен табат.
  • Адам тирүүлүгү — бейиш, молдонун тирүүлүгү — кейиш.
  • Адам төрөлсө да, өлсө да койдун шору.
  • Адам чакырса барбайм деген, аш чакырса калбайм дейт.
  • Адам ызаатка келет, айбан чөпкө келет.
  • Адам эли менен, каз — өрдөк көлү менен.
  • Адам эмгеги менен даңктуу (таанылат).
  • Адам эмгек менен адам.
  • Адамга — ишарат, айбанга — келтек.
  • Адамга адам кымбат.
  • Адамга конгон касиет качпайт, бирок издеген киши таппайт.
  • Адамга көрбөгөндүн баары кызык.
  • Адамга кылган жакшылык, айда тийген ай эмес, күндө тийген күн эмес.
  • Адамга мал табылышы оңой, адамга адам табылышы кыйын. Адамга таандык мыкты дөөлөт — достук.
  • Адамга өлүм ак. (Өңгө жалган — өлүм ак).
  • Адамга тубаса акыл бүтпөйт, эмгек менен заман жасайт.
  • Адамга чычалак жарашпайт, атка жаталак жарашпайт.
  • Адамга эки нерсе тирек деги, бири тил, бири дилиң жүрөктөгү.
  • Адамдагы эң сонун нерсе — акыл менен билим.
  • Адамдан айла качып кутулбайт.
  • Адамдан улуу ат жок, нандан улуу аш жок.
  • Адамды (кишини, жигитти) сөзүнөн тааныйт.
  • Адамды адам кылып арга үрөгөн үмүт. Адамды акылга бай кылган — эмгек, төрт түлүктү шай кылган эмгек.
  • Адамды акылынан, даракты жалбырагынан байка.
  • Адамды алыстан тааныш (байкаш) кыйын.
  • Адамды билиш үчүн аны менен бирге үч пуд туз жеш керек.
  • Адамды бузган — байлык менен бийлик.
  • Адамды кийминен тааныбайт, ишинен тааныйт.
  • Адамды көзүнөн түшүнбөй, сөзүнөн түшүн.
  • Адамды сөзүнөн тааныбайт, ишинен тааныйт.
  • Адамды үмүт жашатат, кайгы какшатат.
  • Адамды шайтан азгырат, артык дөөлөт мас кылат, тумшугу таштай катаарда, тууган менен кас кылат.
  • Адамды шорго салган да, өлтүргөн да тил.
  • Адамдын адам билет сымбатын, акмактар кайдан билсин, адамдын арзан менен кымбатын.
  • Адамдын адамкерчилиги, ачуусу келгенде билинет.
  • Адамдын акысын жер жебейт.
  • Адамдын аласы жаман, айбандын куласы жаман.
  • Адамдын ардуусу тырышчаак болот.
  • Адамдын башкы милдети — ыймандуулук.
  • Адамдын бетин бөрү жебейт.
  • Адамдын бири тентек, бири жөнтөк, бири эпчил, бири кекчил.
  • Адамдын даңкын чыгарган да — тил, тарпын чыгарган да — тил.
  • Адамдын жалаңгычы да адам.
  • Адамдын жаман — жакшысы туулгандан эмес, көргөн тарбиясынан.
  • Адамдын жылдыздуусун айбан да билет.
  • Адамдын ийгилиги эмес, акылына карап баа бер.
  • Адамдын иши, жемиштин мөмөсү.
  • Адамдын ким экенин билгиң келсе, кебин шашпай тыңшап көр.
  • Адамдын көзү өлгөндө (бир чымчым) топуракка тоёт.
  • Адамдын көркү — адеп.
  • Адамдын көркү — адилеттүүлүктө, жигиттин көркү — адептүүлүктө.
  • Адамдын көркү — акыл.
  • Адамдын көркү — бөз, көңүлү — эки ооз сөз.
  • Адамдын көркү — бөз, кулактын көркү — сөз.
  • Адамдын көркү баш болот, кабактын көркү каш болот.
  • Адамдын кыйноосу – санаа, өлүмү оору.
  • Адамдын өзү карыса да, сөзү карыбайт.
  • Адамдын өзүнө баа бербе, акылына баа бер.
  • Адамдын пейли тойбой, карды тойбойт.
  • Адамдын түсүн айтпай, ишин айт.
  • Адамдын эмгектен улуу тиреги жок.
  • Адамзааданы жакшы сөз атынан түшүрөт.
  • Адамзатты сөз бузат, тоо — ташты сел бузат.
  • Адамзаттын жакшысы азыраак сүйлөп, көп тыңдайт, аргымактын жакшысы азыраак оттоп, көп жуушайт.
  • Адамзаттын уругу — ажырыктын тамыры.
  • Адамча туулуп, айбанча жашаба.
  • Адат — адат эмес, жөн — адат.
  • Адашкан казды топтошкон карга алат.
  • Адашкан койду бөрү жейт. Адашкандын айбы жок, кайтып үйүрүн тапкан соң.
  • Адашкандын айыбы жок, айланып (кайтып) үйүрүн тапкан соң. Ачылгандын айыбы жок, өзү билип (көрүп) жапкан соң.
  • Адашкандын айыбы жок, кайтып үйүрүн тапкан соң.
  • Адашкандын алды жөн.
  • Адашкың келбесе — кара, жаңылгың келбесе — сура.
  • Адашпаймын деген эр дал түштө адашат.
  • Адашсаң атыңа ишен.
  • Адашсаң элиң менен (акылдуу менен) адаш.
  • Адеби жок жигит жүгөнү жок атка окшош, адеби жок аял кабаанак итке окшош.
  • Адептүү киши – азаптан алыс.
  • Ажал айтып келбейт.
  • Ажал жетип күн бүтсө, кимди сорбойт кара жер.
  • Ажал келсе, алтын тактан пайда жок.
  • Ажалдуу карга бүркүт менен ойнойт.
  • Аз болсо да, саз болсун.
  • Аз көбөйөт, азган оңолот.
  • Аза – арыбайт, каада – карыбайт, алтын чирибейт.
  • Азаматтын жакшысы азыраак сүйлөп, көп тыңшайт.
  • Азганды кууп, тосконго жолукпа.
  • Азды аяган, көптөн кур калат.
  • Азды жок дебе, барды көп дебе.
  • Аздын азанчысы болгончо, көптүн казанчысы бол.
  • Азоого – тушоо, күлүкө – чалма
  • Ай десе аркы жок, күн десе көркү жок
  • Ай караган текедей, күткөн жаман акыйып
  • Ай толгонун билбейт, жигит болгонун билбейт
  • Ай чырайлуу, бал сөздүү акылман адам элеси
  • Айгыр көпсө үйүрүн кажыйт, Хан көпсө элин кажыйт
  • Айдаганы бир эчки, ышкырыгы таш жарат
  • Айдай чырайыңды иттей кыялың бузат
  • Айды этек менен калкалай албайт
  • Айдын жарыгында жүргөнчө, күндүн көлөкөсүндө жүр
  • Айдын жарымы – жарык, жарымы – караңгы
  • Айланайын бакыраң көз сен мага тийбе, мен сага тийбейин
  • Айран сураган – аягын жашырбайт
  • Айт да болоор, айттын эртеси да болоор
  • Айткандын сөзү, ыйлагандын көзү жаман
  • Айтпа, айткандан кийин кайтпа
  • Айтсам сенден өлөөрмүн, айтпасам сындан өлөөрмүн
  • Айтып кылган иштин айыбы жок
  • Айылды алалык бузат, достукту каралык бузат
  • Айыпсыз аякка тикенек кирбейт
  • Ак ийилет, бирок сынбайт
  • Ак ит, кара ит – баары бир ит
  • Ак көңүлдүн аты арыбайт, тону тозбойт
  • Ак төөнүн карды жарылганда
  • Аке-уке деген көңүлгө жакшы
  • Аккан арыктан суу агат
  • Аккан сууда арам жок
  • Акма кулакка айтса болбойт, куйма кулакка куйса толбойт
  • Акмак достон акылдуу душман жакшы
  • Акмак өзүн – эр ойлойт, аңгек өзүн жер ойлойт
  • Акмакты өзүнөн түшүнбөй, элден түшүн. Адамды кордобо, акмакты бордобо.
  • Ак-Сайдын башы жошо бол, атаң өлүп калыптыр, эмне болсоң ошо бол
  • Акыл – баштан, асыл – таштан
  • Акыл – тирүүдө урмат, өлгөндө даңк
  • Акылдуу менен арбашпа, алдуу менен кармашпа
  • Акылдуулар сөз алышат, акылсыздар өч алышат
  • Акылсыз – атасын акмалайт
  • Акылы аздын азабы көп
  • Акылы жетсе, атаны уул билет
  • Акыркы ашка каскак түшөт
  • Акырын баскан – аксабайт
  • Акырын бассаң – аксак, катуу бассаң таскак
  • Ала жылкы жоголбойт, арамзаада оңолбойт
  • Ала каптын кагынчык, аңдыгандын жаны чык
  • Ала карганы атынан чакыр
  • Алган эри жарашса, кара катын ак болот
  • Алгандын бермейи бар
  • Алганы болот бергендин, атканы болот мергендин
  • Алдаса болот жаш башты, каргаса болот как башты
  • Алдыңа түшсө, атаңдын кунун кеч
  • Алдыңкы көч кайда барса, кийинки көч да ошол жакка барат
  • Алдыңкы көчтүн адашканын кийинки көч билет
  • Алдыраар күнү – жаздыраар
  • Алма быш – оозума түш
  • Алма сабагынан алыс түшпөйт
  • Алтымыш менен жетимиш абышканын курагы
  • Алтымышта атаңдын, алдап-соолап күчүн ал
  • Алтын дат болбойт, жакшы жат болбойт
  • Алтын жерден чыгат, баатыр элден чыгат
  • Алтынды чыккан жеринен каз
  • Алы жетпеген акыретчи
  • Алыбек алына жараша
  • Алыстагы душмандан, аңдып жүргөн дос жаман
  • Амалкөйдү ашынам дебе, ач көз байды кошунам дебе
  • Аңгектен качсаң – дөңгөккө, дөңгөккө качсаң – сөңгөккө
  • Аңдабаган төө көрбөйт
  • Аңдышкан айыл конбойт, эсептешкен дос болбойт
  • Аңкоонун эч нерседен кабары жок, жалкоонун эч нерсени табаары жок
  • Ар ким өз көмөчүнө күл тартат
  • Ар кимдики өзүнө, ай көрүнөт көзүнө
  • Ар нерсе өз чегинен чыкса, арты өкүнүчтүү болот
  • Аракет кылсаң – берекет
  • Арам тамак аш болбойт
  • Арамзаанын куйругу бир тутам
  • Араң турган көз эле, чыгып кетти өзү эле, айтылбай турган сөз эле, айтылып кетти өзү эле
  • Арачыга алты таяк
  • Арбашкан – лышат, кагышкан – кармашат
  • Арзан бекен мал тапмак, оңой бекен жан бакмак
  • Арзандын тузу татыбайт
  • Аркандын узуну жакшы, сөздүн кыскасы жакшы
  • Арпа сеппе таш жерге, айыл конбо кас элге
  • Артык дөөлөт баш жарбайт
  • Артык кылам деп тыртык кылды
  • Арык -семирет, ач – тоюнат
  • Арык уйга жоон мүйүздүн кереги эмне
  • Асманда жүргөн кыраан да түнөгүн көксөйт
  • Асылган оору алмайынча тынбайт, асылган ууру алмайынча койбойт
  • Асылуу казан – бышылуу аш
  • Ат – мингендики, тон – кийгендики, аял – тийгендики, эр – элдики
  • Ат адамдын канаты
  • Ат арытмак арзан, журт арытмак кымбат
  • Ат аяган арыбайт, аш аяган жарыбайт
  • Ат баспаган жерди тай басат
  • Ат баспайм деген жерин үч басат
  • Ат башына күн түшсө ооздугу менен суу ичет, эр башына күн түшсө өтүгү менен суу кечет
  • Ат жалына казан ас
  • Ат мүдүрүлбөй жер тааныбайт, эр мүдүрүлбөй эл тааныбайт
  • Ат оонаган жерде түк калат, айран төгүлгөн жерде жук калат
  • Ат сактаган ат минет, тон сактаган тон киет
  • Ат сийген жерге чөп чыкпайт
  • Ат тойгон жерине качат, эр туулган жерине шашат
  • Ат чабышта ат өлөт, эр сайышта эр өлөт
  • Ата даңкы, эне баркы – балага дем
  • Атада алтоо болсо, ар жалгыздык башта бар
  • Атадан калган мал барбы, аяна турган жан барбы
  • Атадан таяк жеген – балдар жакшы, энеден тил укпаган – кыздар жакшы
  • Аталуу жетим – арсыз жетим, энелүү жетим – эрке жетим
  • Атам өлсө өлсүн, атамды көргөн өлбөсүн, энем өлсө өлсүн, энемди көргөн өлбөсүн
  • Атам, энем бар болсун, оозу мурду жок болсун
  • Атан төө мас болсо, тайлак төө менен дос болот
  • Атаны көрүп уул өсөт, энени көрүп кыз өсөт
  • Атанын көөнү балада, баланын көөнү талаада
  • Атаң барда эл тааны, атың барда жер тааны
  • Атаңды өлтүргөнгө энеңди алып бер
  • Атка бергис кунан бар, кызга бергис жубан бар
  • Атка жеңил, тайга чак
  • Аттан түшсөң да ээрден түшпө
  • Аттанганда эле көчүгү кыйшык эле
  • Атты чапсаң алыска чап, чыкпай калса бактыңан тап
  • Аттын баары тулпар болбойт, куштун баары шумкар болбойт
  • Аттын сыры ээсине маалым, кыздын сыры төркүнгө маалым
  • Атын атаса куту сүйүнөт
  • Атына жараша – заты
  • Атың чыкпаса, жер өрттө
  • Ач – кекиртет, ток – секиртет
  • Ач иттин артын сук ит жалайт
  • Ач кадырын ток билбейт
  • Ач кулактан тынч кулак
  • Ачка киши – урушчаак, арык киши – тырышчаак
  • Ачка отурганча айранга нан тийгизип жеген жакшы
  • Ачканын аңы жүрбөйт
  • Ачуу – душман, акыл – дос
  • Ачуулуунун астынан чыкпа
  • Ачууну акыл жеңет
  • Ачууну ачуу басат
  • Ачуунун да таттуусу бар, таттуунун да ачуусу бар
  • Ачуусу чукул – айыпка жыгылат
  • Ачылбаган сандыкта, бычылбаган кундуз бар
  • Ачылган кабак жакшылык табат, бүркөлгөн кабак бир балээге калат
  • Аш көп болсо, каада көп
  • Ашаарын ашаган, жашаарын жашаган
  • Ашка жүк, башка жүк
  • Ашуудан ат алмаштырбайт
  • Ашуусу болбой тоо болбойт, аркары болбой зоо болбойт
  • Ашыкпаган араба менен коёнго жетет
  • Ашына жараша табагы, ишине жараша тамагы
  • Ашың калса калсын, ишиң калбасын
  • Аял болбосо ашкана жетимсирейт
  • Аял жакшы – эр жакшы
  • Аял жакшы – эр жакшы, вазир жакшы – хан жакшы.
  • Аял жакшысын – эри сүйөт, эр жакшысын эли сүйөт
  • Аялың мыкты болсо – бактың, аялың кыйды болсо – каттың
  • «Балам бар» деп мактанба, топто бирөө жок болсо, «атам бар» деп мактанба, атаң санда жок болсо.
  • «Балам бар» деп, мактанба, топто бирөө жок болсо.
  • «Бар» таттуу сөз, «жок»— ачуу сөз.
  • «Билбейм» деген бир сөз, «билем» деген миң сөз, «көрбөдүм» деген бир сөз, «көрдүм» деген көп (миң) сөз.
  • «Билем —билем» дей бербе, билгендерди көргөндө.
  • «Болду» дегенден «болот — болот» деген кызык.
  • Баардык жигит кыз тандайт, бактылуу жигит уз тандайт.
  • Баары (бардыгы) бирөө үчүн, бирөө баары (бардыгы) үчүн.
  • Баары шумдук баладан чыгат.
  • Баары эле пайда дейт, зыянды кандай шордуу көрөт?
  • Баарына бар назир.
  • Баарынан — нан улук.
  • Баарынан качып кутулат, өлүмдөн качып кутула албайт.
  • Баарынан өкүнүч жаман.
  • Баатыр — баатырды көзүнөн тааныйт, чечен — чеченди сөзүнөн тааныйт.
  • Баатыр — бир октук, бай бир жуттук.
  • Баатыр – маңдайлаш, чечен – таңдайлаш
  • Баатыр — орток, кут — жалгыз.
  • Баатыр — согушта, акыл —ачуу келгенде, дос — зарылдыкта сыналат.
  • Баатыр (барман) табат, батман ичет.
  • Баатыр (эр жигит, жакшы) өлсө бир өлөт. Коркок (эселек, жаман) өлсө миң өлөт.
  • Баатыр баатыр эмес, мал баккан баатыр.
  • Баатыр баатырды көзүнөн тааныйт, чечен чеченди сөзүнөн тааныйт
  • Баатыр бир өлөт, коркок миң өлөт.
  • Баатыр болмок — маңдайдан, чечен болмок — таңдайдан.
  • Баатыр болсоң — душмандан качпа.
  • Баатыр болсоң — шер бол, коркок болсоң — жер бол.
  • Баатыр болуп бай болсоң — бүрдөп турган терексиң, баатыр болуп жок болсоң — үрүп чыккан серексиң.
  • Баатыр жарасыз болбойт.
  • Баатыр жол баштайт, чечен сөз баштайт.
  • Баатыр жоо барында сыйлуу, бий доо барында сыйлуу.
  • Баатыр жоодо мактанат, коркок үйдө мактанат.
  • Баатыр жоодо таанылат, чечен доодо таанылат.
  • Баатыр намыс үчүн туулуп, намыс үчүн өлөт.
  • Баатыр өлсө аты (наамы) калат, коркок (жанбагар) өлсө неси калат.
  • Баатыр өлсө аты калат, коркок өлсө эмнеси калат
  • Баатыр өлсө да куралын таштабайт.
  • Баатыр өлүмү марадан.
  • Баатыр табат, батман жейт.
  • Баатыр табат, батман ичет.
  • Баатыр туулса — эл ырысы, жамгыр жааса — жер ырысы.
  • Баатыр чөлдө өлбөйт, балык көлдө өлбөйт.
  • Баатыр чын айтат, коркок калп айтат.
  • Баатыр элден өсөт, акмак элден безет.
  • Баатыр элден чыгат, байлык жерден чыгат.
  • Баатырга (эрге) да жан керек, бакырга да жан керек.
  • Баатырга да жан керек, каапырга да жан керек.
  • Баатырга таяк да жарак.
  • Баатырга таяк да жарак. Баатырдыкка даба жок.
  • Баатырга тийген жары эрте тул болот.
  • Баатырды — жоону жеңгенден кийин макта, тамакты бойго сиңгенден кийин макта.
  • Баатырды көрсөң кыдыр тут, букара көрсөң кадыр тут.
  • Баатырдык билекте эмес, жүрөктө.
  • Баатырдыкка даба жок.
  • Баатырдын (эрдин, жакшынын) атын (даңкын) алыстан ук, (эрдин өзүн көрбө, даңкын ук), жанына барсаң бир киши.
  • Баатырдын алдынан түлкү чыкса кылактап — олжо болот, аял чыкса булактап — жолтоо болот.
  • Баатырдын атын алыстан ук, жанына барсаң бир киши.
  • Баатырдын баш ийгени — өлгөнү.
  • Баатырдын жоодон өлгөнү — элине шыпаа.
  • Баатырдын көркү — маңдайда, чечендин көркү — таңдайда.
  • Баатырдын көркү— эрдикте
  • Баатырдын өзү өлсө да, сөзү өлбөйт.
  • Баатырдын өмүрү кыска, даңкы узун.
  • Баатырлар маңдайлашып, чечендер таңдайлашып.
  • Баатырсынган жигитти жоо келгенде көрөбүз.
  • Багы ачыктын маңдайы жарык.
  • Багы бар, багы барга дагы бар, багы жок, багы жокко дагы жок.
  • Багы бардын ташы да өйдө кулайт.
  • Багы башынан качкандан адам да качат.
  • Багы жокко дагы жок
  • Багыштын богун жеген ит кутурат.
  • Багыштын кызы баймалуу (кийиз өтүктүү), багалеги саймалуу.
  • Бадалдуу жерде сайгак көп, балалуу үйдө айгак көп.
  • Бадачы сайгактан коркот.
  • Бажа бажаны көргөндө башы кычышат, балдыз жездени көргөндө төшү кычышат.
  • Бажа бажаны көрсө башы кычышат.
  • Базар — бай, барган — кедей.
  • Базар барга — таттуу, жокко — ачуу.
  • Базар ичи байыбайт.
  • Базар көркү — бакал, эр көркү — сакал.
  • Базарга бар, бактыңан көр.
  • Базарга барат Карыбай, жатып келет жарым ай.
  • Базарда баары бар, издегенди таба албайсың.
  • Базарда миң киши бар, ар кими сүйгөнүнө салам берет.
  • Базардын алысы жок сатаары болсо, падышанын калысы жок таажысы болсо.
  • Базарлуу жоо менен байкуш уул кармашат.
  • Базары жакын байыбайт
  • Базары жакын байыбайт, калп айткан киши жарыбайт.
  • Базары жакын байыбайт, соодагер жакыны жарыбайт, мазары жакын тынбайт.
  • Бай — байга куят, сай — сайга куят.
  • Бай – байга куят, суу – сайга куят
  • Бай — балпаң, жок — жалтаң.
  • Бай — барман менен, жок — дарман менен.
  • Бай баарын киет, жок барын киет.
  • Бай байбиче куймакта, кул менен күң көмөчтө
  • Бай —байлашып ыйлоого, бай Тейиттей эл керек.
  • Бай байлыгын беш жыл эстейт
  • Бай байлыгын, кул чарыгын салат.
  • Бай баласы кубанаар койдон тууган эгизге, арамзалар көз салаар—жылкыдагы семизге.
  • Бай баласы сүйлөсө, төө, тайлакты кеп салат. Чач Тарачтын баласы, устара, кайрак кеп салат.
  • Бай балтаң, кедей жалтаң.
  • Бай барынча, жок алынча.
  • Бай билгенди кул билет, айтайын десе эрки жок.
  • Бай болбогон бай болсо — отоого чөп койбойт, бий болбогон бий болсо — сүйлөөгө сөз койбойт.
  • Бай болбогон бай болсо, корубаган жер калбайт.
  • Бай болбоочу жигитке, өлөсөл мал жолугат. Куу баш болчу жигитке, туубас катын жолугат.
  • Бай болгон адам ток болот, мас болгон адам шок болот.
  • Бай болом деп шашылганың — кедейликке ашыкканың.
  • Бай болсоң — магдыраба, жарды болсоң — мөгдүрөбө.
  • Бай болуп көргөн жокмун, байкуш болуп өлгөн жокмун.
  • Бай болуп көргөнүм жок, жакыр болуп өлгөнүм жок.
  • Бай болуп көргөнүм жок, жарды болуп өлгөнүм жок.
  • Бай болуучу жигитке өлбөгөн мал жолугат.
  • Бай боорун тааныбас, соода жокко карабас.
  • Бай даңкы менен, кедей күчү менен жашайт.
  • Бай жандаган кедей оңбос, кербен жандаган малай оңбос.
  • Бай жарды болсо, үч жылы байлыгын коё бербейт, жарды бай болсо, үч жылы жардылыгын коё бербейт.
  • Бай жегени уча менен куймулчак, кедейдики өпкө менен кекиртек, шыйрак менен шыймылчак.
  • Бай караган марыбайт, жалчы жүргөн жарыбайт.
  • Бай кийсе, «куттуу болсун!» дейт, кедей кийсе, «кайдан алдың?» дейт.
  • Бай көргөндү мен көрөм, тартайын десем күчүм жок.
  • Бай мактанса бир жуттук, эр мактанса бир октук.
  • Бай мактанса табылат, кедей мактанса чабылат.
  • Бай малын айтат, кедей несин айтат.
  • Бай малын жейт, кедей жанын жейт, уятсыз арын жейт.
  • Бай менен байбиче урушса, кул менен күн — куймакта.
  • Бай менен байбиче урушта болсо, кул менен күң куймакта
  • Бай менен кедей баш кошпойт.
  • Бай менен куда болсоң — чиренет, жарды менен куда болсоң — тиленет.
  • Бай өлгөн аттын такасын издеп, алты ай жер казыптыр.
  • Бай салык салса, кул чарык салат.
  • Бай сотко барса — барпаңдайт, кедей сотко барса — калтаңдайт.
  • Бай союуга козу таппай, жардынын жалгыз козусун сураптыр.
  • Бай тойгонунан ыткытат, кедей ачкасынан ыткытат.
  • Бай уулунун назары ач, ыймандуу киши андан кач.
  • Байбиченин амалы кырк эшекке жүк.
  • Байбиченин бардыгы — төөдөй кара сандыгы.
  • Байбиченин түлкүсү түштө улуйт.
  • Байга бар дүйнө, жокко тар дүйнө.
  • Байга жагынам деген жардынын жалгыз эчкиси чыгым болуптур.
  • Байга жанашсаң, башың торго чалынат,
  • Байга кийиз мүлк эмес.
  • Байга күндө майрам, күндө той, кедейге күндө кайгы, күндө ой.
  • Байгамбар – кудай эмес, кудайдан жуда эмес.
  • Байгамбар барына азыр (ыраазы), жогуна кайыл.
  • Байгамбар жашка барганда сууктан кач, ысыкка шаш.
  • Байге аты — караандаш. Байталым, жаның үчүн жорголоорсуң.
  • Байге аты каралдаш (же караандаш).
  • Байге бербес күлүктүн жүрүшүнөн байкалат, ашык болгон жигиттин күлүшүнөн байкалат.
  • Байдан май чыкса, кедейден туз чыгат.
  • Байдан чай ичкенче, жоктон суу ич, бийден эт жегиче, байкуштан чай ич.
  • Байдан чай ичкенче, жоктон суу ич.
  • Байдан эт жегиче, байкуштан чай ич.
  • Байды байыткан — кулу.
  • Байды балакет басса, жортуул баштайт. Бээни балакет басса, кулун таштайт.
  • Байды кудай урарда — байталын сатып ат кылат, жакшыны кудай урарда — жакынын сатып жаткылат.
  • Байды кудай урарда конок келсе жашынат, атты кудай урарда аягынан басынат.
  • Байды кул десе күлкүсү келет, кулду бай десе, өлгүсү келет.
  • Байды мактаба, кедейди жектебе.
  • Байды мээнет чырмаса, ашканага жашынат.
  • Байды тууп алат, байбичени сатып алат.
  • Байды чоң сүйлөткөн, короодогу койлору.
  • Байды ээрчиген жарды өлөт.
  • Байдыкы барымта, кедейдики сыйрымта.
  • Байдын ашын байкуш аяйт, байдын ашын Байдөбөт кызганат.
  • Байдын ашын байкуш аяйт.
  • Байдын байлыгы кедейдин көз жашынан жаралат.
  • Байдын башы кычышат, кедейдин курсагы ачышат.
  • Байдын баянасы жугат, жоктун жоорутмасы жугат.
  • Байдын иши барман менен, кедейдин иши арман менен.
  • Байдын казаны тегин жерден кайнабайт, дасторкону тегин жерден жайнабайт.
  • Байдын карманары малы, кедейдин карманары жаны.
  • Байдын катыны өлсө, төшөгү жаңырат, жардынын катыны өлсө, башы каңгырайт.
  • Байдын көп малы көзгө көрүнбөйт, кембагалдын жалгыз эчкиси көрүнөт.
  • Байдын кулу коломтонун кулу.
  • Байдын малы кадырлуу, жардынын жаны кадырлуу.
  • Байдын малын аяба, кете берсин талаага.
  • Байдын малын аяба, суктун чайын аяба.
  • Байдын нээти кара — колу ак, кедейдин колу кара —нээти ак.
  • Байдын тамыры көп, бийдин кулагы көп.
  • Байдын түбү — уурулук.
  • Байдын уулу айраның, айраның болбосо, чыгараар эле ойронуң.
  • Байдын уулу калаада, байкуштун уулу талаада.
  • Байдын уулу назары ач, ыймандуу киши, андан кач.
  • Байдын уулу сүйлөсүн, мурду бучук болсо да.
  • Байкабай туруп баспа, билбей туруп шашпа.
  • Байкуш эңсейт — байлыкты, карыя эңсейт — жаштыкты.
  • Байлаганды билсең, чечкенди да бил.
  • Байлыгың болбосо да баркың болсун.
  • Байлык — байлык эмес, бирдик — байлык.
  • Байлык — куушурат, жоктук — бышырат.
  • Байлык — мурат эмес, жоктук — уят эмес.
  • Байлык адамды эсиртет, эсирген адамдын кесири көпкө тиет.
  • Байлык бакыт эмес.
  • Байлык бирөөнүн маңдайына бүтсө, бирөөнүн таңдайына бүтөт.
  • Байлык жерде, күч элде.
  • Байлык колдун кириндей, бирде келет, бирде кетет, жукса турат, жууса кетет.
  • Байлык мактантат, кедейлик сактантат.
  • Байлык менен бийлик колдун кири, жууса кетет, өлсө калат.
  • Байлык мурат эмес, жоктук уят эмес.
  • Байлык мүлктө эмес — талантта.
  • Байлык не дедирбейт, жоктук не жедирбейт.
  • Байлык өтөт, кедейлик кетет.
  • Байлык эмне дегизбейт, жоктук эмне жегизбейт
  • Байлыксыз эл болбойт, пайгамбарсыз дин болбойт.
  • Байлыктан көрө биримдик артык.
  • Байлыктуу — баатыр, байлыксыз — жалтак.
  • Байлыкты бөлүм түгөтөт, ооруну өлүм түгөтөт.
  • Байлыкты сүйгөн намысты билбейт.
  • Байлыкты эл жаратат, басынткан жер каратат.
  • Байлыкты эмгектен изде, теңдикти күрөштөн изде.
  • Байлыктын атасы — эмгек, энеси — жер.
  • Байлыктын баарысы жакшы, барктуусу билим.
  • Баймын деп, мактанба, жокмун деп, суктанба.
  • Байтал жүгүрүп байге албайт.
  • Байтал күлүк баркта жок, катын чечен наркта жок.
  • Байтал минсе, кул жок, саамал ичсе, кымыз жок.
  • Байталга күнүң түшсө да, байга күнүң түшпөсүн.
  • Байталым, жаның үчүн жорголоорсуң.
  • Байы өлгөн кул дардактайт.
  • Байы чоңдун кулу чоң.
  • Байыганда досуң көп, жакырлансаң доочу көп.
  • Байыдым деп сүйүнбө, ийгилигиңе сүйүн.
  • Байыркынын жомогу, баштаса келер оролу.
  • Бак башыңа консо, колуңа тынарың коноор.
  • Бак карабай кыдыр да даарыбайт.
  • Бак коноор адамдын уулу эптүү, кызы көрктүү болот.
  • Бака баштуу эркекке алтын баштуу ургаачы эби менен тең болот.
  • Бака жеген көлгө кирет, жылан жеген ийинге (чөлгө) кирет.
  • Бака майрыгын билбей, жылаанды ийри – дейт
  • Бака сийсе — көлгө сеп, жамгыр жааса — жерге сеп.
  • Бака сийсе, көлгө сеп.
  • Бакага балыр көл жакшы. Балыкка терең суу жакшы. Жигитке өскөн эл жакшы.
  • Баканы алтын такка отургузсаң да, баткакты көрсө ыргып түшөт.
  • Баканын басканын көрсөң, желгенин сурап нетесиң!
  • Баканын басыгын көрүп, желгенин сураба.
  • Баканын өзү чөлдө болсо да, көзү көлдө.
  • Бакасыз көл болбойт, катасыз киши болбойт.
  • Бакача чардаган, жыланча арбайт.
  • Бакка келет бир кезек, бакка кезек келгенде башында булбул куш сайрайт.
  • Баккан ээси жарашса, кара күчүк сак болот.
  • Баккан ээси жарашса, күйпүл күчүк сак болот. Алган эри жарашса, кара катын ак болот.
  • Баккан ээсине жараша малы семиз, төлү эгиз.
  • Бакпаганды балам дебе, келбегенди өзүм дебе.
  • Бакпаганды балам дебе.
  • Бакпай балааңдан, жаппай жалааңдан сакта,
  • Бакпаса мал кетет, карабаса катын кетет.
  • Бактылуу — эмгегинде зор, бактысыз — ооруда, кор.
  • Бактылуу адам кааласа, муз үстүндө от жанаар.
  • Бактылуу аталган байда да арман болот.
  • Бактылуу болом десең, башкага көз артпа.
  • Бактылуу болуш мүнөздөн, баатыр болуш күрөштөн.
  • Бактылуу менен байлашпа, таалайлуу менен талашпа
  • Бактылуу эмгегинде зор.
  • Бактылууга эки дос келет, бактысызга эки ууру келет.
  • Бактылууну бак карайт да, кыдыр даарыйт.
  • Бактылуунуку маңдайга жазылуу.
  • Бактылуунун касы өлөт, бактысыздын досу өлөт.
  • Бактың ашкан убакта карганы салсаң каз алат.
  • Бактың ашкан убакта, карганы (жапалак) салсаң каз алат. Бактың качкан убакта, шумкар салсаң аз алат.
  • Бактың качкан убакта шумкарды салсаң аз алат.
  • Бактысы ачылар жерине кыз ыйлап барат.
  • Бактысы жоктун эгерим сөзү эм болбойт.
  • Бактысыз адам кааласа, кургак үйдөн суу чыгаар.
  • Бактысыз жокко көнөт, барга көнбөйт.
  • Бактысыз таалайынан көрөт.
  • Бактысыздык өзүңдөн, багынбайт ага түшүнгөн.
  • Бакча баксаң — макта, акча тапсаң — сакта.
  • Бакшы багамын дейт, төшүңө тумар тагамын дейт.
  • Бакшы жакшы болобу, жакшы бакшы болобу.
  • Бакылдаган (бак —бак эткен) текени, суу кечкенде көрөбүз. Шакылдаган катынды, кыз бергенде көрөрбүз. Такылдаган (так —так эткен) келинди, үй чечкенде (эл көчкөндө) көрөрбүз.
  • Бакылдаган (кээде бапылдаган) текени суу кечкенде көрөрбүз, шакылдаган келинди (же такылдаган катынды) үй чечкенде көрөрбүз, менменсинген жигитти жоо келгенде көрөрбүз, чеченсинген жигитти доо келгенде көрөрбүз.
  • Бакылдаган текени суу кечкенде көрөбүз, шакылдаган жеңени үй чечкенде көрөбүз
  • Бакылдаган текени суу кечкенде көрөрмүн, такылдаган катынды үй чечкенде көрөрмүн.
  • Бакылдын багы көгөрбөйт, көгөрсө да көбөйбөйт.
  • Бакыр алдуу, Кой шыйрактуу.
  • Бакыр болсоң, макмал кий.
  • Бакыр киши паанада, сокур киши шоолада.
  • Бакыргандан коркпо, тымызындан корк.
  • Бакыргандын баары эле баатыр эмес, балкайгандын баары эле балбан эмес.
  • Бакырчаак төөнүн бары ийги.
  • Бакыт деген сымап, кырсык деген уйгак.
  • Бакыт деген тоголок, аны токтотууга эп керек, мээнет деген жалпак аны көтөрүүгө күч керек.
  • Бакыт жерде, эринбей эңкейип ал.
  • Бакыт кетсе намыяны кошо кетет.
  • Бакыт менен кайгы үзөңгүлөш.
  • Бакыт оросо, дос торойт.
  • Бакыт сандыкта, ачкычы асманда.
  • Бакыт эмгектен жаралат.
  • Бала — баладай, башы көзү чарадай.
  • Бала — биздики, акылы — өзүнүкү.
  • Бала адамдын канаты.
  • Бала баккандыкы.
  • Бала бар үйдө калп сүйлөбө.
  • Бала билет, билбесе неге күлөт.
  • Бала болсоң шок бол, шок болбосоң жок бол
  • Бала боор эт менен тең.
  • Бала жакшысы атанын даңкы, кыз жакшысы эненин даңкы.
  • Бала жетиге чыкканча, жерден таяк жейт
  • Бала калса — мал табат, катын калса — бай табат.
  • Бала калса мал (эл) табат, катын калса бай (эр) табат. Чымын жаның чыркырап, кайда барып жай табат.
  • Бала калса эл табат, катын калса эр табат.
  • Бала көргөнүн кылат, көсөө түрткөнүн кылат.
  • Бала күлкүгө тойбойт, жалкоо уйкуга тойбойт.
  • Бала оюнга тойбойт, жалкоо уйкуга тойбойт.
  • Бала оюнга тойбос, жаман уктаганын койбос.
  • Бала падышадан кудуреттүү.
  • Бала суу төксө, андан чоң тайып жыгылар.
  • Бала тапкандыкы эмес, баккандыкы.
  • Бала таттууга өч.
  • Бала чуркаса, чалдын буту зыркырайт.
  • Бала ыйлабай эмчек кайда?
  • Бала ыйламайынча эмчек жок.
  • Бала ыйламайынча эмчек кайда?
  • Бала, баланын иши чала.
  • Балаадан — машаяк да качыптыр.
  • Балага — атасы сынчы. (Ата балага сынчы).
  • Балага ойлоп айтсаң угат, ойлобой айтсаң отко жыгат.
  • Баладан да пайгамбардык сөз чыгат.
  • Балакет — аяк астында.
  • Балакет кылбаган балакетке жолукпайт
  • Балалуу болбогон, — кубанганды көрбөгөн (билбеген), баласы өлбөгөн — күйүттү көрбөгөн (билбеген).
  • Балалуу каргага бок артпайт.
  • Балалуу каргага бок тийбейт (артпайт).
  • Балалуу өрдөк талпынса, балалары чуу болот.
  • Балалуу үй — базар, баласыз үй — мазар.
  • Балалуу үй — бактылуу үй.
  • Балалуу үй — гүлүстөн, баласыз үй — көрүстөн.
  • Балалуу үй — күлкүнүн куту, баласыз үй — кубанычтын жуту.
  • Балалуу үй — падышалуу үй.
  • Балалуу үйдө — сыр жок, оорулуу үйдө — ыр жок.
  • Балалуунун багы бар, баласыздын жүрөгүндө муңу бар.
  • Балалуунун баласын алганча, колунан ишин ал.
  • Балалуунун бели тынат, баласыздын бели сынат.
  • Балалык — падышалык, карылык — катуулук.
  • Балалык кишиге эки келет: бири карыганда, бири жашында.
  • Балалыктын өмүрү сууда.
  • Балам, балалуу болгондо билерсиң.
  • Баланы — жашынан, катынды — башынан.
  • Баланы бак, жоону чап.
  • Баланы жакшылыкка жетелеп жанаштыр, жамандыктан кубалап адаштыр.
  • Баланы жашынан, катынды башынан
  • Баланы кебезге ороп бага албайсың.
  • Баланы мээнет чырмаса, саргара түшүп таз болот.
  • Баланы тарбиялоо — ташты кемиргенге тете.
  • Баланы таяк менен урба, сөз менен ур.
  • Баланы таяк менен эмес, акыл менен тарбияла.
  • Баланы чыйрак өстүр, жоодо сына.
  • Баланын балакайы да бар, калакайы да бар.
  • Баланын жогу да балээ, бары да балээ.
  • Баланын өзүн төрөйт, кыял —жоругун (кошо) төрөбөйт.
  • Баланын сегизинде тиши түшөт, сексенинде эрдин эрге иши түшөт.
  • Баланын тарбиясы жашынан, баланын тентек болмогу үйүнөн, эрдин тентек болмогу бийинен.
  • Баланын тентек болмогу үйүнөн.
  • Баланын тентек болушу үйдөн, таалим — тарбиядан.
  • Баланын тили «апа» деп чыкса да, атанын тарбиясын алат.
  • Баланын туулганына кубанба (же сүйүнбө), тураарына кубан (же сүйүн).
  • Баланын үйү — бапанын алачыгы.
  • Баланын ырайына жараша ат кой.
  • Балаң жакшы болсо өргө чыгарат, балаң жаман болсо, көргө тыгат.
  • Балаң мыкты болсо даңкың.
  • Балаң пайдалуу болсо, аштыгың айдалуу. Катының жакшы болсо, малың байлануу.
  • Балаңдан бөлүп кутуласың, небереңден өлүп кутуласың.
  • Балаңды жашынан тарбияла.
  • Балаңды элиң мактаса, андан ашкан бакыт жок.
  • Балапандарды күзүндө санайт.
  • Баласы баатырдын, атасы ардактуу.
  • Баласы жоктун — ырысы жок.
  • Баласыз — бир азап, балалуу — миң азап.
  • Баласыз өрдөк талпынса, жез канаты куу болот.
  • Баласыз үй — бактысыз.
  • Баласынан намыс кетет, катыны айыңчы, келини ууру болот.
  • Балбан (күчтүү) менен күрөшпө, түптүү менен тирешпе, шамал менен жарышпа.
  • Балбан менен күрөшпө, түптүү менен тирешпе, шамал менен жарышпа.
  • Балдар эмне дедирбейт, ачкалык эмне жедирбейт.
  • Балдардын буламыгын жеп койду деп, акмак аялын күнөөлөйт.
  • Балдарыбыз — биздин келечегибиз.
  • Балды сүйсөң, аарынын ачуусуна чыда.
  • Балдыз күйөөнүн кулагын чоет, жылкычы ышкырып коет.
  • Балдыздары келгенде, күйөөнүн чери жазылат.
  • Балкачынын миң урганы — барсканчынын бир урганы.
  • Балта көтөргөнчө, дөңгөч эс алат.
  • Балталууга отун жокпу, байталдууга катын жокпу.
  • Балтасыз бай болбойт, калтасыз кайырчы болбойт.
  • Балтасын сууга түшүргөн орустай болуп.
  • Балчы менен төлгөчүдөн, өз аялың артык айтат.
  • Балык башынан сасыйт
  • Балык жеген багышпайт, пейили кеткен бекишпейт.
  • Балык жеген байыбайт, бейли кеткен беришпейт.
  • Балык иримчил, кары ырымчыл, жаман арызчыл.
  • Балык менен акындын, ойноок мүнөзү окшош.
  • Балыкка тил, дөңгөчкө жан киргизгенди сыйкырчы дейт.
  • Балыкты сууга салып коркутпа.
  • Балыктын күнү – көл менен, жигиттин күнү — эл менен.
  • Балыктын өз майы менен өзүн эмде.
  • Балыктын өмүрү сууда.
  • Балыктын суусуз күнү жок, «Күнүм жок» дешке үнү жок.
  • Балыктын тирилиги суу менен, эрдин тирилиги элменен.
  • Балыктын тиричилиги суу менен.
  • Балыкчыны балыкчы, алыстан тааныйт.
  • Балыкчынын аты чөлдөп өлөт.
  • Балырлуу жерде бака бар, тулпар атта така бар.
  • Балээ кетсе, бакыт келет.
  • Бар — балтаң, жок — калтаң.
  • Бар — барын айтат, жок — зарын айтат.
  • Бар — батаң, жок — катаң.
  • Бар — шаттантат, жок — какшантат.
  • Бар барын жейт, уятсыз арын жейт.
  • Бар болбой малың чачылбайт, жок болбой жолуң ачылбайт. Башыңа мүшкүл иш түшпөй, малың арзан сатылбайт.
  • Бар болсо — айымчылык, жок болсо — кайырчылык.
  • Бар болсо — көрө албайт, жок болсо — бере албайт.
  • Бар болсо — ташыба, жок болсо — шашпа.
  • Бар болсо — чачпа, жок болсо — шашпа.
  • Бар болсо бакмагы кыйын, жок болсо тапмагы кыйын.
  • Бар карындаш батууда болсун, жок карындаш жолдо болбосун.
  • Бар качаган кутулбас, жок качаган тутулбас.
  • Бар мактанса табылаар, жок мактанса чабылаар.
  • Бар не дедирбейт, жок не жедирбейт.
  • Бар окшотот, жок какшытат.
  • Бара турган жериңе какырба да түкүрбө.
  • Бараар жери жоктун, басаар тоосу жок, барбага жерде жыргал көп, барсаң аны таппайсың.
  • Баракелде көзөлүм, чаап алган өз элин.
  • Барбаган жери жоктун, баспаган жолу жок, кечпеген суусу жоктун, ашпаган ашуусу жок.
  • Барбаймын десе эрки жок, башына тиет керки чот.
  • Барга — бар, жокко — жок.
  • Барга — майрам, жокко — ойрон.
  • Барга бар дүйнө, кедейге кем дүйнө.
  • Барга канаат, жокко сабыр.
  • Барга көппө, жокко чөкпө.
  • Барга майрам, жокко ойрон.
  • Барга мактанба, жокко кайгырба.
  • Барган жериң от болсун, балакети жок болсун.
  • Барда аябаган жокко тойбойт.
  • Бардар киши байлыкка мас, акылга пас, кедей киши акылга мас, байлыкка кас.
  • Бардар менен дос болсоң, каалаганың аласың, жаман менен дос болсоң, кара өзгөй — доого каласың.
  • Барды аябаган, жокко тойбойт.
  • Барды аяган, жокко тойбойт
  • Барды көрө албайт, жокко бере албайт.
  • Барды сурабайт, жокту тилебейт
  • Бардыгын турмуш өзгөртөт, байкагын өмүр, күч кетет.
  • Бардык жарашып турат, жоктук талашып турат
  • Бардын акыры — ада, алп акыры — кор.
  • Бардын иши барман менен, жоктун иши арман менен.
  • Бардын малын чачам, жоктун уятын ачам.
  • Баркыңды билбегенге барба.
  • Бармак басты, көз кысты.
  • Барса — базар, келсе — кербен.
  • Барчылык — жарашып турат, жокчулук — талашып турат.
  • Барыктаса, башка чыгат.
  • Барына шүгүр, жогуна тобо.
  • Баскандан эринген, бир кезекте жүгүрөөр.
  • Баскандан эринсең жүгүрөрсүң.
  • Басмайылдын батканын ээси билбей ат билет, эр жигиттин кадырын агайын билбей жат билет.
  • Баспаган атка «чу» деген сөз дем берет.
  • Баспас ат, өтпөгөн бычак эрди тез карытат.
  • Бассаң бутуңа этият бол, сүйлөсөң тилиңе сак бол.
  • Бастырган – бараар, чапкан калаар.
  • Бастырганды билбеген жолду бузат, башкарганды билбеген элди бузат.
  • Басыгын бузган ат аксайт, алкымын бузган эр аксайт.
  • Бата менен эр көгөрөт, жамгыр менен жер көгөрөт.
  • Батар күндүн атар таңы бар.
  • Батмандап кирген оору маскалдап чыгат.
  • Бахылдын (сараңдын) багы көгөрбөйт, көгөрсө да, көбөйбөйт.
  • Баш — акыл үчүн, акылман — эл үчүн.
  • Баш — акылдын кабы, көз — жандын айнеги
  • Баш айрылса — бөрк ичинде, кол сынса — жең ичинде.
  • Баш айрылса, бөрк ичинде.
  • Баш аман (соо) болсо — бөрк табылат.
  • Баш аманда мал таттуу, баш ооруса жан таттуу.
  • Баш болуу оңой, баштап кетүү кыйын.
  • Баш жарылса — бөрк ичинде, кол сынса — жең ичинде.
  • Баш иштебесе бутка күч келет.
  • Баш иштебесе буттун шору
  • Баш канжыгада, кан — көөкөрдө.
  • Баш кесмек бар, тил кесмек жок
  • Баш көбөйсө — ырыс, кас көбөйсө — уруш.
  • Баш көйрөң — тузчу, орто көйрөң — отунчу, аяккы көйрөң — уйчу.
  • Баш куйрукту күтпөйт.
  • Баш мээси менен, мал ээси менен.
  • Баш соо болсо, бөрк табылат.
  • Баш экөө бөлбөй, мал экөө болбойт.
  • Баш эсен болсо, топу табылат.
  • Башка бирөө менен дешпе, дешсең башканы аралаштырып жешпе.
  • Башка жерден көк асманды көргөнчө, өз жериңде кара булутту көр.
  • Башка иш тушсө, байтал жорго болот, мата торко болот.
  • Башка келген балаага, кулак —мурун садага.
  • Башка келгенде — көз көрөр.
  • Башка келсе (же чапса), байтал жорго болот, мата торко болот.
  • Башка түшкөндү көз көрөөр.
  • Башка түшсө — байтал жорго болот.
  • Башка түшсө, бала да көнөт.
  • Башка элге барып султан болгуча, өз элиңде ултан бол.
  • Башкага жасаганың да өзүңө пайда.
  • Башканы танса да, токочту танбайт.
  • Башканын кайгысына кубанба, бактысына кубан.
  • Башта уткан — байыбайт, кийин уткан — кейибейт (же кемибейт).
  • Баштагы болбой мал болбойт, башчысы болбой эл болбойт
  • Баштагы болбой, мал болбойт, башчысы болбой, эл болбойт. Какаары болбой, кыш болбойт, катыны болбой, эр болбойт.
  • Баштагынын жашы болсоң, эмикинин карысы болоорсуң.
  • Башталганча мактанбай, бүткөндө мактан.
  • Баштан ашкан убара.
  • Баштоочу болсо, коштоочу табылат.
  • Баштуу тойдун ыры көп, башсыз тойдун чыры көп.
  • Башты — балта бузат, жылкыны — маңка бузат.
  • Башты асыраган — эки кол.
  • Башты балта чабат, жылкыны маңка бузат.
  • Башты башкара билген башкага үлгү.
  • Баштык ичпейт, баш ичет.
  • Баштыктагы түгөнгүчө баш аман болсун.
  • Башчы дурус болбосо — журт бузулат, соода дурус болбосо — нарк бузулат.
  • Башчы экөө болсо акыл — жалгыз
  • Башчысы болбой марыбайт, башаламан жарыбайт.
  • Башы — бапан, аягы — сапан.
  • Башы барга май токтойт.
  • Башы батпагандын балтыры сыйат.
  • Башы бүтүн аман жүрөт.
  • Башы бүтүн, боору аман — адам жок.
  • Башы жок бака, көзү жок көгөн.
  • Башы катуунун, аягы таттуу.
  • Башы оорубаган кишинин — кудай менен иши жок.
  • Башы оорубагандын кудай менен иши жок.
  • Башы оорубастын башка менен иши жок.
  • Башы ооруган бакшыга барат, дөөлөтү ашкан жакшыга барат.
  • Башы ооруп, балтыры сыздабагандын эчтеме менен иши жок.
  • Башы тоголоктун бардыгы адам боло бербейт
  • Башым канжыгада, каным көөкөрдө.
  • Башымдан өтпөгөнгө баламын, башың өткөн жерден өзүң өтөсүң.
  • Башын аманда малың түгөлдө.
  • Башын баштайт, аягын таштайт.
  • Башына тартса — аягына жетпейт, аягына тартса, башына жетпейт.
  • Башынан багы качкандан — адам да качат.
  • Башың аманында малыңды түгөлдө.
  • Башың баш, багалчагың кара таш.
  • Башың ооруса бакшы изде, жаның ооруса жакшы изде.
  • Башыңа иш түшкөндө жакшы кейип өтөт, жаман күлүп өтөт.
  • Башыңа иш түшсө, төбөң менен кудук казаарсың.
  • Башыңа күч келсе, башмандак атасың.
  • Башыңа тоо түшсө да чымындай көр.
  • Башыңа төө түшсө, чымындай көр, чымын консо төөдөй көр.
  • Башыңдан ким сыласа, машаягың ошо, жаныңда ким отурса, сулууң ошо.
  • Башыңы ким сыласа машаягың ошо, маңдайыңда (жаныңда) ким отурса, сүйгөнүң да (же сулууң да) ошол.
  • Баягы, баягы — Байкожонун таягы.
  • Бегиңе жеткиче белиңди сындырам.
  • Бедели жок жигиттен, белес жорткон жел артык.
  • Бедери жок торкодон бек токуган бөз жакшы.
  • Бейжай аял белгисиз ыйлайт.
  • Бейишти бөтөн жерден эмес, киндик каның тамган жерден изде!
  • Бейиштин ашын көрмөк бар, жемек жок.
  • Бейкайратка бейиш жок.
  • Беймаал конок душмандан жаман.
  • Беймаал кыйкырган короздун, башын жулуш керек (кесмек парыс).
  • Бейтаалай эрдин башына, бэйжай аял жолугат.
  • Бек байлагын атыңды, жайына кое бербегин, эси жок эсер катынды.
  • Бек зикир чалса, бек эместер бакшы болот.
  • Бекем катсаң, оңой табасың.
  • Бекер алгандын берекеси болбойт.
  • Бекер жерден мышык аптапка чыкпайт.
  • Бекер жүргөнчө, бекер оку.
  • Бекер ичкен — бей таалай, таап ичкен — чоң таалай.
  • Бекер ичкен бей таалай, таап ичкен чоң таалай.
  • Бекер киши таз болбойт.
  • Бекер турганча, бекер иште.
  • Бекерден кепин табылса, чулганып алып өлүш керек.
  • Бекерден теңирим безер.
  • Бекердин атасы өлүптүр.
  • Бекердин чолоосу жок, устанын тогоосу жок.
  • Бекеринен кепин табылса өлүш керек.
  • Бекеринен мал тапсаң, берекеси жок болот.
  • Бекерчиден безе кач, өнөрлүүгө өтө кач.
  • Бекерчиден безе кач, ушакчыдан көчө кач, жатакчыдан алыс кач.
  • Бекерчиден безе кач, ушакчыдан көчө кач.
  • Бекке жанашсаң, белчеңден азапка батасың.
  • Бел бекчейсе, көз чекчеет
  • Бел кырчоодон сарала.
  • Белден күч кеткенде, колдон иш кетет.
  • Белек баалуу эмес, сый баалуу.
  • Бели ооруп көрбөгөн киши, бекерликти жакшы көрөт. Колу жоорубаган киши, кошоматчылыкты жакшы көрөт.
  • Бер десең — үтүрөйөт, ал десең — жылмаят.
  • Бербеген кудайга чоң дооң барбы.
  • Бербегенди берип уялт, келбегенди барып уялт.
  • Бербегенди берип уялт.
  • Бербес жерде буюм бар, жакпас жерде отун бар.
  • Бербес кыздын салыгы оор.
  • Бербесең — алышпайсың, келбесең — алыстайсың.
  • Бербеске эртең менен саамал, берерге бешимде кымыз.
  • Бербестин ашы бышпас, бышса да казандан түшпөс.
  • Бербестин ашы бышпас, бышса да очок башынан түшпөс.
  • Бербестин ашы бышпас.
  • Бербестин шылтоосу көп.
  • Берген алат, эккен — орот.
  • Берген баатыр эмес, алган баатыр.
  • Берген жоомарт эмес, алган жоомарт.
  • Берген колум алаган, майлуу колум жалагам.
  • Берген кудайына жагат.
  • Берген март эмес, алган март.
  • Бергенге беш да көп, алганга алтымыш да аз.
  • Бергенге бир да көп, алганга жүз да аз.
  • Бергенин алган — жамандын иши, ичкенин кускан — чабалдын иши.
  • Береген колум алаган.
  • Береке байда эмес — элде, кетмендеп иштелген жерде.
  • Берекенин баары жерде калган эмеспи, жер дүйнөнүн туткасы элде калган эмеспи.
  • Берекесин маа берсин, көлөкөсүн саа берсин.
  • Берерге бешимде — кымыз, бербеске шашкеде — саамал.
  • Берерге бешөө чыкпаса, аларга алтоо чыгат.
  • Бересеге бешөө көп, аласага алтоо аз.
  • Берешен колум алаган.
  • Берешенден бешиктеги бала да үмүт кылат.
  • Бери болуп төрдө жок, ары болуп көрдө жок.
  • Бери карап күлүп, ары карап ыйлаган жаман.
  • Берип берен болгончо, бербей сараң бол. Берип сараң (суу) болгуча, бербей уят бол. Берип эки жаман көрүнгөнчө, бербей бир жаман көрүн.
  • Берип берен болгуча, бербей сараң бол.
  • Берип жаман көрүнгөнчө, бербей жаман көрүн.
  • Берип жаман көрүнгүчө бербей жаман көрүн
  • Берсе — ал, урса — кач.
  • Берсе да бай жакшы, бербесе да бай жакшы, жесе да май жакшы, жебесе да май жакшы.
  • Берсен — аларсын, эксең — орорсун.
  • Берсең — ичем, урсаң — өлөм.
  • Берсең — ичпейт, бекитсең — койбойт.
  • Берээрге акчаң болбосо, молдо үйүңө да кирбейт.
  • Берээрге бешимде кымыз, бербеске эртең менен саамал жок.
  • Бетеге кетет, бел калат.
  • Бетеге кетип бел калат, бектер кетип эл калат.
  • Бетеге өзүн бий ойлойт, караган өзүн кан ойлойт.
  • Бети башы терден арылбагандын колу, буту чордон арылбайт.
  • Бети бетиме тийген тууганыма баркым жок, эти этиме тийген катыныма баркым жок.
  • Бети бетиме тийген тууганыма баркым жок.
  • Бети жокко безетки чыгат.
  • Бетим жаман болсо да, ниетим жакшы.
  • Бетинен бедер кеткен соң, кымкап да болсо бөзгө тең. Кадырман болсо зайыбың, картайса да кызга тең.
  • Бетке (көзгө) айткан сөздүн заары жок.
  • Бетке айткандын — заары жок.
  • Бетке айткандын жүзү жарык.
  • Бетке чабар терс кыял, бөөдө кырсык тарттырар.
  • Беттешүүдө өзүн жоготкон адам жетелеме болот.
  • Бечарага тумоонун кереги не.
  • Бечел турса (басса), жер өрттөйт.
  • Бечелге жөтөл үйүр (же бечелден жөтөл кетпейт).
  • Бечелге жөтөлдүн кереги жок.
  • Бечелге көк жөтөлдүн кереги эмне.
  • Бечелди бекер көрбө (ойлобо), мүмкүн арстандай мыкты чыгар.
  • Беш кол оозго батпайт.
  • Беш кол тең эмес.
  • Беш колду оозго салса береке кетет.
  • Беш тогоол болбой (өтпөй) бел чечпейт.
  • Беш тогоол өтпөй бел чечпейт.
  • Бешик баласы беш түлөйт.
  • Бешиктеги баланын Бек болоорун ким билет, карындагы баланын Хан болоорун ким билет.
  • Бешиктеги баланын ким болорун ким билет?
  • Бешиктен чыгып, тешикке киргенче.
  • Бешимде туруп кеп айтсаң, беш күнгө чейин оолугат.
  • Бешимден кийин тийген күн жылуу болбойт.
  • Бешимден кийин тийген күндүн жылуулугу болбой койбойт.
  • Биз да катын болорбуз, капка таруу саларбыз.
  • Биз да киши болорбуз, атка кишен саларбыз.
  • Биз жакка дагы күн чыгаар
  • Биз тирүүлөй бир дөбөдөбүз, өлгөндө бир көрдөбүз.
  • Биздин көчөдө да майрам болоор.
  • Бий экөө болсо, доо төртөө болот.
  • Бийди кул десе күлкүсү келет, кулду кул десе өлгүсү келет.
  • Бийдин максаты — бийлик кылуу, бай максаты — байлык жыйноо.
  • Бийик дөбөгө (же тоого) чыксаң — көзүң ачылат. Жакшы менен сүйлөшсөң — көңүлүң ачылат.
  • Бийик тоону жанынан көр, башына чыкпа. Жакшы кишини алыстан ук, жанына барба.
  • Бийик тоону көрөмүн десең, башына чыкпа.
  • Бийик тоонун чокусуна, бир күндө басып — чыгам дебе.
  • Бийикке чыксаң көзүң ачылат, билимдүүгө жолуксаң көңүлүң ачылат.
  • Бийиктен кулаган катуу тиет, бийликтен кулаган кара киет,
  • Бийиң кылаң болсо, журтуң ылаң болор.
  • Бийлик бар жерде зордук бар, зордук бар жерде кордук бар.
  • Бийлик бар жерде кулдук бар.
  • Бийлик жаратканда андан кийин элде.
  • Билбеген — уят эмес, билгиси келбеген — уят.
  • Билбеген киши жылкыда бөйрөк жок дейт.
  • Билбеген уу ичет.
  • Билбегенге уруят, билгендерге уят.
  • Билбегенди бил, билимдүү —пир.
  • Билбегенди эшитсең билги болосуң.
  • Билбес кудайды билбейт.
  • Билбеске айтпа, толбоско куйба, тойбоско бербе.
  • Билген жолуңду атаңа бербе.
  • Билген миң балаадан кутулат, билбеген миң балаага тутулат.
  • Билген миңди башкарат.
  • Билген суу ичет, билбеген уу ичет.
  • Билген таап айтат, билбеген каап айтат.
  • Билгенге бата аяк, билбегенге ант аяк
  • Билгенден биле элегиң көп, көргөндөн көрө элегиң көп.
  • Билгенди айтуудан тартынба.
  • Билгениң бир тогуз, билбегениң токсон тогуз.
  • Билгениңе кеңеш аяк, билбегениңе ажыраш аяк.
  • Билеги жоон бирди жыгат, билими зор миңди жыгат.
  • Билеги күчтүү бирди жыгат, билими күчтүү (же толук) миңди жыгат.
  • Билек — бир, бармак (же манжа) — башка.
  • Билек бирге болсо да, манча (же бармак) башка, тилек бирге болсо да, жүрөк башка.
  • Билек жирей албаганды — билим жирейт.
  • Билем десең миң сөз, билбейм десең бир сөз
  • Билемин десен тутулдуң, билбеймин десең кутулдуң.
  • Билерман болсо иниси, бийлейт экен агасын.
  • Билиги жок чырак жарылбайт, иштегиси жок жигит жарыбайт.
  • Билим — адамдын канаты.
  • Билим — деңиз, акыл — кайык.
  • Билим — жанып турган чырак.
  • Билим — жашоо чырагы, өнөр — элдин курамы.
  • Билим — карыбас, өнөр — арыбас.
  • Билим — кенч, эмгек анын ачкычы.
  • Билим — мейман, акыл — ээ.
  • Билим — оошот, ырыс — жугушат.
  • Билим — өнөр азыгы, өнөр — эрик казыгы.
  • Билим — ырыс азыгы
  • Билим — элге, суу — жерге.
  • Билим алуу – ийне менен кудук казгандай
  • Билим алууну бешиктен башта.
  • Билим болбой, илим болбойт.
  • Билим издеген өсөөр, бүлүк издеген өчөөр.
  • Билим көптүк кылбайт, өнөр аздык кылбайт.
  • Билимден өткөн досуң жок, оорудан өткөн касың жок.
  • Билимди сатып албайт, аны казып алат.
  • Билимди элден изде, алтынды жерден изде.
  • Билимдин кени китепте.
  • Билимдин күчтүүсү — адамдык.
  • Билимдүү баарына түшүнөт, билимсиз өз ишине күтүлөт.
  • Билимдүү билимин берет, акылдуу акылын берет.
  • Билимдүү билсе да сурайт, билимсиз билбесе да сурабайт.
  • Билимдүү болсоң озорсуң, билимсиз болсоң осолсуң.
  • Билимдүү бөлмөк — оңой, адам болмок — кыйын,
  • Билимдүү зор, билими жок кор.
  • Билимдүү көп, билген аз
  • Билимдүү көп, билген аз, күйүмдүү көп, күйгөн аз.
  • Билимдүү миңди жыгат, билимсиз бирди жыгат.
  • Билимдүү молдо пиво сатат.
  • Билимдүү мээге салат, билимсиз мээден алат.
  • Билимдүү өлсө кагазда каты калат, уста өлсө балтасы менен чоту калат.
  • Билимдүүгө дүйнө — жарык, билим өмүр азыгы
  • Билимдүүгө дүйнө жарык.
  • Билимдүүдө бедер бар, билимсизде нелер бар.
  • Билимдүүдөн акыл сура.
  • Билимдүүнүн — билими жугат, билимсиздин — ириңи жугат.
  • Билимдүүнүн белгиси, билгенин келет бергиси, акылдуунун белгиси, акылын келет бергиси.
  • Билимдүүнүн билими жугат, билимсиздин кири жугат.
  • Билимдүүнүн сөзү өткүр, мергенчинин көзү өткүр.
  • Билимдүүнүн түнү — күн, билимсиздин күнү — түн.
  • Билими бар — ар балаадан кутулат, билими жок — миң балаага тутулат.
  • Билими жокко күн да түн.
  • Билими күчтүү миңди жыгат, билеги күчтүү бирди жыгат.
  • Билимиңди элге бере албасаң бекерсиң.
  • Билимсиз бирди көрсө, билимдүү миңди көрөт.
  • Билинбей туруп адамга бир ооз сөз адамды дарылайт.
  • Билинбей туруп адамга, бир ооз сөз оору дарылайт.
  • Бир агарган сакалың, кайрадан чыгып карарбас.
  • Бир ай минбей атыңды мактаба.
  • Бир айткан сөздү кабыл алганды падыша де.
  • Бир айтканын эки айткан, төп айтпай сөзүн чеки айтат.
  • Бир акмак атасы өлгөндө көбөт, бир акмак катын алганда көбөт.
  • Бир акмак сууга таш ыргытса, жүз акылдуу ала албайт.
  • Бир амал менен, эки алдай албайсың.
  • Бир ата — эне отуз уулду багат, отуз уул бир ата — энени бага албайт.
  • Бир ата он баланы багаар, он бала бир атаны талаар.
  • Бир аял — аял, эки аял — базар, үч аял кошулса жарманке.
  • Бир баатыр—согушта, акыл — ачуу келгенде, дос — зарылдыкта (сыналат).
  • Бир байдын журтун эки чычкан талашат.
  • Бир барган жериңе миң жолу салам айт.
  • Бир баш — миң ой.
  • Бир башта миң үмүт.
  • Бир буту — көрдө, бир буту — жерде.
  • Бир бээнин эки эмчеги, бири кетсе, экинчисинин сүтү жок, бир төөнүн эки өркөчү, бири кетсе, экинчисинин күчү жок.
  • Бир дарак бакча эмес, бир таш дубал эмес.
  • Бир жакшы — бар журттун камын жейт, бир жаман — бар малын жейт.
  • Бир жакшы бар — журттун камын жейт, бир жаман бар — журттун малын жейт. Эр жигит элдин камын жейт, эселек элдин малын жейт.
  • Бир жакшы бар журттун камын жээр, бир «жакшы» бар айылдын малын жээр.
  • Бир жакшылык, бир жамандык унутулбайт.
  • Бир жамандык бир жакшы — эгиз болуп келет, бир караңгы бир жарык — түндөн кийин күн келет.
  • Бир жамандык, бир жакшылык — эгиз болуп, бир келет.
  • Бир жеңден кол, бир жакадан баш чыгарылды.
  • Бир жеңден кол, бир жакадан баш, бир ооздон сөз чыгарсаң жоого алдырбайсың.
  • Бир жерде чеки иш кылган ар жерде кепке кемтик, сөзгө сөлтүк.
  • Бир жердин ала каргасы бир жерге келип телик куш болот.
  • Бир жигиттин атагы көп жигитке даңк берет.
  • Бир жолу калп айтсаң, ишенимден ажырайсың.
  • Бир жолу калпың билинсе, сөзгө алгысыз болорсуң.
  • Бир жолу калпың чыкса, сөзгө алгысыз болосуң.
  • Бир ирет даам таткан жериңе миң ирет салам бер.
  • Бир ит көрүп үрөт, бир ит көрбөй үрөт.
  • Бир казан сүттү иритиш үчүн, бир тамчы айран жетиштүү.
  • Бир казанда эки кочкордун башы кайнабайт.
  • Бир кайгы бир кайгыны унуттурат.
  • Бир караңгы, бир жарык — түндөн кийин күн келет.
  • Бир карасаң — камчы сап, бир карасаң — ийнелик.
  • Бир карын майды бир кумалак чиритет.
  • Бир катындын мекери — кырк эшекке жүк деген.
  • Бир кезде биз да бөрү элек, тайлак басып жээр элек.
  • Бир кемпир бир кемпирди «кыз» деп тергептир.
  • Бир киши арык казса, миң киши суу ичет.
  • Бир кишиге бир киши, аздык кылбайт, алдырбайт.
  • Бир кишинин арыгы, миң кишиге суу берет.
  • Бир кишинин дөөлөтүнө миң киши мас болот.
  • Бир койлууга миң койлуунун иши түшөт.
  • Бир колуңду ачсаң, бир колуңду жум.
  • Бир конгон конок кут, эки конгон конок жут, үч конгон конок курут.
  • Бир коркоктун кесири миңге тиет.
  • Бир көргөн — билиш, эки көргөн — тааныш, үч көргөн — алыш.
  • Бир көргөн — билиш, эки көргөн — тааныш, үчүнчү көргөн — тууган.
  • Бир көргөн — билиш, эки көргөн — тааныш.
  • Бир көргөн билиш, эки көргөн тааныш, үч көргөн алыш
  • Бир көргөн кишиңе, миң салам бер.
  • Бир көргөндө — тон сыйлуу, таанышканда — бой сыйлуу.
  • Бир кумалак бир карын майды чиритет
  • Бир күн болсо да, күн көргөн жакшы.
  • Бир күн кетмен чапкан нандын даамын билет.
  • Бир күн туз таткан жериңе миң күнү салам бер.
  • Бир күн укмуш укпаса, кулак керең болот.
  • Бир күндө эки шашкени көрбөйсүң, бир жылда эки жазды көрбөйсүң.
  • Бир күндүк өмүрүң болсо — түштүгүнө жорго мин.
  • Бир күнкү таанышка, миң күнү салам бер.
  • Бир күнү калпың билинсе, сөзгө алгысыз болорсуң.
  • Бир күнү тузун татсаң, кырк күнү таазим кыл.
  • Бир күнү уруш болгон үйдөн, кырк күнү береке кетет.
  • Бир күнү шумдук укпаса, кулак дүлөй болот.
  • Бир мунарага жеталбай атып, бир мунарага бутун арткан.
  • Бир мыскал дөөлөттү көтөрүш үчүн, миң мыскал токтоолук керек.
  • Бир ок менен эки коён атам дебе.
  • Бир ок менен эки коёнду аткан
  • Бир ок менен эки коёнду атыш өтө оор.
  • Бир ооз сөз абийир каралайт, бир ооз сөз жүрөк жаралайт.
  • Бир ооз сөз жүрөк жаралайт, бир ооз сөз абийиркаралайт.
  • Бир ооздон чыккан сөз миң оозго жайылат.
  • Бир өзөктөн күйгөн өрт жаман, өздөн чыккан жат жаман.
  • Бир сап ырдан бир кап чыр да чыгат.
  • Бир сөз — оозго алгыс, бир сөз — издесе тапкыс.
  • Бир сөз бар — кут, бир сөз бар — жут.
  • Бир сүйлө, эки ук.
  • Бир тамчы суу — кумурскага дарыя көрүнөт.
  • Бир тамчы таш жарат, бир сөз баш жарат.
  • Бир таш тоо эмес, бир баш эл эмес.
  • Бир тентек—бала, бир тентек — кан.
  • Бир теңге (тыйын) берип айттыра албаганды, миң теңге (тыйын) берип койдура албайсың.
  • Бир тойдо эки жар болбойт.
  • Бир тоодон бир тоого арзыган кийик ачтан өлүптүр.
  • Бир тоокко да жем керек.
  • Бир төөнүн эки өркөчү, бири кетсе экинчисинин күчү жок.
  • Бир тыйын берип айттыра албаганды, миң тыйын берип койдура албайсың
  • Бир уйдун мүйүзү сынса, миң уйдун мүйүзү зыркырайт.
  • Бир урууда бир жинди болот.
  • Бир уядан — бир сасык.
  • Бир уядан бир сасыткы чыгат.
  • Бир үйдүн ашы бир үйгө сонун.
  • Бир үйдүн жарыгы бир үйгө тийбейт, бирөөнүн көрүнө бирөө кирбейт.
  • Бир үйдүн жарыгы экинчи үйгө тийбейт.
  • Бир чайнасаң — май чайна, былчылдасын оозуңда.
  • Бир чайнасаң май чайна, былчылдасын (чылпылдасын) оозуңда. Бирди минсең жорго мин, кылтылдасын астыңда.
  • Бир чөптүн гүлүнөн аары бал соруп алса, жылан уу — оруп алат.
  • Бир чыбык менен миң кой айдалат.
  • Бир чымчымдан көңүл алат, бир чымчымдан көңүл калат.
  • Бир эрден чыккан жакшыраак, эки эрден чыккан как шыйрак, үч эрден чыккан катындан жолдо турган жоор инек жакшыраак.
  • Бир этегин жаза баскан, бир этегин үзө басат.
  • Бир этегин үзө баскан, бир этегин жаза басат.
  • Бирге билиш болгуча, миңге тааныш бол.
  • Бирге болсо тебишет, ажырашса кишинешет.
  • Бирге жүрмөк бар, бирге өлмөк жок.
  • Бирге тааныш болгончо, миңге билиш бол.
  • Бирде жигит жөө жүрөт, бирде жигит төө минет.
  • Бирде жигит төө минет, бирде жигит жөө жүрөт.
  • Бирде манап, бирде кул — пикири жок бир эргул.
  • Бирди аяган миңден кур калат.
  • Бирди аяган миңдин убалына калат.
  • Бирди бакпасаң, жокко зар болосуң.
  • Бирди билгенче, миң менен тааныш бол.
  • Бирди жеп уятың чыкканча, миңди жеп атың чыксын.
  • Бирди капа кылган, миңге чуу түшүрөт.
  • Бирди кессең — онду тик.
  • Бирди минсең жорго мин, кылтылдасын астыңда.
  • Бирди тапсаң, кийип өт, бирди тапсаң, ичип өт.
  • Бирдик болбой тирдик болбойт.
  • Бирдик болгон жерде — тирдик.
  • Бирдик жок жерде тирдик жок.
  • Бирдики — миңге, көптүкү — түмөнгө.
  • Бирдиктүү болбой дөөлөттүү болбойт.
  • Бирдиктүү эл — кебелбес аскадай.
  • Бирдин билгени — сыңар эмчектин сүтү, көптүн билгени — ташып аккан дайра.
  • Бирдин катасы миңди азапка салат.
  • Бирдин кесепети — миңге, миңдики — түмөнгө.
  • Бирдин кесепети миңге тиет.
  • Бири кетсе экинчисинин сүтү жок.
  • Бири кетти, неси калды?
  • Бири тентек чыкса, бири жөнтөк болот.
  • Биригишсе тиштешкен, ажырашса кишинешет
  • Бириктирбейт жек көрүү, бел сындырат бөксөрүү.
  • Бирин эки кылып, битин сирке кылып.
  • Биринчи байлык — ден соолук, экинчи байлык — ак жоолук, үчүнчү байлык — жүз соолук.
  • Бирлик бар жерде тирлик бар.
  • Бирөө алдында жатып, «турсам өлөсүң» дептир.
  • Бирөө ашы менен кыйын, бирөө башы менен кыйын.
  • Бирөө билбегенди бирөө билээр, бирөө ыйлай турганга бирөө күлөөр.
  • Бирөө билбегенди, бирөө билет.
  • Бирөө бузуп айтат, бирөө түзөп айтат.
  • Бирөө десем миң экен, жалгыз десем сан экен.
  • Бирөө жашаш үчүн иштейт, бирөө жеш үчүн жашайт.
  • Бирөө жете албай жүрсө, бирөө кете албай жүрөт, бирөө өлүп жатса, бирөө күлүп жатат.
  • Бирөө жете албай жүрсө, бирөө кете албай жүрөт.
  • Бирөө кечээрге кечүү таппай жүрсө, бирөө ичээрге суу таппай жүрөт.
  • Бирөө менен дешпе, дешсең бок жешпе.
  • Бирөө өлмөйүнчө, бирөө күн көрбөйт.
  • Бирөө өлүп жатса, бирөө күлүп жатат.
  • Бирөө утулмайынча, бирөө куталбайт.
  • Бирөө эрте, бирөө кеч, барабыз кербен жолуна.
  • Бирөөгө бак, бирөөгө баш берет.
  • Бирөөгө бергис өгөө бар, экөөнө бергис бирөө бар.
  • Бирөөгө жамандык кылсаң өз башыңа тиерин унутпа.
  • Бирөөгө кор бала, бирөөгө зар бала.
  • Бирөөгө көр казсаң, кенен каз, өзүң барып түшөсүң.
  • Бирөөгө күлөм деп, өзүң күлкүгө калба.
  • Бирөөгө күлсөң өзүң ыйлайсың.
  • Бирөөгө нан кайгы, бирөөгө жан кайгы.
  • Бирөөгө ор казсаң тайыз каз, өзүң секирип чыгарга.
  • Бирөөгө ор казсаң, өзүң түшөсүң.
  • Бирөөгө таш ыргытсаң, ал сага ок атат.
  • Бирөөлөргө нан кайгы, бирөөлөргө жан кайгы.
  • Бирөөнө жамандык кылсаң, өз башыңа (түшөөрүн) тийерин унутпа.
  • Бирөөнү эки кылган — эпчил.
  • Бирөөнүкүнө көз артсаң, өзүңкүнөн кол жууйсуң.
  • Бирөөнүн — өзү баатыр, бирөөнүн — сөзү баатыр.
  • Бирөөнүн — өзү сыйлуу, бирөөнүн — сөзү сыйлуу.
  • Бирөөнүн (душманыңдын) өлүмүн тилегенче, өзүңдүн өмүрүңдү тиле.
  • Бирөөнүн (жамандын) өзү (өңү) суук, бирөөнүн (өзүнөн да) сөзү суук.
  • Бирөөнүн ажалы оттон, бирөөнүн ажалы топтон, бирөөнүн ажалы уудан, бирөөнүн ажалы суудан.
  • Бирөөнүн айдап жүргөн малы бар; бирөөнүн ат көтөргүс даны бар.
  • Бирөөнүн арканы менен үңкүргө түшпө.
  • Бирөөнүн ат көтөргүс бөзү бар, бирөөнүн ат көтөргүс сөзү бар.
  • Бирөөнүн ат көтөргүс даңкы бар, миңге бергис баркы бар.
  • Бирөөнүн аты терчил, бирөөнүн кийими кирчил.
  • Бирөөнүн ашына — мойнуңду созбо.
  • Бирөөнүн бетине түкүрсөң, өз көзүңө тыпын түшөт.
  • Бирөөнүн жакшы жаманы кирип чыкканча билинет, өз жаманы өмүр өткөнчө билинбейт.
  • Бирөөнүн жарчысын коюп, өз жарчыңды жарып ал.
  • Бирөөнүн ичи — деңиз, бирөөнүн ичи — коңуз.
  • Бирөөнүн катыны, бирөөгө кыз көрүнөт.
  • Бирөөнүн кеңешин ук, бирок өз күчүңө ишен.
  • Бирөөнүн колу менен от кармаба.
  • Бирөөнүн көзүнөн, бирөөнүн сөзүнөн.
  • Бирөөнүн көрүнө бирөө жатпайт.
  • Бирөөнүн кызматына көз артканча, өз мээнетиңе ишенгениң дурус.
  • Бирөөнүн өзү баатыр, бирөөнүн сөзү баатыр.
  • Бирөөнүн өзү сыйлуу, бирөөнүн сөзү сыйлуу.
  • Бирөөнүн өлүмүн тилегиче, өз өмүрүңдү тиле.
  • Бирөөнүн өңү суук, бирөөнүн сөзү суук.
  • Бирөөнүн өрдөгүн жесең, каз байла.
  • Бирөөнүн тоогун жесең, каз байла; малын жесең, кыз байла.
  • Бирөөнүн убалына калгыча, экөөнүн сообуна кал.
  • Бирөөнүн үйүн чечмек бар, тикмек жок.
  • Бирөөнүн элинде Султан болгуча, өз элиңде ултан бол.
  • Битке ачууланып, тонуңду отко жакпа.
  • Битке өчөшүп көйнөгүңдү отко салба.
  • Биттейде бириктик, бармактайда баш коштук.
  • Биттин ачуусун сиркеден алат.
  • Биттин ичегисине кан куйган эпчил.
  • Биттин өчүн сиркеден алба.
  • Биттүү конок батат, иттүү конок батпайт.
  • Боёкчуну боёкчу десе, атасынын сакалын боёптур.
  • Боз койдон жоош (же момун), ак койдон аңкоо (же маңоо).
  • Боздоп улуйт тууган жердин шамалы, боор толгоп учуп — күйүп жаналы.
  • Боздукта (жашында) бенде өлбөсүн, боз топурак көрбөсүн.
  • Бозмаштуу жерде бото өлбөйт, аңыздуу жерде ат өлбөйт.
  • Бозмоштуу жерде бото өлбөйт.
  • Бозо — болгондуку, токоч — тойгондуку.
  • Бозодогу сөз бокко жарабайт.
  • Бозодогу сөз бокко өтпөйт
  • Бозойдун мыйыгынан күлгөнү — селкинин оюн билгени.
  • Бозоң бозоруп болбогон тамак, ичсе — тойбогон тамак.
  • Бозочу — боорукер болбос, борукчу — кайрыкер болбос.
  • Бозочунун үйү кыйкырык менен өкүрүк, өтүкчүнүн үйү апырык менен сапырык, насбайчынын үйү какырык менен түкүрүк.
  • Бозынач болсо, ботом өлөт беле?
  • Бой көтөргөн суук көрүнөт, орой сүйлөгөн жек көрүнөт.
  • Бойлукта байлык жок.
  • Бок жесең, жүрөгүңдү байлана жүр.
  • Бокко тийбе – сасыйт
  • Бокту баспа — сасыйт.
  • Бокту чапса бетке чачырайт.
  • Болбогонго болушпа, какаганды бек мушта.
  • Болбогондо болушпайт (болбогонго болушпа).
  • Болбой турган уулуңду, коё бергин казанга.
  • Болгон сайын болгусу келет, толгон сайын толгусу келет.
  • Болгонуңда болуп өт, боз жоргодой желип өт.
  • Боло турган азамат болоттон кылыч байланат.
  • Боло турган уулуңду, жибербегин базарга.
  • Болоор бала богунан.
  • Болоор иш болду, боёсу канды.
  • Болоор кулун желеде жулкунат, болоор бала бешикте булкунат.
  • Болоору болду, боёсу канды.
  • Болооруңа келгенде боз жоргоңду такала, болбосуңа келгенде болгон эрди жакала (жака —белинде жүр).
  • Болооруңда болуп өт, боз жоргодой желип өт.
  • Болор — болбос өлүптүр, ат чаптырып коюптур.
  • Болор бала бешикте булкунат, болор кулун желеде жулкунат.
  • Болор бала богунан.
  • Болор кулун — желеде булкуйт, болор бала — бешикте булкуйт.
  • Болор музоо богунан.
  • Болору болду, боёсу канды.
  • Болот (кылыч) кында жатпайт.
  • Болот бычак кынсыз калбайт, болот ийилбейт, чорт сынат.
  • Болот ийилбейт, чорт сынат.
  • Болот кылыч кында жатпайт.
  • Болот отто чыңалат, адам иште чыңалат.
  • Болот сынат, бирок ийилбейт.
  • Болоюн деген балаңды жибербегин базарга, болбоюн деген балаңды коё бергин казанга.
  • Болоюн деген уул бар, болтурбайм деген кудай бар.
  • Болсоң болоттой бол.
  • Боор ооруган бозорот, табаалаган тамылжыйт.
  • Боор ооруса, боорго тебет.
  • Боор оорусу — киндик толгойт.
  • Боору бүтүн, башы эсен адам болбойт.
  • Боору ооруган бозорот, табалаган тамылжыйт.
  • Боорукер жардамга келет, боору таш өлгөнгө күлөт.
  • Борбаш канчалык кыраан болсо да, боз торгойчолук алы жок.
  • Бороонду тоотпой боорун тоспогон муздак желден коркот.
  • Бороонду тоотпой боорун тоспогон, болбогон муздак желден коркот.
  • Бороондуу күндө бок кычайт.
  • Бороондуу күнү бок кычайт, болжолдуу күнү жок кычайт.
  • Босогодон мүдүрүлсөң, төрдө эмне бар!
  • Ботко майдан бузулбайт.
  • Бош кап тикесинен турбайт.
  • Бош челек катуу калдырайт.
  • Бош челек катуу калдырайт. Бою пекененин — үнү бийик.
  • Бою бир карыш сакалы миң карыш.
  • Бою карыш, ою жапыс.
  • Бою келтенин ою келте.
  • Бою пакененин ою бийик.
  • Боюна бүткөндөн кийин төрөбөй койбойт.
  • Боюнун узунун кантейин, акылынын кыскасын кантейин.
  • Боюңа карап тон быч.
  • Боюңа мактанба, оюңа мактан.
  • Боюңдай бой табылса да, оюңдай ой табылбайт.
  • Бөдөнө бөлтөйүп, кыргый кымпыйып, тоодак томпоюп мындай жаткыла, эки сартка бир тартар, бир саны бизге артар.
  • Бөдөнө жеп тарууну, чымчык калат балаага.
  • Бөдөнөнү кыргыйга, жем жараткан — сен дүйнө, эки эгиздин бирөөнү, кем жараткан — сен дүйнө.
  • Бөдөнөнү сойсо да касапчы сойсун.
  • Бөдөнөнүн жатагын көр да, этине таарынба.
  • Бөдөнөнүн үйү жок, кайда барса «бытпылдык».
  • Бөздүн көркү менен мата өтөт.
  • Бөзчү белбоого жарыбайт, темирчи такага жарыбайт.
  • Бөзчү бөзгө жалчылбайт.
  • Бөйрөктөн шыйрак чыгарат, бөдөнөдөн куйрук чыгарат.
  • Бөйрөктөн шыйрак чыгарат.
  • Бөйрөктөн шыйрак чыгарган, бүргөдөн май сызгыргысы келет.
  • Бөйрөктөн шыйрак, жумурткадан кыр чыгарып.
  • Бөкөндү минсе ат болбойт, тууган менен үч бөлүнсө жат болбойт.
  • Бөксө чайнек бат кайнайт.
  • Бөксө чайнек катуу кайнайт. Бөөдө аракет бел сындырат.
  • Бөксөсүндө — бөрү, түзүндө — түлкү.
  • Бөлөм, бөлөм үчүн өлөм.
  • Бөлтүрүктү ит деп бакпагын, иттей болбойт кыялы, душманга өйдө караба, тийбей койбойт зыяны!
  • Бөлтүрүктү ит деп бакпагын, иттей болбойт кыялы.
  • Бөлүнгөндү бөрү жейт
  • Бөөдө аракет бел сындырат.
  • Бөөдө каргыш бөрүгө жетпейт.
  • Бөөдө каргыш өзүңө тиет.
  • Бөөдө чыгым баш жарат.
  • Бөөдө чыгым бөлөккө жетпес.
  • Бөрк ал десе — баш алган.
  • Бөрк алдында не болбойт.
  • Бөрк алмак бар, баш алмак жок.
  • Бөрк алып кел десе, баш кескен.
  • Бөрк астында — бөрү жок дебе, ээк астында — жоо жок дебе.
  • Бөрк кийгендин тамагы бир, жол жүргөндүн тилеги бир.
  • Бөрү — жарды, кузгун — тойду.
  • Бөрү — койго тойбойт, кулак — сөзгө тойбойт, көңүл — ойго тойбойт, көз — көргөнгө тойбойт, жер — жутканга тойбойт, куш — учканга тойбойт.
  • Бөрү азыгы — жолдон.
  • Бөрү азыгы менен эр азыгы жолдон.
  • Бөрү арыгын билгизбей, итке жүнүн үрпөйтөт.
  • Бөрү атар жигиттин бөркүнөн тааны.
  • Бөрү атар уулду бөркүнөн тааны, журт баштаар уулду сөзүнөн тааны.
  • Бөрү ачыкпай, жортуулга чыкпайт, тойгон бөрү, ууга чыкпайт.
  • Бөрү баласы — ит болбойт.
  • Бөрү баласы ит болбойт, бөтөн бала өз болбойт.
  • Бөрү баласына баш тоголотот.
  • Бөрү бөрк астында же бөрк астында бөрү бар.
  • Бөрү жарды кузгун тойду.
  • Бөрү жебесе да күнөөлүү.
  • Бөрү жегенге маш, молдо алдаганга маш.
  • Бөрү жок десе бөрк астында, ууру жок десе жер алдында.
  • Бөрү жыргаганга маш, молдо алганга маш.
  • Бөрү каргышы койго жетпейт.
  • Бөрү карыса — чычканчыл болот.
  • Бөрү карыса да, бир койлук алы бар.
  • Бөрү карыса, итке күлкү болот.
  • Бөрү карысын жектейт.
  • Бөрү сууну шалпылдатып, кой кечкен суу экен дептир.
  • Бөрү түндө күч, жоо камсыз кезде чабат.
  • Бөрү этектен, жоо жакадан алат.
  • Бөрүгө кой кайтартпа.
  • Бөрүдөн бөлтүрүк гана туулат.
  • Бөрүнү аясаң, өзүңдү жарат.
  • Бөрүнүкү тең орток, кузгундуку куркулдайдын башында.
  • Бөрүнүн ажалы көтү күйүк иттен.
  • Бөрүнүн жолу миң, мергенчинин жолу бир.
  • Бөрүнүн кулагы (эки көзү) ууда, баланын кулагы чууда.
  • Бөрүнүн күчү — тишинде, кишинин күчү — ишинде.
  • Бөрүнүн тоюна барсаң, бөрүбасарыңды ала бар.
  • Бөрүнүн эки көзү ууда.
  • Бөрүчү бүркүт өлүүчү.
  • Бөтөлкө менен достошкон, өмүрү менен коштошот.
  • Бу да болсо пайда, мунун түбү кайда.
  • Бу дүйнөдө не карып? Замандашы болбосо карыя болор тез карып. Кадырын жеңе билбесе, бойго жеткен кыз карып.
  • Бу дүйнөдөн үмүтүн үзгөн акыретинин камын көрөт.
  • Бу тоодон бу тоого арзыбаган кийик ачка өлүптүр.
  • Бузук бар жерде кусур бар.
  • Бузуку ажо — жолдо турган дөңгөч.
  • Бузуку киши оңолбойт, калыстык наам жоголбойт.
  • Бузуку менен муңдашпа, типтүү менен тирешпе.
  • Бузукунун үйү күйсүн.
  • Бузулаар үйдөн ырк кетет, атасынан адилдик кетет.
  • Бузулган элге бучуктан молдо (же улук).
  • Бузулмак оңой, түзөлмөк кыйын.
  • Бузулуп калган ашка, ачка болсоң да караба.
  • Буйга минген төөсү бар, чабаганчы жөөсү бар.
  • Буйругу жок ашка тиш тийбейт.
  • Бука жокто — торпок бий.
  • Бука мүйүздүү уйдун сүтү болбойт, уй мүйүздүү буканын күчү болбойт.
  • Бука мүйүздүү уйдун сүтү болбойт, уй мүйүздүү.
  • Бука өлбөгүдөй, инек соолбогондой болсун.
  • Букада кайын жок, уйда төркүн жок.
  • Буканы кутурткан эки энек.
  • Буканы өкүрткөн эки энек.
  • Буканын жаманы музоого теңтуш.
  • Буканын күчү болбойт.
  • Буканын мурду карыбайт, эрдин көөнү карыбайт.
  • Буканын өзү карыса да, мурду карыбайт.
  • Букарда пулу бардын көөнү ток.
  • Бул жөргөмүштүн жөтөлгөнүн билген неме, бул
  • Бул түбү жок жыртык дүйнөнүн түбүнө ким жеткен.
  • Булак өзүн көлмүн дейт.
  • Булакты жыйсаң көл болот, майданы жыйсаң эл болот.
  • Буламыктан — тиш сынат, кыламыктан — бут сынат.
  • Буламыкты да жасаган катын жасайт.
  • Булбул багына конот, падыша такка конот.
  • Булбул түндө сайрап, күн чыкканда эс алат.
  • Булбулдан чечен бир куш жок, тырмактай — ак карасы.
  • Булбулдун доошун эшитпей, буралып талаа ачылбайт.
  • Булбулдун мукам үнү бар, тайлактын таза жүнү бар, боло турган азамат, болоттон кылыч байланып, жоого тийсе сүрү бар.
  • Булбулдун мукам үнү бар, торгойдун жумшак тили бар.
  • Булбулдун унун укпай, жайкы талаа ачылбайт.
  • Булбулдун ырын карга кайдан түшүнсүн.
  • Булду берсең, сүткө бер.
  • Булдурсун камчы тийсе да, баатырдын жүзү түктөйбөс.
  • Булут ала — жер чоло.
  • Булут минип, муз бүркүп, сен да өтөрсүң дүйнөдөн. Илкий — силкий жөө жүрүп, мен да өтөрмүн дүйнөдөн.
  • Булут шамалга каршы жылбайт.
  • Булуттан чыккан — күн ачуу, жамандан чыккан — сөз ачуу.
  • Булуттун кадыры жок — ай жанында.
  • Булуттун көркү жери менен, буудайдын көркү тери менен.
  • Бура сүйлөгөн сөз күлөөргө жакшы.
  • Бура сүйлөнүлгөн сөз күлөргө жакшы, булкунган ат минерге жакшы.
  • Буран, белдин кайгыга батканы — бозойдун кабарсыз жатканы.
  • Буран, иштин — арты ылаң.
  • Бурган сөз — урган сөз.
  • Бут — басар, кол — табар.
  • Бут серпкенге ал келбейт, ажал жетип күн бүтсө.
  • Бутагың сынса сынсын, бирок тамырың соолубасын.
  • Буту менен басып, мурду менен тынгандын баары адам атала бербейт.
  • Буту сынган — жатып алып семирет, колу сынган — басып жүрүп арыктайт.
  • Буту сынган – жатып семирет, колу сынган – басып арыктайт
  • Бутунан кулаган турат, оозунан кулаган турбайт.
  • Бутунан мүдүрүлгөн турат, оозунан мүдүрүлгөн турбайт.
  • Буудай наның болбосо да, буудайдай сөзүң жокпу.
  • Буудай сепкен таалайсыздын, аңызына арпа чыгат.
  • Буудай сепсең, бузуп арпа айдаба.
  • Буудай токочуңду бербесең да, буудайдай сөзүңдү аяба.
  • Буудайдын барар жери – тегирмен, кыздын барар жери – күйөө.
  • Буудайдын барар жери — тегирмен.
  • Буурусун чийген чийин жок, суур казган ийин.
  • Бучук мурдун жашырбайт, сыпайы сырын жашырбайт.
  • Буюкканга жылдыз — от.
  • Буюм керек учурунда жакшы.
  • Буюмду адам жаратат, адамды кудай жаратат.
  • Буюмдун кирин самын жууйт, көңүлдүн кирин акыл жууйт.
  • Буюрбаган ашка мурун канайт.
  • Буюрбаган аштан үмүт этпе.
  • Буюрбаган ашыңа, жөө конок келсин кашыңа.
  • Буюрса — Букардан аш келет.
  • Бүгүн — пэшэ (бай), эртең — гэдэ (кедей).
  • Бүгүн бар да, эртең жок, атаңдын көрү дүйнө бок.
  • Бүгүн бүтүрүүчү ишти эртеңкиге калтырба, өз колуңдан келүүчү ишти бирөөгө тапшырба.
  • Бүгүн конок — эртең жомок.
  • Бүгүн көргөн — эртең жок, бүгүнкү ач — эртең ток, тоюнганда топук күт, толгоп салар дүнүйө шок.
  • Бүгүн көргөн — эртең жок, ушундай белең (же атаны кайран) дүйнө бок.
  • Бүгүн көргөн эртең жок.
  • Бүгүн чачылсаң, эртеңден үмүт үзбө.
  • Бүгүнкү ачууну эртеңкиге кой.
  • Бүгүнкү ачууңду эртеңкиге калтыр.
  • Бүгүнкү көргөн эртең жок, атаңдын көрү дүйнө бок.
  • Бүгүнкү мээнетиң — эртеңки дөөлөтүң.
  • Бүгүнкүнү көргөн да бар, көрбөгөн да бар.
  • Бүгүнкүнүн эртеңи бар, кечээгиңди бүгүндөн издебе.
  • Бүгүнкүнүн эртеңкиси (же эртеси) бар.
  • Бүгүнкүңдү эртеңкиге калтырба.
  • Бүкүлүү жебей этке тойбойт, коно жатпай кепке тойбойт.
  • Бүлдүргө болор жип, бүлкүлдөп үрөр ит жок.
  • Бүлөөгө бергис өгөө бар, экөөнө бергис бирөө бар.
  • Бүлүнгөндөн бүлдүргү алба.
  • бүргөнү такалап минген неме.
  • Бүркүт алжыса кулаалы менен дос болот.
  • Бүркүт картайса, чычкан уулайт.
  • Бүркүт карыса чычканчыл болот, каракчы карыса алдамчы болот.
  • Бүркүт салсаң, алтайдын кызыл түлкүсүн киесиң.
  • Бүркүттүн ээси болсо, түлкүнүн кудайы бар.
  • Бүткөн ишке сынчы көп, бышкан ашка жечү көп.
  • Бүтпөгөн иш сыртта болсо кар басат, үйдө болсо чаң басат.
  • Былтыркыдан калган иш жок.
  • Бысмылданын ашын шайтан түгөтөт.
  • Бычагы курч байыбайт.
  • Бычагыңды чыны менен бер, чыны менен берсең, кыны менен бер.
  • Бычак берсең — кындап бер, кындап берсең — чындап бер.
  • Бычак жарасы айыгат, сөз жарасы айыкпайт.
  • Бычак канча өткүр болсо да, өз сабын жонбойт.
  • Бычакты өзүңө ур, оорубаса бирөөгө ур.
  • Бычактын көркү — курчунда, суусардын көркү — сыртында.
  • Бычмачынын күчүгүндөй шыпылдап.
  • Бышаарына күйүп, чыгараарына күйбөйсүңбү?
  • Бышкан жемиш сабагында турбайт, бышыксынган адамдар бересеге чалынат.
  • Бышкан жемиш сабагында турбайт.
  • Бышпастан мурда бышырдың, күйбөйстөн мурда күйгүздүң.
  • Бышты, ат башына чычты.
  • Бышык болом деп жатып, жек — жаатыңдан кол үзбө.
  • Бышыксынган адамдар бересеге чалынат.
  • Бышылуу тамактын күйүтү жаман.
  • Бээ баласын чапчыса да, берт кылбайт.
  • Бээ десе – төө дейт
  • Бээ десең төөгө кетет (же төө дейт).
  • Бээ карыса чөл, сыйыр карыса көл.
  • Бээ кулунун катуу тепсе да, мерт кылбайт.
  • Бээ туугуча — байтал, катын төрөгүчө — келин.
  • Бээ туумайынча байтал аты калбайт, катын төрөмөйүнчө келин аты калбайт.
  • Бээ туумайынча байтал аты калбайт, катын төрөмөйүнчө келин аты өчпөйт.

Вазир жакшы – хан жакшы. Аял жакшы – эр жакшы.

  • Дарак бир жерде көгөрөт
  • Дартты жөн койсо жайылат, дарыласаң айыгат
  • Дат темирди жейт, дарт өмүрдү жейт
  • Доону төлөбөгөн төлөйт, ооруну кенебеген өлөт
  • Дос айрылат, сөөк кайрылат
  • Дос деген ыйык нерсе, эгер аны баалай билсе
  • Дос күйдүрүп сүйлөйт, душман сүйдүрүп сүйлөйт
  • Дос сыйлайт, душман кыйнайт
  • Дос сыртыңдан мактайт, душман көзүңчө мактайт
  • Дос таарынса, бергенин алат
  • Дос-жолдошуң бир жылдык, куда – сөөгүң миң жылдык
  • Досум дос элек – коон үзгөндө, тескери карап калыпсың – бозо сүзгөндө
  • Досуң баягыдай эмес, баягыдай болсо эч нерсесин аягыдай эмес
  • Досуң миң болсо да, аздык кылат, душ- маның бирөө болсо да көптүк кылат
  • Досуңдун бергенинин тишин ачпа
  • Дөөлөт тоголок, мээнет жалпак
  • Дөөлөттөн артык мээнет бар
  • Дубана таарынса ачка калат
  • Думанадан айбашы үмүт өтүптүр
  • Душман сүйдүрүп айтат, тууган күйдүрүп айтат
  • Душмандашкан киши оңолбойт
  • Душмандын биринчи кадамы, жылмалап айткан саламы
  • Душмандын сырты жылма, ичи кара
  • Душмандын чырагына май тамызба
  • Дүйнөгө түркүк болгон адам жок
  • Дүлөй укканын койбойт, сокур көргөнүн койбойт
  • Дүнүйө – бир тыйындан курулат
  • Жабагы жалдуу экен деп сатып алба, жаманды малдуу экен деп жакын кылба
  • Жабылган аяк, жабылган бойдон калсын
  • Жаз жарыш, күз күрөш
  • Жазгы суук жандан өтөт
  • Жаздыктан өлгөн жаманат, жоодон өлгөн салтанат
  • Жай кийгенин кыш кийген жарды кайдан байысын
  • Жайыл дасторкон – марттыктын белгиси
  • Жайын билбей – жер тандаган кызык, алын билбей – эр тандаган бузук
  • Жакасы жок тон болбойт, жабуусу жок үй болбойт
  • Жакшы – сөздү таап сүйлөйт, жаман – каап сүйлөйт
  • Жакшы – эл камын ойлойт, жаман өз камын ойлойт
  • Жакшы атанын кашыктап чогултканын, жаман уул чөмүчтөп чачат
  • Жакшы атка – бир камчы, жаман атка – миң камчы
  • Жакшы бала баарына үлгү, жаман бала баарына күлкү
  • Жакшы бала элпек, жаман бала тентек
  • Жакшы болсо катының, табыла берет акылың
  • Жакшы жигит сыртта мырза, үйдө кул, жаман жигит үйдө мырза, сыртта кул
  • Жакшы жигит элин өргө сүйрөйт, жаман жигит элин көргө сүйрөйт
  • Жакшы жүрмөк бар, жакшы өлмөк жок
  • Жакшы ит өлүгүн көрсөтпөйт
  • Жакшы ишке келет, жаман ашка келет
  • Жакшы катын жарым ырыс, жаман катын күндө уруш
  • Жакшы көргөн досунан мал аяган жигитпи, Эл четине жоо келсе жан аяган жигитпи
  • Жакшы малдын тишин ачпа, жакшы адамдын жашын сураба
  • Жакшы менен бир жүрсөн жетесиң муратка, жаман менен бир жүрсөң каласың уятка
  • Жакшы менен тоого чыксаң кудаалашып түшөсүң, жаман менен тоого чыксаң кубалашып түшөсүң
  • Жакшы сөз – жан эритет, жаман сөз – жан кейитет
  • Жакшы тамак калганча, жаман курсак айрылсын
  • Жакшы тилек – жарым ырыскы
  • Жакшы уул эл ишине жарайт, жаман уул колуңду карайт
  • Жакшыга бир сөз, жаманга миң сөз
  • Жакшыдан башчы койсоң, элди түзөтөөр, жамандан башчы койсоң, элди жүдөтөөр
  • Жакшыдан жаман туулса чыгаша, жамандан жакшы туулса киреше
  • Жакшылык жан эритет, жамандык жан кейитет
  • Жакшылык кылсаң бирөөгө бир жамандык ойлонот, жамандык кылсаң бирөөгө тагдырым – деп тим болот
  • Жакшылыкты унуткан, жамандыкка жолугат
  • Жакшыны жатым дебе, жаманды өзүм дебе
  • Жакшынын – шарапаты, жамандын – кесепети
  • Жакшынын өзү өлсө да, сөзү өлбөйт
  • Жакыныңа жат болбо, өз элиңе кас болбо
  • Жалгыз бээлүү жан сактайт, эки бээлүү эл сактайт
  • Жалгыз дарак токой болбойт
  • Жалгыз жүргөн жарыбайт, жарыса да марыбайт
  • Жалгыз иттин үргөнү билинбейт, жалгыз кишинин жүргөнү билинбейт
  • Жалгыз таруу ботко болбойт, жалгыз адам тутка болбойт
  • Жалкоонун жаны таттуу, эмгекчилдин наны таттуу.
  • Жалтанбаган жоону жеңет, жадабаган тоону жеңет
  • Жалындуу жаштык кезинде, жазгы суудай ташкында
  • Жаман айгыр үйүрүнө тап
  • Жаман айтпай жакшы жок
  • Жаман атты жал басат
  • Жаман аял белгиси, казаны калат жуулбай, кабы калат буулбай
  • Жаман болсо катының, ичтен жеген митедей
  • Жаман болуу бир паста, жакшы болуу аста аста
  • Жаман жигит жан сактайт, жакшы жигит эл сактайт
  • Жаман иттин аты ‘’Бөрүбасар’’
  • Жаман көргөндүн бөркү казанбактай
  • Жаман көрсө жармасын бербей койсун
  • Жаман малын катат, жакшы ашын койот
  • Жаман уй жайытын бир күндө түгөтөт
  • Жаман үйдүн коногу бийлейт
  • Жаманга сый жарашпайт
  • Жамандан жарты кашык аш калат
  • Жаманды төө үстүнөн ит кабат
  • Жамандыгы болбосо жаштыгы калган жок
  • Жамандыкты көрбөгөн, жакшылыктын баркын билбейт
  • Жамандыкты унуткан жакшы, жакшылыкты унуткан жаман
  • Жамандын барынан жогу
  • Жамандын бир өнөрү артык
  • Жамандын жакшысы болгончо, жакшынын жаманы бол
  • Жамандын жолдошу көп, жанына пайдасы жок
  • Жамандын миң сөзү, жакшынын бир сөзүнө татыбайт
  • Жамандын өзү коркок, сөзү чоркок
  • Жаманчылыкты аманчылык жеңет
  • Жан бар жерде өлүм бар
  • Жаны бардын жели бар
  • Жанын баккан жарыбайт да марыбайт, элин баккан карыбайт да арыбайт
  • Жаңдооч кийик аттырат
  • Жаңылбас жаак мүдүрүлбөс туяк болбойт
  • Жара айыкса так калат, жаман сөздөн кек калат
  • Жаргылчактуу катын жакшы катын, электүү катын эрке катын
  • Жарды байыйт, жаш чоңоёт
  • Жата берсе ат арыйт, жүрө берсе жол арбыйт
  • Жатаар курсак жармадан айлансын
  • Жаткан оору эмес, баккан оору
  • Жатып ичеер жигиттен, сарамжалдуу чал жакшы
  • Жатып өлгүчө, атып өл
  • Жаш – күчү менен, кары – кеңеши менен
  • Жаш курдаш эмес, заман курдаш
  • Жаш чыбыктын ийилгени – сынганы, жаш жигиттин уялганы – өлгөнү
  • Жашка – кызмат, карыга – урмат
  • Жашоо ырахаты – ден-соолук
  • Жаштардын басканы – жыргал, карылардын – жатканы жыргал
  • Жаштык бар жерде жалын бар
  • Жаштык бар жерде шаттык бар
  • Жаштык жашынып кетет, карылык камынтпай келет
  • Жаштык кезиң мастык кез
  • Жаштын кайраты бар, карынын айбаты бар
  • Жаштын тилегин берет
  • Жашында мылжың болсо, карыганда кылжың болот
  • Жашыңда берсин мээнетти, карыганда берсин дөөлөттү
  • Жашыңдан жаман жолго баспаганың, адамдык сапатыңды сактаганың
  • Жегенде тойбогон жалаганда тоймок беле
  • Жегендин – кусмайы бар
  • Жел жүрбөсө, чөптүн башы кыймылдабайт
  • Жел чыкпаса, жан чыгат
  • Желеде кулун жетилсе, аргымак күлүк ат болот
  • Желмогуздун эң кичинекейи кыйын
  • Жеңилди жерден, оорду колдон алат
  • Жерде жаткан жумуртка асманда учкан куш болот
  • Жери байдын, эли бай
  • Жети күндүк жаандан, желип өткөн суу жакшы
  • Жети күндүн бири өлүм
  • Жети өлчөп бир кес
  • Жетим жүрүп жетилет
  • Жигит өлөр жерине күлүп барат
  • Жигитке жетимиш өнөр аздык кылат
  • Жигиттин өзүнө караба, сөзүнө кара
  • Жигиттин сөзү өлгөнчө, өзү өлсүн
  • Житкен окту аткан ок табат
  • Жогологон бычактын сабы алтын
  • Жокко суу да жок
  • Жоктун бир арманы бар, бардын миң арманы бар
  • Жоктун жону катуу, өгүздүн мойну катуу
  • Жол азабы, көр азабы
  • Жол бирге болсо да, тагдыр башка
  • Жолдун тегизин бил, (сөздүн негизин бил)?
  • Жолоочу болсо атын ал, тоноочу болсо башын ал
  • Жолоочунун жолдогусу жакшы, жолдо болбосо – үйдөгүсү жакшы
  • Жолуң шыдыр жолдошуң кыдыр болсун
  • Жоо кеткен соң, кылычыңды ташка чап
  • Жоого барсаң баарың бар, доого барсаң бириң бар
  • Жоону сайса эр сайды аты калды Манаска
  • Жоор семирсе баш бербейт, жаман сөз бербейт
  • Жооштон жоон чыгат
  • Жорго минген жолдошунан айрылат, көп жашаган курдашынан айрылат
  • Жоргодон жорго чыкса төрт аягы тыбырайт, чеченден чечен чыкса оозу-мурду кыбырайт
  • Жоргонун тери, эркенин жашы кургабайт
  • Жөжөнү күзүндө санайт
  • Жөө жүргөнчө, төө минген жакшы
  • Журт мазар, журттан чыккан азар
  • Жуткан жутабайт
  • Жуурат төгүлсө жугу калат
  • Жүгүргөн албай – буюрган алат
  • Жүз дос – аз, бир кас – көп
  • Жүз жолу айткандан, бир жолу көргөзгөн жакшы
  • Жыгылган күрөшкө тойбойт
  • Жыгылган оогонго күлөт
  • Жыгылсаң төөдөн жыгыл, буйласын кармай жыгыл
  • Жылаандын куйругун баспа
  • Жылкыңа ченеп ышкыр, алыңа ченеп бышкыр
  • Жылуу сүйлөсө жыла-жыла жылаан ийинден чыгат
  • Жылуулук от бар жерде, сулуулук кал бар жерде
  • Жыя албаган жыйынга шүмшүк, асырай албаган айылга шүмшүк
  • Жээн эл болбойт, желке тон болбойт
  • Заман өзгөрсө, салт өзгөрөт
  • Заманы жакшы босо, карысы жаш болот
  • Заманына карай – күлкү, тоосуна карай – түлкү
  • Зер кадырын зергер билет, жез кадырын жезчи билет
  • Зордукчуга мал жокпу
  • Зордун түбү кор болот, байдын түбү ачка өлөт
  • Зээндүү бала сүйүнтөт, кежир бала күйүнтөт
  • Ийгиликтин кечи жок
  • Ийлеп – ийлеп итке салба
  • Ийне көзүнөн сынат, чечен сөзүнөн сынат
  • Ийри отурсаң да, түз сүйлө
  • Билим алуу – ийне менен кудук казгандай
  • Ириген ооздон чириген сөз чыгат
  • Ит итти жумшайт, ит куйругун жумшайт
  • Ит итти көрүп үрөт
  • Ит иттигин кылат
  • Ит кабышып өлөт, наадан чабышып өлөт
  • Ит күлүгүн түлкү сүйбөйт, ичи ооруган күлкү сүйбөйт
  • Ит менен дос болсоң сөөк талашасын
  • Ит үрөт – кербен жүрөт
  • Ит эле болду Сарбагыш
  • Итенген сайын бир боорсок
  • Итке темирдин кереги эмне
  • Итти каппайт дебе, атты теппейт дебе
  • Ичи тар итине бок бербейт
  • Ичиң күйсө туз жала
  • Ичип арактын көөнүн алган, кусуп жердин көөнүн алат
  • Ички ооруну табуу кыйын, карт адамды багуу кыйын
  • Ичкилик арты – өкүнүч
  • Ичтен чыккан ийри жылаан
  • Ишенген кожом сен болсоң, кепшеген оозуңду урайын
  • Ишенген кожоң сууга акса, алды- алдынан тал карма
  • Иши оңолордун ити чөп жейт
  • Иштеген киши карыбайт, карыса да арыбайт
  • Иштеген- тиштейт, иштебеген – тиштебейт
  • “Көңүлүмө жагат” деп көрүнгөн менен дос болбо
  • “Көрдүм” деген көп сөз, “Көрбөдүм” деген бир сөз
  • ‘’Кел” демек бар, “кет” демек жок
  • Кагаз жазып колу жоорубагандын, иштеп бели да оорубайт
  • Казды туурап карганын буту сыныптыр
  • Казына – казына эмес, эл – казына
  • Кайгы жокто кайын энем өлүп кайгыртты
  • Кайгыдан адам картаят, шаттыктан адам жашарат
  • Кайгысы жок кара сууга семирет
  • Кайгысызга уйку таттуу
  • Кайда барсаң да, казандын кулагы төртөө
  • Кайда барсаң Мамайдын көрү
  • Кайнага калтайбаса, келин келтейбейт
  • Кайраттуу – карыса да жаштай, кайратсыз жаш болсо да карыдай
  • Кайрылгандан – айрылба
  • Калк айтса – калп айтпайт
  • Калп – ырыс кесет, кайгы – өмүр кесет
  • Калп айткан киши жарыбайт
  • Калптын казаны кайнабайт
  • Калптын сөзү суу кечпейт
  • Калптын сөзү ушак, чындын сөзү тузак
  • Калыс арыбайт, калпычы жарыбайт
  • Каман өлсө тиши калат, адам өлсө иши калат
  • Канаттууга кактырбай, тумшуктууга чокутпай
  • Кандан ажырасаң да, калктан ажыраба
  • Кандан, Бектен кайра тартпаган
  • Кандын да бир татым тузу кемиптир
  • Кара далы – эр тандабайт, өлөөр адам – жер тандабайт
  • Кара жерди жамандаба, башка кайда барасың, Калың элди жамандаба, каргышына каласың
  • Кара жылды как жарган – калыс
  • Кара кыздын агынан эмес, багынан
  • Кара эчкиге жан кайгы, касапчыга мал кайгы
  • Карга баласын аппагым дейт
  • Карга карганын мээсин чокубайт
  • Каргайын десем – жалгызсың, каргабайын десем – байкушсуң
  • Каргыш албай, алкыш ал
  • Карды тойгон канга салам бербейт
  • Картаңдан ыйман кетсе, жаштардан уят кетет
  • Кары адам үйдүн куту
  • Кары алжыса – баладай
  • Кары келсе – ашка, жаш келсе – ишке
  • Карыганда жан таттуу, жандан дагы мал таттуу
  • Карылыктын алды, жаштыктын арты
  • Карын ачты, кайрат качты
  • Карыны токтун кайгысы жок
  • Карынын кебин капка сал
  • Карысы бардын ырысы бар
  • Карыш – карыш, сөөм – сөөм
  • Кастын ою бөлөк, достун ою жөлөк
  • Катуудан тиш оору кыйын, жумшактан ич оору кыйын
  • Катын албай кайын ал
  • Катын алсаң отун ал, бир кучагын ашык ал
  • Катын жакшы – эр жакшы
  • Катын өлсө камчы сап
  • Катының долу болсо, замандын тынчтыгынан не пайда
  • Качан көрсөм тойдон көрөм
  • Качкан да кудай дейт, кууган да кудай дейт
  • Каш коём деп, көзүн чукуп алыптыр
  • Кашыктап чогултканды, чөмүчтөп чачпа
  • Каяшачыл карыш узабайт
  • Кедей байга жетейин, бай кудайга жетейин дейт
  • Кедейди көчкөндө көрөсүң
  • Кедейдин бир тойгону орто байыганы
  • Кедейлик кемтик эмес
  • Кежир жек көрүнөт, элпек эп көрүнөт
  • Келин жаман эмес, келген жер жаман
  • Келме кезек – терме тезек
  • Кембагал болсоң көчүп көр!
  • Кемчилигин моюнга албаган, келечегин оюна албайт
  • Кеңешип кескен бармак оорубайт
  • Кеп чынынан бузулбайт
  • Керегем сага айтам, келиним сен ук. Уугум сага айтам, уулум сен ук
  • Керектүү таштын оору жок
  • Керкисинде да бар, кемигинде да бар
  • Кетмен чаппай нан кайда, чеке терсиз мал кайда?!
  • Кечтим байдын кызынан
  • Кечээ көргөн бүгүн жок, ушундай экен дүйнө шок
  • Кимди ким көрдү Баржыбайды там басты
  • Кимдин жерин жердесең, ошонун ырын ырдайсың
  • Кичүү болгуча иттин күчүгү бол
  • Киши дүйнөгө түркүк болбойт
  • Киши жаманы кирип чыкканча билинет, өз жаманың өлгөнчө билинбейт
  • Коён өз көлөкөсүнөн коркот
  • Коёнду камыш, эрди намыс өлтүрөт
  • Коёндун териси бир жыл чарыкка чыдаптыр
  • Кожонун өзү тойсо да көзү тойбойт
  • Койчу көп болсо, кой арам өлөт
  • Койчунун кызы кой келгенде жумуш жасайт
  • Кол ийрисине тартат
  • Кол кудайдын мөөрү
  • Колдо бар алтындын баркы жок
  • Колу менен жасаган, мойну менен тартат
  • Колунда талканы бар бала – сүйгүнчүктүү
  • Колуңдан келбес жумушту, оюң менен бүтүрбө
  • Конок айтып келбейт, өлүм сурап келбейт
  • Конок койдон жоош, май берсе жейт, суу берсе ичет
  • Конокко аш кой эки колун бош кой
  • Коңшу жакшы болсо, сокур кыз эр табат
  • Коркконго кош көрүнөт
  • Коркок жанын сактайт, чоркок малын бакпайт
  • Корксо да кой өлөт, коркпосо да кой өлөт
  • Котур ташы койнунда
  • Кошоматка кой соёт
  • Кошунаң көр болсо көзүңү кысып өт
  • Көз жетпеген жерге сөз жетет
  • Көз коркок, кол баатыр
  • Көздүн курчу болот, сөздүн мурчу болот
  • Көзүнө чөп салган, душмандыктын белгиси
  • Көйнөктүн кирин жууса кетет, көңүлдүн кири айтса кетет
  • Көк итти көп ит талаптыр
  • Көктөн тилегеним жерден табылды
  • Көлөкөгө тон бычкан
  • Көмүскө достон көрүнөө душман артык
  • Көңүл ооруткан – наадандык, көңүл көтөргөн – адамдык
  • Көөдөнү жукадан, чөнтөгү жука артык
  • Көп байкаган көсөм, сөз байкаган чечен
  • Көп баскан аяк бок басат
  • Көп жашаган билбейт, көптү көргөн билет
  • Көп жойлогон түлкү ачтан өлөт
  • Көп түкүрсө көл болот, көл толкуса сел болот
  • Көп уктаган көптөн кур калат
  • Көп үйлөсө жел болот, көп ыйласа сел болот
  • Көпкөндүн көчүгүнөн чыгат
  • Көптөн көп акыл чыгат
  • Көптү көрбөй көсөм болбойт, көп сүйлөбөй чечен болбойт
  • Көптүн көзү көрөгөч
  • Көрбөйт деп ууру кылба, укпайт деп ушак айтпа
  • Көргөнүңдөн – көрө элегиң көп, укканыңдан уга элегиң көп
  • Көрө-көрө көсөм болот, сүйлөй-сүйлөй чечен болот
  • Көрөөр күнү бардын, ичеер суусу болот
  • Көрүнгөн тоонун ыраагы жок
  • Көсөөнүн акылы түштөн кийин
  • Көч жүрө-жүрө түзүлөт
  • Көчкөн журттун баркын, конгон журтуңда билесиң
  • Көчүктү кыскан бай болот
  • Кудай деген кул өлбөйт
  • Кудай кошкон куда болот, пайгамбар кошкон дос болот
  • Кудай кылса, кубаарыңдын акысы барбы
  • Кудайдын кулагы сүйүнсүн
  • Кул кутурса, өтүгү менен төргө өтөт
  • Кулда кулак жок
  • Кулдай иштеп – хандай жаша
  • Кунаажын көзүн сүзбөсө, бука мурунтугун үзбөйт
  • Курсак ток-кайгы жок
  • Куру аякка бата жүрбөйт
  • Куру кайрат баш жарат, куркыйкырык таш жарат
  • Кутту үйдөн кур чыкпа
  • Куурайды бирден сындырган оңой, тобу менен сындырмак кыйын
  • Куш жаңылса торго түшөт, эр жаңылса колго түшөт
  • Куш канаты менен учуп, куйругу менен конот
  • Куюшканга кыпчылган боктой
  • Күйөө карыса – жээн
  • Күлгөндүн билгени бар
  • Күлкү ден соолуктун – мүлкү
  • Күлүктөн күлүк өтөт, күйүкпөгөнү марага жетет
  • Күлүктү табына келтирген – саяпкер, кушту кыраан кылган – мүнүшкөр
  • Күлүктү таптайт саяпкер, сүрөөгө алат талапкер
  • Күн караган – суукка тоңот, бай караган – ачтан өлөт
  • Күн тийген жердин күкүгү
  • Күн тийип туруп жааган күндөн түңүл, күнгүрөнүп сүйлөгөн кишиден түңүл
  • Күндө келген күл ууртайт, айда келген май ууртайт
  • Күрүчтүн арты менен күрмөк суу ичет
  • Күч атасын тааныбайт
  • Күч бербеген тулпардан, сүтүн берген уй жакшы
  • Күч биримдикте
  • Күчтүү болсоң жердей бол – баарын чыдап көтөргөн. Таза болсоң суудай бол – баарын жууп кетирген
  • Кыз боосуп энесин коркутат
  • Кыз жыргаар жерине ыйлап барат
  • Кыздын көзү кызылда
  • Кыздын кыздай, кыштын кыштай болгону жакшы
  • Кыздын кырк чачы улуу
  • Кызды кырк жерден тыюу
  • Кызмат – колдун кири
  • Кызы бар үйдө кыл жатпайт
  • Кызыл кекиртек, кыйла жерге секиртет
  • Кылгылыкты кылып коюп, кымызга сууну куюп коюп, кыл жип менен бууп коюп
  • Кыңыр иш – кырк жылдан кийин билинет
  • Кыргыз акам тандап жейт, анан баарын жейт
  • Кыргыз байыса катын алат, өзбек байыса там салат
  • Кырсык – каш-кабактын ортосунда
  • Кысаз кыяматка кетпейт
  • Кысыр уй мөөрөк болот
  • Кыялаган кырга чыгат
  • Кыян өзүн сел ойлойт, коркок өзүн эр ойлойт
  • Май жок, ун болсо, казан сурап келип куймак куюп берет элем
  • Май кармаган бармагын жалайт
  • Макал атасы – сөз, мата атасы – бөз
  • Макал ыр эмес жаттап алгандай, керегинде өзү келет күтүп тургандай
  • Макоодон макул деп кутул
  • Максат менен соккон жүрөк, бакыт менен өмүр сүрөт
  • Мактаган кыз тойдо осурат
  • Мактап койсо мардаюу
  • Мал – ээсин тартпаса, арам өлөт
  • Мал арыгын сактасаң ооз майлайт, киши арыгын сактасаң төбө кандайт
  • Малдын ээси болсо, карышкырдын кудайы бар
  • Манастан Чубак кем бекен
  • Мартчылык ар кимде болбойт, сараңдын капшыты толбойт
  • Мастан – жинди качып кутулуптур
  • Меймандын өзүн бакпай, атын бак
  • Мекениңдин кадыры, башка жакта билинет
  • Менин колума да карга чычаар
  • Мергендин дарты кийикте, бүркүттүн дарты бийикте
  • Миң кишинин атын билгиче, бир кишинин сырын бил
  • Миң койду бир серке башкарат
  • Миң уккандан бир көргөн жакшы
  • Миң чеченди бир тантык жеңиптир
  • Мойнунан байлаган ит ууга жарабайт
  • Мокок бычак кол кесет, чоркок сөз тил кесет
  • Молдонун айтканын ук, кылганын кылба
  • Мурун уткан буудай чычат
  • Мурун чыккан кулактан, кийин чыккан мүйүз ашат
  • Мурунку конок кийинки конокту сүйбөйт
  • Мууздап бергенди – жиреш оңой
  • Мүйүздүү болом деп, кулагынан айрылыптыр
  • Мышык майга жетпей, сасык дептир
  • Мышыкка – оюн, чычканга – өлүм
  • Нааданга айткан кайран сөз, өлгөнгө ыйлаган кайран көз
  • Нандан улуу тамак жок
  • Насыя боордон нак өпкө артык
  • Нысапсызга кашык салса беш ууртайт
  • Обозгер жакшы – кан жакшы, аялы жакшы – эр жакшы
  • Озунган – утат
  • Ой жеткен менен кол жетпейт
  • Ойлогон ойду кыстаган турмуш жеңет
  • Ойноонун да ыгы бар, ойлоонун да сыры бар
  • Ойноп сүйлөсөң да, ойлоп сүйлө
  • Окшошконго – мушташкан
  • Олтурган кыз оордун табат
  • Он эки пайгамбардан, бир кудай улуу
  • Оң колуңдун ачуусун, сол колуң менен бас
  • Оозу күйгөн – айранды үйлөп ичет
  • Оозу кыйшык болсо да, байдын уулу сүйлөсүн
  • Оозунан ак ит кирип кара ит чыккан, эртеңкини эмес, эмикини унуткан
  • Оозуң кайсы десе, мурдун көрсөткөн
  • Оор иштен коркпо, оор сөздөн корк
  • Оору кадырын соо билбейт
  • Оору кайда болсо, жан ошол жерде
  • Ооруну жашырсаң, өлүм ашкерелейт
  • Оосурган кыз оосурбаган кыздын бетин тырмайт
  • Ормон опуза
  • Оро албаган орок тандайт
  • Ороктон качкан ыраак чычат
  • Орус менен дос болсоң айбалтаңды ала жүр
  • Осмо кетер каш калаар, суулар кетер таш калаар
  • От жаккандыкы, тон кийгендики
  • От чаласынан, сөз чаласы жаман
  • Отту көөлөсөң өчөт, кошунаңды көөлөсөң көчөт
  • Отун – олжо, суу – кордук
  • Отун албаганга от жактырба
  • Оюндан омуртка сынат
  • Оюндан от чыгат
  • “Өлтүрөм” дегенден коркпо, “өлөм” дегенден корк
  • Өгөй – өөнчүл, жетим кекчил
  • Өжөр өлбөйт, өлсө да эч нерсеге көнбөйт
  • Өз агасын агалай албаган бирөөнүн эшигин сагалайт
  • Өз башындагы төөнү көрбөй, бирөөнүн башындагы чөптү көрөт
  • Өз күчүңдүн өлчөөсүн, өзүң билбей ким билет
  • Өз өзүнө, өзгө жатка тартат
  • Өз үйүм – өлөң төшөгүм
  • Өз элине батпаган, душманына кор болот
  • Өзгө өздөй, жатка жаттай
  • Өзөктөн чыккан өрт жаман, өздөн чыккан жат жаман
  • Өзү тойбостун көзү тойбойт
  • Өзүбек кетип өз калды
  • Өзүмдүкү дегенде өгүздөй кара күчүм бар
  • Өзүмөн алыс төркүнүмө көрүнсүн
  • Өзүн өзү билген, өтүгүн төргө илген
  • Өзүңдү эр ойлосоң, өзгөнү шер ойло
  • Өйдө тартса өгүз өлөт, ылдый тартса араба сынат
  • Өлбөгөн адам алтын аяктан суу ичет
  • Өлбөгөн жанга бир оокат
  • Өлгөндүн артынан өлмөк жок
  • Өлгөндүн үстүнө көмгөн кылба
  • Өлө албай жатып өлөң айтат
  • Өлө жегиче, бөлө же
  • Өлөйүн десе жан таттуу, кирейин десе жер катуу
  • Өлөөр эчки койчунун таягына сөйөнөт, ыйлаар бала атасынын сакалына сөйөнөт
  • Өлүм – бардын малын чачат, жоктун абийирин ачат
  • Өлүм адамды коркутат, үмүт намысты курчутат
  • Өлүм өксүтөт, оору кор кылат
  • Өлүмдөн башканын эртеси жакшы
  • Өнөр алды кызыл тил
  • Өнөрүң болсо өргө чап, кор кылбай алтын жанды бак
  • Өңдү көрсө жүз таят
  • Өрдөк берген, каз алат
  • Өрдөк жокто чулдук бий
  • Өсөөр элдин балдары бири-бирине дос болот, Өспөс элдин балдары бири-бирине кас болот
  • Өткөн ишке айла жок, өкүнгөн менен пайда жок
  • Өткөн ишке өкүнбө
  • Өткөн өмүр качкан куш, үндөсөң келбейт кайрылып
  • Өткөндөрдү эстеген жаман болбойт, мурдагыны кектеген жакшы болбойт
  • Өтүп иш үчүн, өкүнүп балаңды урбагын
  • Падыша кудаа эмес, кудадан жудаа эмес.
  • Пайгамбар баарына асыр
  • Пайгамбар да күйөө баласын сыйлаптыр
  • Пайдасыз билим — жаансыз булут.
  • Пейли жакшы кем болбойт
  • Пейли тар адам кең идиштен аш иче албайт.
  • Пенде болмок бир жылда, ажы болмок кырк жылда.
  • Пенденин оозунан чыкса, Периштенин кулагына аян болот.
  • Пулуң болсо кулуңмун

Рахматка курсак тойбойт

  • “Сиз”, “Биз” деген сылык сөз, “Сен”, “Мен” деген сенек сөз
  • Сабырдын түбү – сары алтын
  • Сагызган сактыгынан өлбөй, суктугунан өлөт
  • Сакадай бою сары алтын
  • Сакалдан айрылсаң, мурут койбо
  • Сакалдын көркү чалда, сулуунун көркү калда
  • Сактансаң – сактаармын
  • Сактыкта кордук жок
  • Санаа тарткандын ичкени – ирим, жегени – желим
  • Санаасы жок сары сууга семирет
  • Санабай туруп түгөл дебе
  • Саны бар сапаты жок
  • Сараңдын казаны кайнабайт
  • Саргара жортсоң – кызара бөртөсүң
  • Сарт – санаасы менен байыйт
  • Сарт үйүн көргөндө чабат
  • Саяк жүрсөң таяк жейсиң
  • Сиркеси суу көтөрбөйт
  • Соко бир кишини багат, соода миң кишини багат
  • Сокур атка котур ат үйүр
  • Сокур намыс баш жарат
  • Сокурдан күзөтчүң болсо, элиңди жоого алдырат
  • Сокурдун тилегени – эки көз
  • Соодада достук жок
  • Соргоктун көөнү казанда, сопунун көөнү азанда
  • Союл камдаганга – токмок көтөр
  • Сөз – жип, кандай созсо кете берет
  • Сөз баштаган, эл баштайт
  • Сөз билгич адамдын, ар сөзүндө бир тузак
  • Сөз доодон да куткарат, жоодон да куткарат
  • Сөз сөөктөн өтөт, чучукка жетет
  • Сөздү билген таап айтат, сөздү билбеген каап айтат
  • Сөздү убагында айтпаса – атасы өлөт
  • Сөздү уккан жерге айт, сууну сиңген жерге сеп
  • Сөздүн атасы – ыр, сөздүн катасы – чыр
  • Сөзү аздын иши аз
  • Сөзү экинин – иши да чеки
  • Сөзүң менен орок орбо, көзүң менен машак тербе
  • Сөөктүн эң жаманы суу кечирет
  • Суктан сураба, сараңга бербе
  • Сулуу сулуу эмес, сүйгөнүң сулуу
  • Сулуулугунан – жылуулугу артык
  • Сулуулуктан – жылуулук
  • Сулуунун этеги кургабайт
  • Сунган башты суурган кылыч кеспейт
  • Сунган колду сындырба
  • Сураган жеңил, жооп бериш оор
  • Сурай – сурай мекеге барат
  • Сурап бергиче, уруп бер
  • Суу – жашоонун булагы
  • Суу ичкен кудугуңа – түкүрбө
  • Суудан өткөнчө энемди берейин, суудан өткөндөн кийин энегимди берейин
  • Сууну көп кечсең – балчык, сөздү көп айтсаң – тантык
  • Суюктун баары cорпо болбойт, теринин баары көрпө болбойт
  • Сүйбөгөнгө – сүйкөнбө
  • Сүйлөй-сүйлөй чечен болот, көрө-көрө көсөн болот
  • Сүйүнгөндөн маңдай айрылып, корккондон жүрөк жарылып кетпес
  • Сүйүү менен жаша, күрөш менен өл
  • Сүткө түшкөн чычкандай
  • Сый – сыйга жарашат, сый билбеген адашат
  • Сыйга – сый, сыр аякка – бал
  • Сыйлаганды билбеген, сыйпалаган көр сокур
  • Сыйлаганды күтө бил, кыйнаганды түтө бил
  • Сыналбаган атка сын салба
  • Сынчынын сыңар өтүгү майрык
  • Сыр аяктын сыры кетсе да, сыны кетпейт
  • Сырты жылтырак, ичи кылтырак
  • Сырыңды айтсаң бирөөгө, каласың катуу күнөөгө
  • Тааныбасты сыйлабас
  • Таз кыздын көңүлү болбосо да, таза кыздын көңүлү
  • Таз таранганча – той таркаптыр
  • Такыры жок жер болбойт, жакыры жок эл болбойт
  • Тамаксоонун табагы толбойт, топуктуунун жаманы болбойт
  • Тамакты таттуу кылган – туз, алысты жакын кылган – кыз
  • Тамашага – тамаша, каяшага – каяша
  • Тандаган тазга жолугат
  • Тапкан сүйүнөт, тааныган алат
  • Таппасаң сыйпалап кал
  • Тар жерде аш жегиче, кең жерде муш же
  • Тарс эткендин баары тамаша, карс эткендин баары күлкү
  • Тартып ичкен тай ашырат, аяп ичкен ат ашырат
  • Таш менен урганды аш менен ур
  • Таш түш, таалайыңан көр
  • Таш түшкөн жеринде оор
  • Тегинен эмес, кебинен
  • Текин болсо, туз жутам
  • Темене берип, төө алат
  • Темирди кызуусунда сок
  • Тең – теңи менен, тезек – кабы менен
  • Тең жегенди Теңирим сүйүптүр
  • Теңирим бир жааса, терегим эки жаайт
  • Теңчилик жоголду, темингендер оңолду
  • Теректей бой бергиче, теменедей акыл бер
  • Тиги дүйнөнүн бейишинен, бул дүйнөнүн кейиши артык
  • Тизелеп жашаганча, тик туруп өлгөн жакшы
  • Тилден бал да тамат, уу да тамат
  • Тилиң тишиңе күбө
  • Тилиңе – тибиртке
  • Тиш өтпөгөнгө, тил өтөт
  • Тиши чыккан балага, чайнап берген аш болбойт
  • Тишиң барда таш чайна
  • Тойго барсаң тоюп бар, ашка барсаң ачка бар
  • Ток бала ач балага карабайт
  • Токмогу күчтүү.
  • Тил-журоктун ачкычы болсо, кийиз казык жерге кирет
  • Токой тоонун көркү, эр элдин көркү
  • Токол уйду чапсаң, мүйүздүүгө доо кетет
  • Токтогулдай ырчы бол, Толубайдай сынчы бол
  • Тондууга тондуудай, тону жокко тону жоктой суук
  • Төгүлгөн аяк кайра толбойт
  • Төө көрдүңбү? – жок, бээ көрдүңбү? – жок
  • Төө кыядан өткөн сөң, “оо” – дегениң курусун
  • Төрдө орун болсо, улагага отурба
  • Төркүнү жакындын төшөгү жыйылбайт
  • Тумшугу байланган ит көчүгү менен үрөт
  • Тууган издеп, достон кетпе
  • Туулган жердин топурагы алтын, эли мазар
  • Туулганына сүйүнбөй, тураарына сүйүн
  • Туура бийде тууган жок, туугандуу бийде ыйман жок
  • Туура сөз кылычтан өткүр
  • Туягы бүтүн тулпар жок, канаты бүтүн шумкар жок
  • Түйшүгү жок жан болбойт
  • Түтүнү бөлөктүн түйшүгү бөлөк
  • Уй мүйүзүнөн сынат, адам сөзүнөн сынат
  • Уйга жүгөн салабы, үйрөнгөн адат калабы
  • Уккан кулакта жазык жок
  • Улук болсоң, кичик бол
  • Улуу сөздө уят жок
  • Улууга урмат, кичүүгө ызат
  • Улууну урматта, кичүүнү ызатта
  • Улуунун сөзүн ук, кичүүнүкүн ойлон
  • Урматтан узарат, уяты чыккан кызарат
  • Урушкандын оозу жаман, ыйлагандын көзү жаман
  • Урушта – туруш жок
  • Уруштун башы “бок” жебе
  • Устадан шакирти өтөт
  • Устанын тогоосу жок
  • Устукан мүлжүбөй этке тойбойт, коно жатпай кепке тойбойт
  • Уулдун уулу мекен коргойт, душмандын астын торгойт
  • Уунун сырын мерген билет, жоонун сырын жеңген билет
  • Ууру күч болсо, ээси айыпка жыгылат
  • Ууру тойгончо жеп, өлгөнчө карганат
  • Ууруну каракчы урат
  • Уурунун көчүгү кууш
  • Ушакчы- ушакчы эмес, ушакты уккан – ушакчы
  • Уядан эмне көрсө, учканда ошону алат
  • Уялбагандан өзүң уял
  • Уят – өлүмдөн катуу
  • Үйдө баатыр, жоодо жок
  • Үйдө ыркы жоктун, талаада сыйы жок
  • Үйдүн жакшы жаманы кыш түшкөндө билинет, достун жакшы – жаманы иш түшкөндө билинет
  • Үйрөнгөн адат калабы, уйга жүгөн салабы
  • Үйрөнгөн жоо атышаарга жакшы
  • Үйү жакын иттин куйругу узун
  • Үн жетпегенге, сөз да өтпөйт
  • Үндөбөгөн – үйдөй балаадан кутулат

Хан койнунда калтыраганча, кул койнунда кутуруп жат

  • Чаап айтканча таап айт
  • Чаба албаган, чалгы тандайт
  • Чабал өрдөк мурда учат
  • Чайкап сүйлөгөнчө, байкап сүйлө
  • Чакырганга келбеген, ымдаганга зар болот
  • Чакыргандан калба, өзүң басып барба
  • Чакырылбаган конок, татардан жаман
  • Чала молдо дин бузат
  • Чала өлтүргөн жыландай
  • Чапанчага камчы чапса, көйнөкчөнгө доо кетет
  • Чапкан сайын көз чыкпайт, айткан сайын кеп өтпөйт
  • Чаппаса билекте калат, айтпаса жүрөктө калат
  • Чапчаң ат арышын таштайт, баары бир күлүктөн ашпайт
  • Чатак сүйлөп чычаалак – чыр адамдын мүнөзү, токтоо сүйлөп жай айткан – сабырдуунун мүнөзү
  • Чатактын түбүн калыс айткан сөз чечет
  • Чептен эрдин күчү бек
  • Чечен – сөздүн эбин табат, дайым кептин кемин табат
  • Чечен алжыса, атагын жейт
  • Чечендин – сөзү алтын, устанын – колу алтын
  • Чиелешкен түйүндү чечиш кыйын, уюлушкан душмандан кетиш кыйын
  • Чийки бышып даамына келет, жаш чоңоюп алына келет
  • Чоң үйдөгү күлсө, кичи үйдөгү ырсаят
  • Чөбү жок деп жерден түңүлбө, малы жок деп элден түңүлбө
  • Чөп жыйнаган малын багат, мал жыйнаган жанын багат
  • Чөп көп жерде бука семирет
  • Чөп ширеси мал семиртет, кеп ширеси жан сергитет
  • Чыгаша чыкпай, киреше кирбейт
  • Чыккан кыз – чийден тышкары
  • Чыккан мээнет – кирген дөөлөт
  • Чыккан тооң бийик болсо, ыргыт канташың ыраак түшөт
  • Чымчык өзүн жан ойлойт, чырпык өзүн тал ойлойт
  • Чын жакшынын ачуусу бар, кеги жок
  • Чын чычалайт, калп каткырат
  • Чынын айткан чырдан алыс, калпты айткан болбойт калыс
  • Чыр аялдын күйөөсү эрте карыйт
  • Чырайлуу көзүнөн эмес сөзүнөн
  • Чычкан көчүгүн көрүп аксайт
  • Шагылы болбой зоо болбойт, шайыры болбой эл болбойт
  • Шайтан өзү жетпеген жерге молдону жиберет
  • Шак мөмөлөгөн сайын ийилет
  • Шакылдаган жеңени үй чечкенде көрөбүз, такылдаган эчкини суу кечкенде көрөбүз
  • Шамал жерди кургатат, байлык элди жыргатат
  • Шамал жерди кургатат, жамгыр жерди жыргатат
  • Шарыят буйлалаган төө, кайда жетелесең кете берет
  • Шашкан коён, аңга батпайт
  • Шашкан шайтандын иши
  • Шашылган кыз эрге жетпейт, этеги жерге жетпейт
  • Шеги бар – шектенет
  • Шодокондун бүркүтүндөй жутунбай
  • Шыбыр – кеп болбойт, шыйрак – эт болбойт
  • Ыйдын түбү – ый, сыйдын түбү – сый
  • Ыйлар бала атасынын сакалына асылат
  • Ынтымак бар жерде – ырыс бар
  • Ыраактагы туугандан, жакындагы дос өйдө
  • Ырайына жараша ыйманы
  • Ырдаган ырым, бүтпөгөн чырым
  • Ырынан чыры көп
  • Ырыс алды – ынтымак
  • Ыштанын булгаган – колун аябайт
  • Эбин тапкан эки жейт
  • Эгин эгип мал бакпаган, эптеп-септеп жан сактаган
  • Эжем эрге тийди, эскиси мага тийди
  • Эки доо бир келсе амалыңдын кеткени, Эки оору бир келсе ажалыңдын жеткени
  • Эки жакшы коңшу болсо, кудалашып түшөт, Эки жаман коңшу болсо, кубалашып түшөт
  • Эки кочкордун башы бир казанда кайнабайт
  • Эки нар жөөлөшсө, ортосунда кара чымын кырылат
  • Эки текем бир букача жок бекен
  • Эки тизгин бир чылбыр эптүү киши колунда
  • Эки тоо кошулбайт, эки эл кошулат
  • Эки тоонун чөбүн самаган кийик ач калат
  • Эл – көл, элди билбес чөл
  • Эл – эне, жер – ата
  • Эл байынан жер байы артык
  • Эл башына түшкөн күн, эр башына түшкөн түн
  • Эл дарбыса, эшек кошо дарбыйт
  • Эл деген Эл, аста бассаң аксак, тез бассаң таскак дейт
  • Эл ичи – алтын бешик
  • Эл ичи – өнөр кенчи
  • Эл мазар, элден безген – азар
  • Эл оозунда элек жок
  • Эл сагынбас эр болбос, үйүрүн сагынбас жылкы болбос
  • Элге берген куруттан, мага бербей куруттуң
  • Элге бергениң текке кетпейт
  • Элге кийим тиккен ийненин өзү жылаңач
  • Элге кылган жакшылык жерде калбайт
  • Элге эл кошулган – дөөлөт, элден эл бөлүнгөн – мээнет
  • Элдин иши эрдин мойнунда, эрдин иши элдин мойнунда
  • Элдин кичиги болгуча иттин күчүгү бол
  • Элдин эки тиреги бар, биринчиси – акылман, экинчиси – баатыр
  • Элин коргоп жоо сайган – баатыр атка конот
  • Элиңди жаман көрсөң элге кан тип батасың, Жериңди жаман көрсөң көргө кантип батасың
  • Элчиге өлүм жок
  • Эмгектин наны таттуу, жалкоонун жаны татту
  • Эмгекчилдин оозу … Тиер, бекерчинин оозу…тиер
  • Эне тилин билбеген элин сүйүп жарытпайт, Эне тилин сүйбөгөн, эси жогун аныктайт
  • Энеси болушчаактын баласы ыйлаак болот
  • Энесин Үч-Коргондон таанытам
  • Эң ачуу да тил, эң таттуу да тил
  • Эңкейгенге эңкейгин башың жерге тийгенче, какайганга какайгын – төбөң көккө жеткенче
  • Эр ачтан өлбөйт, ардан өлөт
  • Эр башына күн түшсө өтүк менен суу кечет, ат башына күн түшсө ооздук менен суу ичет
  • Эр болсоң көк бол, айткан сөзгө бек бол
  • Эр достугу – эгиз, эл достугу – деңиз
  • Эр жигит күрөшпөгүн балбан менен, балбанды жыга албайсың чалган менен
  • Эр жигит менен бөрү азыгы – жолдо
  • Эр жигит эл четинде, жоо бетинде
  • Эр жигиттин башына нелер келип, нелер кетпейт
  • Эр кайраты бир күндүк, эл кайраты миң күндүк
  • Эр намысы – эл намысы
  • Эр ортону – элүү
  • Эр чекишпей бекишпейт
  • Эр эмгегин жер жебейт
  • Эрден ашмак бар, элден ашмак жок
  • Эрдигиң бар, эсиң жок
  • Эрдик билекте эмес, жүрөктө
  • Эрдик кылып кой сойсоң, иттик кылып төш тартпа
  • Эрди-катын урушат, эси кеткен болушат
  • Эрдин өзүн көрбө, даңкын ук
  • Эрегиштен эр өлөт
  • Эришине жараша – аркагы, эшегине жараша – тушагы
  • Эркек бала шок болсун, шок болбосо жок болсун
  • Эркек болбосо, үй жетимсирейт
  • Эркектин кой сойгону, аялдын сайма сайганы менен тең
  • Эркенин жашы кургабайт
  • Эрте жатып, кеч турган эринчээктин белгиси
  • Эрте турган – сергек, ырыскыга – теңдеш
  • Эртеңки куйруктан бүгүнкү өпкө артык
  • Эсеп билбес – чот билбес, жыйганынан айрылат
  • Эсеп, эсеп билбеген – эшек
  • Эсеп-чоттун тагы жакшы, эмгегиңдин агы жакшы
  • Эсери болбой эл болбойт
  • Эсиң барда – этегиңди жап
  • Эсиң болсо эчки бак, эчки тууйт үч улак
  • Эски – жаңыга аралжы, аз – көпкө аралжы
  • Эски дос эстен кетпейт, жаңы дос кадырга жетпейт
  • Эски көч кайда барса, жаңы көч ошого барат
  • Эскини жаңыртпа, жаңыны эскиртпе
  • Эскини эптей кий, жаңыны сактай кий
  • Эстүүгө эки ооз сөз жетет
  • Эт – этке, шорпо – бетке
  • Эт жебесем таш жейин, этегиң жапчы кудагый
  • Эт жеген да ууру, сорпо ичкен да ууру
  • Эти тургай табагыңды таап ал
  • Эттен өткөн таяктан, сөөктөн өткөн сөз жаман
  • Эчки тууй албай жатып, койго аначы болуптур
  • Эшегине жараша чому, төөсүнө жараша кому
  • Эшек минген ат сурабайт, балык жеген эт сурабайт
  • Эшекти көп урсаң, сырыңды билип алат
  • Эшекти отко айдаса, бокко качат
  • Эшектин жүгү жеңил болсо, жаталак болот
  • Эшектин күчү – адал, сүтү – арам
  • Эшигин көрүп төргө өт, энесин көрүп кызын ал
  • Эшикке чыксам эчки каапыр тебелейт, үйгө кирсем кайын энем каапыр жемелейт
  • Эшиктен келип төр меники дейт
  • Ээси келсе бээсин бер
  • Ээсин сыйласаң итине сөөк сал
  • Ага —тууган ынтымактуу болсо ат көп, абысындар ынтымактуу болсо аш көп.
  • Адал эмгек астыңа ат, үстүңө тон.
  • Адам жүрүшүнөн — кул болот, ат жүрүшүнөн — пул болот.
  • Адам өлсө даңкы калат, ат өлсө териси калат.
  • Адамдан улуу ат жок, нандан улуу аш жок.
  • Адашсаң атыңа ишен.
  • Ак көңүлдүн аты арыбайт, тону тозбойт
  • Ат — мингендики, тон — кийгендики, аял — тийгендики, эр — элдики
  • Ат адамдын канаты
  • Ат арытмак арзан, журт арытмак кымбат
  • Ат аяган арыбайт, аш аяган жарыбайт
  • Ат баспаган жерди тай басат
  • Ат баспайм деген жерин үч басат
  • Ат башына күн түшсө ооздугу менен суу ичет, эр башына күн түшсө өтүгү менен суу кечет
  • Ат жалына казан ас
  • Ат мүдүрүлбөй жер тааныбайт, эр мүдүрүлбөй эл тааныбайт
  • Ат оонаган жерде түк калат, айран төгүлгөн жерде жук калат
  • Ат сактаган ат минет, тон сактаган тон киет
  • Ат сийген жерге чөп чыкпайт
  • Ат тойгон жерине качат, эр туулган жерине шашат
  • Ат чабышта ат өлөт, эр сайышта эр өлөт
  • Ашуудан ат алмаштырбайт
  • Байды кудай урарда — байталын сатып ат кылат, жакшыны кудай урарда — жакынын сатып жаткылат.
  • Басмайылдын батканын ээси билбей ат билет, эр жигиттин кадырын агайын билбей жат билет.
  • Басыгын бузган ат аксайт, алкымын бузган эр аксайт.
  • Бирөөнүн ат көтөргүс бөзү бар, бирөөнүн ат көтөргүс сөзү бар.
  • Бирөөнүн ат көтөргүс даңкы бар, миңге бергис баркы бар.
  • Бозмаштуу жерде бото өлбөйт, аңыздуу жерде ат өлбөйт.
  • Желеде кулун жетилсе, аргымак күлүк ат болот
  • Сокур атка котур ат үйүр
  • Тартып ичкен тай ашырат, аяп ичкен ат ашырат
  • Чапчаң ат арышын таштайт, баары бир күлүктөн ашпайт
  • Эр башына күн түшсө өтүк менен суу кечет, ат башына күн түшсө ооздук менен суу ичет
  • Эшек минген ат сурабайт, балык жеген эт сурабайт

Бул бетте суу жонундо макалдар чыгарылды.

  1. Агын суу Арам болбойт.
  2. Агын сууда арам жок.
  3. Адам даңк үчүн от менен сууга кирет.
  4. Адам кааласа таштан суу, такырдан гүл чыгарат. Адам карыган сайын бала.
  5. Аккан арыктан суу агат.
  6. Аккан суу арык табат.
  7. Аккан сууда арам жок.
  8. Бай — байга куят, суу — сайга куят.
  9. Бала суу төксө, андан чоң тайып жыгылар.
  10. Балыктын өмүрү сууда.
  11. Балыкты сууга салып коркутпа.
  12. Балыктын тиричилиги суу менен.
  13. Билген суу ичет, билбеген уу ичет.
  14. Билим — элге, суу — жерге.
  15. Бир киши арык казса, миң киши суу ичет.
  16. Бир кишинин арыгы, миң кишиге суу берет.
  17. Бир тамчы суу — кумурскага дарыя көрүнөт.
  18. Бирөө кечээрге кечүү таппай жүрсө, бирөө ичээрге суу таппай жүрөт.
  19. Бирөөнүн (жамандын) өзү (өңү) суук, бирөөнүн (өзүнөн да) сөзү суук.
  20. Бирөөнүн ажалы оттон, бирөөнүн ажалы топтон, бирөөнүн ажалы уудан, бирөөнүн ажалы суудан.
  21. Бөрү сууну шалпылдатып, кой кечкен суу экен дептир.
  22. Дарыянын суусун жаан ташкындатат.
  23. Жети күндүк жаандан, желип өткөн суу жакшы.
  24. Жокко суу да жок.
  25. Ишенген кожоң сууга акса, алды- алдынан тал карма.
  26. Кайгысы жок кара сууга семирет.
  27. Калптын сөзү суу кечпейт.
  28. Конок койдон жоош, май берсе жейт, суу берсе ичет.
  29. Көрөөр күнү бардын, ичеер суусу болот.
  30. Күрүчтүн арты менен күрмөк суу ичет
  31. Күчтүү болсоң жердей бол — баарын чыдап көтөргөн. Таза болсоң суудай бол — баарын жууп кетирген.
  32. Кылгылыкты кылып коюп, кымызга сууну куюп коюп, кыл жип менен бууп коюп.
  33. Отун — олжо, суу — кордук.
  34. Өлбөгөн адам алтын аяктан суу ичет.
  35. Сиркеси суу көтөрбөйт.
  36. Сөздү уккан жерге айт, сууну сиңген жерге сеп.
  37. Сөөктүн эң жаманы суу кечирет.
  38. Суу — жашоонун булагы.
  39. Суу ичкен кудугуңа — түкүрбө.
  40. Суудан өткөнчө энемди берейин, суудан өткөндөн кийин эмнемди берейин.
  41. Сууну көп кечсең — балчык, сөздү көп айтсаң — тантык.
  42. Суу — жерге, илим (билим, байлык)— элге.
  43. Суу — адамдын жаны, өсүмдүк — каны.
  44. Суу аккан арык жашаңча. (Суу жүргөн өзөн кургабайт).
  45. Суу атасы — булак, сөз атасы — кулак, суу атасы — булак.
  46. Суу бар жерде жашоо бар.
  47. Суу бар жерде тиричилик бар.
  48. Суу башынан тунат.
  49. Суу бойдун кирин кетирет, ойдун кирин кетирбейт.
  50. Суу да алла тааланын колунан бүткөн.
  51. Суу да катуу жерге токтойт.
  52. Суу — жерге, байлык — элге.
  53. Суу жүргөн өзөн кургабайт.
  54. Суу жок арыктан кол жууй албайсың.
  55. Суу жээгинен кудук казбайт.
  56. Суу өз тереңин табат.
  57. Суу канык— эгиндин даны толук.
  58. Суу кетсе таш калат, сурма кетсе каш калат.
  59. Суу кечпей, кепичиңди чечпе.
  60. Суу кечпес сөздү айтпаган жакшы.
  61. Суу кечпеген сөздүн кереги не.
  62. Суу менен жер көгөрөт, эл менен эр көгөрөт.
  63. Суу менен келген — жел менен кетет.
  64. Суу менен ойнобо — чөгөсүң, от менен ойнобо — күйөсүң.
  65. Суу менен ойнобо, жай күнүнө ишенбе.
  66. Суу мол болсо, нан да мол.
  67. Суу сыйлаган зор болот, суу кордогон кор болот.
  68. Суу ташыса — жээгине, эр ташыса — элине.
  69. Суу ылдый агат, баатыр өр талашат.
  70. Суу ылдый агып, суу өйдө чыкмайын адам кагылбайт.
  71. Суу эркиндикти сүйөт.
  72. Сууга жакын — кудайга жакын.
  73. Сууга чөккөн адам өлөт, кайгыга чөккөн адам көнөт.
  74. Суудан алып, сууга куйду — бозочунун неси кетти?
  75. Суудан сээп бышырган кийиз суудан да, сууктан да сактайт.
  76. Суудан тонун аябаган, жоодон жанын аябас.
  77. Сууну жер бөгөйт, жоону эр бөгөйт.
  78. Сууну чым токтотот, сөздү чын токтотот.
  79. Суунуку — сууга, сайдыкы — сайга.
  80. Суунун — ийрими жаман, карынын — ырымы жаман.
  81. Суунун жайын жар билбейт, жоктун жайын бар билбейт.
  82. Суунун жакыны, төркүндүн алысы жакшы.
  83. Суусаганга кара суу майдан жакшы.
  84. Суусаганга суу да таттуу көрүнөт.
  85. Суусасаң суудан таттуу жок.
  86. Таза болсоң — суудай бол, баарын жууп кетирген.
  87. Тамчы суудан тал көгөрөт.
  88. Ташкын суу кечүүсүз болбойт.
  89. Ташты ташка урганың менен таңдайыңа тамызаарга суу чыкпайт.
  90. Темирдин курчунан эмес, сугарган суусунан.
  91. Түшүң жаман болсо сууга жорут.
  92. Толкунсуз суу болбойт, кайгысыз эл болбойг.
  93. Тоо арасын суу бузат, эл арасын чуу бузат.
  94. Тоону, ташты суу бузат, адамзатты сөз бузат.
  95. Тунук суу кысыктан жол табат.
  96. Туулган жердин суусу — мүрөк, кызы — чүрөк.
  97. Туулган жердин топурагы – алтын, суусу — мүрөк.
  98. Туулган жердин ташы алтын, суусу дары.
  99. Угар жерде — сөз айт, сиңер жерге — суу төк.
  100. Улак маарап суу кечет.
  101. Улуу — кичүүнүн кадырын билемин десең, агыны катуу суудан кеч, ашуусу бийик тоодон аш.
  102. Уурунуку уу менен чууга кетет, жегичтики суудан сууга кетет.
  103. Уурунун бир көзү ууда, балыкчынын бир буту сууда.
  104. Чай болуп төргө өткөн суу бир кезде арыкта акканын унутпаса.
  105. Чөлдүн көркү —суу, көлдүн көркү — куу.
  106. Чын жакшыга жолуксаң, суу ордуна бал берер,
  107. Чындык отко күйбөйт, сууга чөкпөйт.
  108. Шакылдаган катынды — кыз бергенде көрөрмүн, бакылдаган текени — суу кечкенде көрөрмүн.
  109. Ыйлап жүрүп арык чапкап, ырдап жүрүп суу сугарат.
  110. Ылай суу — оору булагы.
  111. Ысык суу да бир кезде муздак болгонун унутпайт.
  112. Эжелүү кызга — тон кайда, эчкилүү койго — суу кайда.
  113. Эки жакшы баш кошсо — тунук суудай, эки жаман баш кошсо — ылай суудай.
  114. Эки кеменин башын кармаган сууга кетет.
  115. Эл башы болгуча, суу башы бол.
  116. Эл башы болгуча, суу башы бол.
  117. Эр — элден, балык — суудан.
  118. Эр башына күн түшсө өтүк менен суу кечет, ат башына күн түшсө ооздук менен суу ичет.
  119. Бай байга куят, суу сайга куят
  120. Балалыктын өмүрү сууда
  121. Балыкты сууга салып коркутпа.
  122. Билген суу ичет, билбеген уу ичет
  123. Даам таткан жериңе какырба, суу ичкен кудугуңа түкүрбө.
  124. Дарыя сууда балык бар, биз укпаган калык бар
  125. Душманың суу берсе, досундай көр
  126. Жай аккан суудан жаа бою кач.
  127. Жакшы сөз — суу, жаман сөз — уу
  128. Жаманга сый көрсөтпө, уйга суу көрсөтпө.
  129. Жапыз да болсо тоом бар, тайыз да болсо суум бар.
  130. Жар жыгылса суу бөгөйт, жалгыз өлсө ким жөлөйт
  131. Жармаңа ченеп суу куй, жылкыңа ченеп ышкыр
  132. Жер азыгы — суу.
  133. Жер — казына, суу— алтын.
  134. Жети күндүк жаандан желип өткөн суу артык.
  135. Жети күндүк жаандан, желип өткөн суу жакшы
  136. Жокко суу да жок, алып ичер идиш да жок.
  137. Жокко суу да жок.
  138. Жокко туз да жок.
  139. Жол атасы — туяк, сөз атасы — кулак, суу атасы — булак.
  140. Илим—элге, суу — жерге.
  141. Ичер суусу түгөнгөн киши өлөт
  142. Кайгысы жок кара сууга семирет, катыны жок кыздуу үйгө (кээде караңгы үйгө) теминет
  143. Кайгысы жок кара сууга семирет.
  144. Кар эрисе суу болот, кан белгиси туу болот. Кар эрисе суу болот, карыса сакал куу болот.
  145. Кара сууда каймак жок — муз болбосо, кой этинин даамы жок — туз болбосо.
  146. Касыңдан бал жегенче, досундан суу ич.
  147. Киргил суу башынан тунат
  148. Кечүүсү болбой суу болбойт, ашуусу болбой тоо болбойт.
  149. Күн жаабаса жер гүлдөбөйт, кумга тиккен жыгач бүрдөбөйт.

КЫРГЫЗДЫН ТЫЮУ ЫРЫМДАРЫ

Ата энендин астын бөгөп жолун тоспо.

Адамды колуң менен санаба.

Аксакалдын жолунан кыя кесип өтпө.

Адамды айланып жүгүрбө.

Адамдын үстүнөн аттаба.

Ата-энеңдин төшөгүн тебелебе.

Ай менен күндү карап заара кылба.

Адамды каратып мылтык мээлебе.

Адамга бычак кесебе же кишиге бычак менен тап бербе

Адамдарга арканды салып тескери карап олтурба.

Акты жерге төкпө.

Акчаны караңгыда колуң менен бербе.

Айт күнү кир жууба.

Айды сөөмөйүң менен сайып көрсөтпө.

Айрынын башын асманды каратып койбо.

Арканды аттаба.

Аял киши эркектин жолун торобош керек. Аялды караңгыда сууга жибербе.

Аягыңды асманга чыгарып жатпа.

Аккууну атпа.

Атка тескери карап минбе.

Аттын жүгөнүн аттаба.

Аттын оозун силкпе.

Аш куюлган аякты сол колуң менен сунба.

Ант суу ичпе.

Балтаны баскан жолго таштаба.

Бакандын үстүнөн аттаба.

Баласы жок бешикти терметпе.

Балдарың жаткан бешикти башкага сатпа.

Балапанды өлтүрбө.

Балтаны аттаба.

Башыңды чайкаба.

Баш кийимди босогого илбе.

Баш кийимди оюнчук кылба.

Баш кийимиңди башкага белек кылба.

Баш кийимиңди тебелендиге калтырба.

Баш кийимиңди тескери каратып кийбе.

Башты аялга мулжутпе.

Байгеге чабыла турган күлүктү аялга мингизбе.

Бетинди колун менен баспа.

Бешикти ачык калтырба.

Бешикти ар кимге бербе.

Бышып турган ашты таштап кетпе.

Бычакты оозуңа салба.

Бычакты мизинен кармаба.

Бычактын мизин өйдө каратып чалкасынан койбо.

Бычак менен күйүп жаткан отту кезебе.

Бычакты отко салба.

Бычактын мизин жалаба.

Бычак менен сайып этти казандан чыгарба.

Беймаал жаман жорону баштап ыйлаба.

Бейитти колуң менен көргөзбө.

Бейиттин топурагын жаңыртпа.

Биринчи тапкан олжоңду бирөөгө карыз бербе.

Бутунду жип менен тушаба.

Бут кийимди терге чыгарба.

Бут кийимди төңкөрүп калтырба.

Бүрдөп турган бакты кыркпа.

Бүлүнгөндөн бүчүр алба.

Бүркүттү шыйракка чаппа.

Босогону баштанып жатпа.

Босогону эки колун менен кулачтаба.

Босогого олтурба.

Босогого сүйенбе.

Босогодо турба.

Босогону бутун менен баспа.

Бөйрөгүндү таянба.

Жакшынын жашын сураба,

Жаңы байыгандан карыз сураба.

Жаш келин күйөөсүнөн мурун төшөккө жатууга

Жаш жубайлардын төшөгүнө жатпа.

Жакын адамыңа бычак тартуу кылба.

Жалгыз жыгачты кеспе.

Жамандыкка барсан жакшы көргөн кишиндин

үйүнө кайры.

Жаңы чыгып келаткан эгинди тепсебе.

Жалы менен атты камчылаба.

Жаш малдын тишин санаба.

Жер таянып олтуруп тамак жебе.

Жөө камчыланба.

Жортуулдан кайткан күнү аялыңа жолобо.

Жылдыз санаба.

Жылаңач денеңди жылдызга көрсетпе.

Жылкыны башка чаппа.

Жугундуну аккан сууга текпе.

Жуунбай туруп эртең менен наар ооз тийбе.

Жүрөөр жолуңдун убактысын кесе айтпа.

Дасторконду жайылган бойдон түн ичинде калтырба.

Дасторкондун үстүн бутуң менен баспа.

Дасторкон үстүндө оозуңду ачып чүчкүрбө.

Дасторконду аттаба.

Далынын кечирин жебе – тагандан ажырайсың.

Далынын сөөгүн тили чыга элек балага керсетпе.

Дасторкондун үстүн кагаз менен аарчыба.

Дасторконду караңгыда кагып силкибе.

Идишти теппе.

Итти бутуң менен теппе.

Итке уйде колдонгон сузгу менен тамак куйба.

Иттин үнү угулган жерге үйүңө жетпей жатып калба.

Маңканы, дүлөйдү, сокурду туураба.

Мунжуну карап мулжундап шылдыңдаба.

Караңгыда акты аякка куюп сыртка чыгарба.

Караңгыда жылаң баш сыртка чыкпа.

Караңгыда чычаланы оттон алып чыгып

жаркылдатып булгалаба.

Караңгыда чач алдырба.

Кар жиликти чакпа.

Караңгыда карызга бербе.

Караңгыда кийиз күбүбө.

Караңгыда басырык жерге барба.

Калп айтып карангыда чач алдырба.

Кар жиликти чакпа.

Караңгыда карызга бербе.

Калп айтып карганба.

Калп эле кара күчкө ыйлаба.

Казанды көңтөрүп калтырба.

Кемчилиги бар майыпты туураба.

Кесир кылып сүйлөбө.

Кесик кесе менен оокат ичпе.

Кыз кишинин төшөгүн бутуң менен баспа.

Кыбыланы карап даарат сындырба.

Койдун үстүнөн аттаба.

Кумурсканын уюгун бузба.

Куру казанга от жакпа.

Куранды жерге таштаба.

Курандын үстүнө олтурба.

Күл төккөн таштандыны тебелебе.

Кул төккөн жерге күүгүмдөн кийин жолобо.

Күүгүм киргенден кийин күл чыгарба.

Кишини карап оозуңду чоң ачып эстебе.

Кишинин кемчилигин айтып келекелебе.

Кишинин мойнуна жип салып ойнобо.

Кишини сөөмөйүң менен көрсетпе.

Кийиминдин жакасын тепсетпе.

Кийиминди желбегей жамынба.

Конокту көргөзүп колуң менен санаба.

Колуң менен оозунде кербе.

Колунду желкеңе койбо.

Колунду силкпе.

Колунду жуубай табакка кол салба.

Колунду тобоно влып жатва,

Колундун манжаларын кайчылаштырба.

Колунду оозуна салба,

Сурунду мойнуңа салба,

Күн чыкпай күл токпо,

Кун батаарда жатпа.

кулду чачпа.

Күн батканда шыпырындыны талаага чыгарба.

Кунду карал даарат ушатпа.

Кыздын тошогуно олтурба.

Кызга кызыл өңгөч жедирбе,

Кымызды жерге төкпө.

Кызарып күйгөн чычаланы караңгыда булгаба.

Малды чыбыгы жок колуң менен чаап айдаба.

Малды бычак менен зекибе.

Малды теппе.

Малдын жаңы мүлкүнгөн башын караңгыда ыргытпа.

Малды каратып даарат сындырба.

Малды каратып мал сойбо.

Мышыкты кармалаба.

Нанды бир кол менен сындырба.

Нанды тескери каратып көмкөрүп койбо.

Нанды баспа.

Нанды ыргытып таштаба.

Нандын үстүнөн башка нерсени бастырба.

Суу ичкен кудугуна түкүрбө.

Сууга сийбе.

Сөөк менен сөөктү уруп чакпа.

Сүттү жерге текпе.

Тамакты үйлөп ичпе.

Табакты тегеретип ойнобо.

Таңкы тамакты таптакыр таштаба.

Тамак-аштын устун карангыда ачык калтырба.

Тандайынды такылдатпа.

Таманынды колуң менен тартпа.

Тасмалды бычак менен кырба.

Таяк таянба – атаңдан ажырайсың.

Тасмалды баспа.

Тасмалды аттаба.

Тишиңди кычыратпа.

Тизенди кучактаба.

Тырмагынды тиштебе.

Тырмакты казан-аяк турган жерге алба.

Төрөлө элек балага ат койбо.

Төрдө отуруп тескери карап кишиге далынды салба.

Төбөңө колуңду алба.

Тузду тебелебе.

Тузга сийбе.

Түн ичинде чач тараба.

Түн ичинде түш жоруба.

Түндө кир жайба.

Түнде күзгүге каранба.

Түндө суу куюлган идишти ачык калтырба.

Тунде чач алба.

Түндө тырмак алба.

Түнде үй шыпырба.

Тун ичинде үйүңдөн от бербе.

Үйдү айланып чуркаба.

Үйге жүгүрүп кирбе.

Үйдүн үстүн чапкылап сабаба.

Үйгө аркан менен кирбе.

Үйүңө киргенге үшкүрүнүп караба.

Үйдүн ичинде жүргөндө ышкырба.

Үй ээсинен мурда наар ооз тийбе.

Үй ичине даарат сындырба.

Үйүңдүн эшигин күн батышты каратып тикпе.

Үй ичиндеги шыпырындыны түн ичинде сыртка тек

Үйгө кирген жыланды өлтүрбө, ак чачып акырын айдап чык.

Улуу кишиден озунуп тамак ооз тийбе.

Укурукту аттаба.

Оорулуунун ахывалын кеч киргенде сураба.

Очокту аттаба.

Отту теппе.

Отко түкүрбө.

Отунду күйүп жаткан кемегенин жанына жарба.

Отко сийбе.

Очокту айланып жүгүрбө.

Ооз омуртканы тиш тийгизип мүлжүбө.

Мойнуңа жипти салып ойнобо.

Мүрзөнүн үстүн тебелебе.

Мүрзөдө күрөктү бирөөнүн колунан алба.

Экинчи кишиге күрөктү колуң менен бербе.

Өлгөн адамга топурак салганда күрөктү баспа.

Өле электе кишиге жай даярдап көр казба.

Өңгөгө өлүм тилегенче өзүңө өмүр тиле.

Өрттөнгөн жерден өзүңө эч нерсе алба.

Чачыңды жулба,

Чачты тепсебе.

Чачыңды жайып журбе.

Чемүч менен балага тап бербе.

Шамалдын багытына каршы даарат ушатпа.

Шыпыргы менен баланы урба.

Шыпыргыны башындан жогору көтөрбө.

Шыпыргыны төргө жөлөбө,

Шыпыргынын башын жогору каратып койбо.

Шымды жазданып жатпа.

Шилиңди тартпа.

Эртең мененки муштумдан кайтпа.

Эркектин үстүнөн аттаба.

Эски шыпыргыны отко жакпа. Эшикти бутуң менен тээп ачпа.

Эшикти кучактаба.

Мугалим келжек болсо, окуучу тентек болот.

Мугалим өзүнөн кийинкилерди көрүп картаят.

Кетенчиктеп отуруп да чокуга чыгууга болот,
Аракет кылып отуруп да, мыкты мугалим болууга болот.

Мугалим момолуу дарак

Агайынды жаман деп, тууганды кайдан табасың.

Баланы тарбиялоо — ташты кемиргенге тете.

Баланы таяк менен эмес, акыл менен тарбияла.

Баланын тентек болушу үйдөн, таалим — тарбиядан.

Бул бетте жаз жонундо макалдар чыгарылды.

  1. Жаз жарыш, күз күрөш
  2. Жазгы суук жандан өтөт
  3. Жалындуу жаштык кезинде, жазгы суудай ташкында
  4. Айдагың келсе эгин, күздүн камын жазында жегин, жаздын камын кышында жегин.
  5. Анык чечен — акындар жазгы жамгырдай.
  6. Ач өлтүрбө, ток өлтүр, кыш өлтүрбө, жаз өлтүр
  7. Аштык айда жазында, айдабасаң жазында, ачка өлөрсүң кышында.
  8. Бир күндө эки шашкени көрбөйсүң, бир жылда эки жазды көрбөйсүң
  9. Жаз жамгыры ылай болбойт, ууру күчөп бай болбойт.
  10. Жаз жардыныкы, кыш алдуунуку.
  11. Жаз кар эритет, жар жан сергитет.
  12. Жаз келсе гул күлөт, кут келсе — адам күлөт.
  13. Жазгы жамгырга ишенбе, кышкы күнгө ишенбе.
  14. Жазгы муздун жабыктайынан кач, күзгү муздун күзгүдөйүнөн кач.
  15. Жазгы мээнет — күзгү ыракат,
  16. Жазгы суук жандан өтөт.
  17. Жазгы этте жазык жок.
  18. Жазда жамынчагыңды таштаба, кышта өзүң билесиң.
  19. Жазда жаныңды айдабай, кышта казаның кайнабайт.
  20. Жазда кылган мээнетти, кышта көрөт дөөлөттү.
  21. Жазда магдырасаң, күздө жалдырайсың, кышта дабдырайсың.
  22. Жазда малды айдап бак, кышта малды байкап бак.
  23. Жазда кыл мээнетти, кышта көр дөөлөттү.
  24. Жаздыктан өлгөн — жаман, ат, жоодөн өлгөн —салтанат.
  25. Жаздын аракети, күздүн берекети.
  26. Жаздын жаздайы жакшы, жаштын жаштайы жакшы.
  27. Жаздын тонун кыш кийсе, тоңуп калат азамат.
  28. Жаздын уйкусу (түйшүгү) — кышка кам.
  29. Жазында ырдап жүрбөсөң, кышында жыргап жүрөсүң.
  30. Жайбаракат — жазга жакпайт, жабыла иштөө — жалкоого жакпайт.
  31. Жайбаракат жазга жакпайт, жарыша иштөө жалкоого жакпайт
  32. Жалындуу жаштык кезиңде жазгы суудай ташкында
  33. Жаман ит жазгы тамактан куру кылат.
  34. Жаман кыздын белгиси — жазгы келген коноктой, үй —бүлөсүн жүдөтөт мизи мокок ороктой.
  35. Жамгыр жааса, сел болсо — жаз да болсо кыш менен тең, бетинен бедер кеткен сон, — кымкап да болсо бөз менен тең.
  36. Жамгыр өзүн сел ойлойт, көлчүк (же кудук) өзүн көл ойлойт.
  37. Жамгыр менен жер гүлдөйт, эмгек менен эр гүлдөйт.
  38. Жамгыр менен жер көгөрөт,
  39. Жамгыр менен жер көгөрөт, бата менен эл көбөйөт
  40. Күзгү күчүңдү күйөөңө бербе, жазгы күчүңдү атаңды өлтүргөндөн да аяба.
  41. Күзүндө үркүп калат, жазында илкип калат
  42. Күн жаз, эт аз.
  43. Кыш кырга конбо, жаз сайга конбо
  44. Кышкы суукта куу сакта, жазгы чөлдө суу сакта.
  45. Өлбөгөн кулга жаз келер.
  46. Сумбула түшпөй суу тоңбойт, кыргыек келбей жаз болбойт
  47. Эрте жазда куймак жеген, кеч күздө ээрдин тиштейт.

Бул бетте дос жонундо макалдар чыгарылды.

  1. Адал болсоң дос көбөйөт, арам болсоң кас көбөйөт.
  2. Адам адамга дос, жолдош, бир тууган.
  3. Адамга таандык мыкты дөөлөт — достук
  4. Ажырашаар досуңа көңүл калар сөз айтпа
  5. Аз кайгыны аш басат, көп кайгыны дос басат.
  6. Азганды кууп, тозгонго жолукпа, тууган издеп, достон кетпе.
  7. Айрылаар дос, бербести сурайт.
  8. Айрылаар дос, ээрдин арткы кашын сураар
  9. Айылды алалык бузат, араны (достукту) каралык бузат
  10. Акмак достон, акылдуу душман артык
  11. Акылдан жакын дос барбы, ачуудан жаман кас барбы.
  12. Акылдуу касыңдан коркпой, акмак досуңдан корк.
  13. Акылдуулардын кастыгы, акмактардын достугунан артык.
  14. Акылсыз (акмак) достон, акылдуу душман (жат) артык.
  15. Акылың көп болуп, ачууң аз болсо — зор болорсуң, душманың көп болуп, досуң аз болсо — кор болорсуң.
  16. Алдым, жуттум дос күтсөң, кубанычың аз болоор
  17. Алыскы достон, жакынкы кас артык.
  18. Алыстагы душмандан, аңдып жүргөн дос жаман.
  19. Аңдышкан айыл болбойт, сатуулашкан дос болбойт.
  20. Аңдышкан айыл конбойт, эсептешкен дос болбойт.
  21. Аргымак тандап ат жыйдым, буудан болуп бербеди, азамат тандап дос жыйдым, тууган болуп бербеди.
  22. Ат алсаң, досуң менен кеңеш, кой алсаң, коңшуң менен кеңеш.
  23. Ат жакшысы алыскы жолдо сыналат, дос жакшысы айыгышкан жоодо сыналат
  24. Атан төө мас болсо, тайлак төө менен дос болот
  25. Аттууга жөө дос эмес.
  26. Атты достой сүйсөң, душмандай минесиң.
  27. Атың барда жол тааны, атаң барда дос тааны.
  28. Ачуу — душман, акыл — дос.
  29. Ачуу — душман, акыл—дос, акылыңа акыл кош
  30. Аш сунгандын баары дос эмес, таш ургандын баары кас эмес
  31. Баатыр — согушта, акыл —ачуу келгенде, дос —зарылдыкта сыналат.
  32. Байыганда досуң көп, жакырлансаң доочу көп
  33. Бактылууга эки дос келет, бактысызга эки ууру келет
  34. Бакыт оросо, дос торойт
  35. Бардар менен дос болсоң, каалаганың аласың, жаман менен дос болсоң, кара өзгөй — доого каласың.
  36. Билимден өткөн досуң жок, оорудан өткөн касың жок.
  37. Бир баатыр—согушта, акыл — ачуу келгенде, дос — зарылдыкта (сыналат).
  38. Бүркүт алжыса кулаалы менен дос болот.
  39. Дүрбөлөңчү башчынын чолок этек бакан ооз досу болот.
  40. Дос — сенин күзгүң.
  41. Дос (тууган) күйгүзүп (же күйдүрүп) айтат, душман сүйгүзүп (же күлдүрүп) айтат.
  42. Дос айрылат, сөөк кайрылат.
  43. Дос алдында жооп берүүдөн көрө, душман алдында өлгөн жакшы.
  44. Дос балаада билинер, баатыр талаада билинер.
  45. Дос башка карайт, душман бутка карайт.
  46. Дос гүл болсо, душман күл болот.
  47. Дос деген ыйык нерсе, эгер аны баалай билсе.
  48. Дос досту үлпөттө сынайт, жылкы семирсе жылкычы сүйүнөт.
  49. Дос досту кыйынчылыкта таштабайт; дос —доско жаныңды кош.
  50. Дос жеритип сүйлөйт, душман эритип сүйлөйт.
  51. Дос изде, душман өзү табылат.
  52. Дос күйгүзүп (же күйдүрүп) айтат, душман сүйгүзүп (же күлдүрүп) айтат.
  53. Дос көтөрөт көңүлдү, кой көтөрөт семизди.
  54. Дос көтөрөт көңүлдү, мал көтөрөт өлүмдү, кой көтөрөт семизди.
  55. Дос менен дос болсоң — мактан, кас менен дос болсоң — сактан.
  56. Дос сыйлайт, душман кыйнайт.
  57. Дос сыртыңдан мактайт, душман көзүңчө мактайт.
  58. Дос таарынса, (доолашса) бергенин алат.
  59. Дос табылбайт, акча табылат.
  60. Дос табышат, душман кагышат
  61. Дос тапмак арзан, аны күтмөк кыйын.
  62. Дос эгиз, душман сегиз.
  63. Дос, доско жаныңды кош.
  64. Дос, досту үлпөттө сынайт.
  65. Дос, жолдош — бир жылдык, куда —сөөк — миң жылдык.
  66. Дос — жолдошуң бир жылдык, куда— сөгүң миң жылдык.
  67. Доско берип турсаң жакшы, бербей калган күнү бергенин кайта доолайт.
  68. Доско ишенгиче, дооранынды байлана жүр.
  69. Досондону ант урат, куданданы бата урат.
  70. Досондонун жаны бир, куданданын малы бир.
  71. Доссуз адам — канатсыз куш.
  72. Досторуңа таттуу бол, кастарыңа катуу бол.
  73. Досторум келсе дудукмун, досторго барсам —кудукмун.
  74. Достук барча байлыктан абзел.
  75. Достук тар кыяда сыналат.
  76. Достуктун наркы доорунда.
  77. Достун (досуңдун) көңүлү бир тартым насыбайдан калат.
  78. Достун каны башка, жаны бир.
  79. Достун көңүлү бир тартым насыбайдан калат.
  80. Достун көңүлү бир тыйындан калат.
  81. Достун орду — төр, кастын орду — көр
  82. Достун түбү — маймак, уурунун түбү — айгак.
  83. Достун жаны бир, туугандын малы бир.
  84. Достун кадыры бир татым насыбайдан калат.
  85. Досу жок жан жетимден да жаман.
  86. Досу жок киши канаты жок куштай.
  87. Досу көп менен сыйлаш, досу аз менен сырдаш.
  88. Досу көптү жоо албайт, акылы көптү доо албайт.
  89. Досуң баягыдай эмес баягыдай болсо эч нерсесин аягыдай эмес.
  90. Досуң баягыдай эмес, баятыдай болсо, аягыдай эмес.
  91. Досуң канча болсо, душманың ошончо.
  92. Досуң күзгүдөй, сындырсаң эптей албайсың.
  93. Досуң миң болсо да — аз, душман бирөө болсо да — көп.
  94. Досуң миң болсо да аздык кылат, душманың бирөө болсо да көптүк кылат.
  95. Досуңа сыр (же сырыңды) айтпа, досуңдун да досу бар.
  96. Досуңдан (төркүнүңдөн) төө сура, уялгандан (чыдабаса) бээ берет.
  97. Досуңдан сырыңды жашырба, душманыңды башыңдан ашырба.
  98. Досуңду ант урат, куданы бата урат.
  99. Досуңду токтотпо, жолунан калат, касыңды токтотпо, сырыңды алат.
  100. Досуңдун ашын касындай же.
  101. Досуңдун ашын касыңкындай ич!
  102. Досуңдун бергенин (же берген малынын) тишин ачпа.
  103. Досуңдун бергенинин тишин ачпа.
  104. Досуңдун бычагы менен мүйүз кес, душмандын бычагы менен кийиз кес.
  105. Досуңдун касынан сактан, касыңдын досунан сактан.
  106. Досуңдун сүйгөн буюмун сураба.
  107. Досуңдун сөккөнүнөн коркпой, касыңдын өпкөнүнөн корк.
  108. Досуңдун тепкени душманыңдын өпкөнүнөн артык.
  109. Досуңдун тоогун алсаң, канжыгасына каз байла.
  110. Досуңдун эсеби туура чыкса, кудуңдайт.
  111. Досум дос элек — коон үзгөндө (окууну бүткөндө), көзүңдү сүзүп калыпсың — бозо сүзгөндө
  112. Досум, дос элек коон үзгөндө, кас болдук бозо сүзгөндө.
  113. Досунан ажыраган — өзүнө өзү душман.
  114. Досуңдун ашын касыңдай же (же ич).
  115. Душманыңды мактаган досуңдан сак бол.
  116. Душман буйруса барба, дос буйруса калба.
  117. Душман жумурткадан кыр табат, тууган (дос) күйдүрүп айтат.
  118. Душманга (же жатка) таба, доско (өзгө) күлкү болбо.
  119. Душмандан бир сактан, жаман достон миң сактан
  120. Душмандын душманы — сенин досуң
  121. Душманың суу берсе, досундай көр.
  122. Жакшы адамдын досу көп, жакшы аттын ээси көп.
  123. Жакшы дос жан жыргатаар азык, жаман дос башка тиер казык.
  124. Жакшы дос пайдасын тийгизбесе да зыянын тийгизбейт
  125. Жакшы көргөн досунан мал аяган жигитпи.
  126. Жакшы күндө — душман дос, жаман күндө —тууган дос.
  127. Жакшы көргөн досуңа ат байлатып сына.
  128. Жакшы көргөн досуңдун, атын албай, тайын ал.
  129. Жакшы көргөн досунан, мал (ат) аяган жигитпи?!
  130. Жакшы мал (ат) жанга аралжы, жакшы дос (жолдош) малга аралжы.
  131. Жакшы менен дос болсоң — ырыскысын тең бөлөт, жаман менен дос болсоң — өзүнөн сени кем көрөт.
  132. Жакшы менен дос болсоң, өлгүчөктү коштошот.
  133. Жакшылыкты досуңа кыл, досуңдан артса өзүңө кыл.
  134. Жакшыны жатым дебе, жаманды досум дебе.
  135. Жакшыны жатым дебе, жаманды өзүм дебе
  136. Жалгыз өгүз кош болбойт, жаакташкан дос болбойт.
  137. Жалгыз өлө жегиче, досуң менен бөлө же
  138. Жаман дос көлөкө сыяктуу: күн ачыкта кутула албайсын, күн бүркөктө издеп таба албайсың.
  139. Жаман достон ачык душман артык.
  140. Жамандык жолго баспагын — кырсык тилеп аласың, досуңа чуңкур каспагын — өзүң түшүп каласың.
  141. Жан аяшкан дос болбойт
  142. Жанга күйбөс кандай (таңдай) дос.
  143. Жанга күйгөн — жандай дос; жанга күйбөс —кандай дос?
  144. Жанга күйгөн жандай дос
  145. Жаңы дос келгенде, эски достун көзүнөн жаш чыгат.
  146. Жаныңа ким күйсө досуң ошо.
  147. Жүз дос — аз, бир кас — көп
  148. Жойпу дос ишке жарабайт, мыкты күчүн аябайт
  149. Жоодон корккон — жоого дос, элди сүйгөн — эрге дос.
  150. Ит менен дос болсоң сөөк талашасың.
  151. Иштесең досуң көбөйөт ушактан касың көбөйөт.
  152. «Көңүлүмө жагат» деп көрүнгөн менен дос болбо.
  153. Каалаганыңыздын кабылганы — досуңуздун сагынганы.
  154. Калем курчу — изденүү менен акылда, достук күчү — бирдик менен жакында.
  155. Карт адам акылга бай, март адам доско бай.
  156. Карыз бергенде — дос, кайра сураганда — кас
  157. Кастыктын түбү — көмүр, достуктун түбү — өмүр.
  158. Кастын ою — бөлөк, достун ою — жөлөк,
  159. Касыңдан бал жегенче, досундан суу ич.
  160. Досуңду тозокто сына, кайрылып суу береби!?
  161. Катын албай кайын ал, жакшы көргөн досундун (тамырдын) атын албай, тайын ал.
  162. Кедей менен бай от болбос, бөрү менен кой дос болбос.
  163. Кечмеликти кечпейли досум, кечкен соң (кечишели, кетишпейли) кечели, кечпейли дешпейли досум.
  164. Күлгөндүн баары дос эмес, урушкандын баары кас эмес.
  165. Көмүскө достон көрүнөө душман артык
  166. Коңшулуктун белгиси — алыш —бериш, досчулуктун белгиси — барыш —келиш.
  167. Колуңдан келип турганда бөйпөңдөп, бак тайган күнү баса берген киши дос болбойт.
  168. Кудай кошкон куда болот, пайгамбар кошкон дос болот
  169. Кудай сүйгөн куда, пайгамбар сүйгөн дос болот.
  170. Мал көтөрөт өлүмдү, дос көтөрөт көңүлдү.
  171. Малым барда баары дос, малым жокто кана дос?
  172. Мансап үчүн сүйбө, мал —мүлк үчүн достошпо.
  173. Миң досуң — аз, бир душманың — көп
  174. Мышык чычкан дос болсо, кампага каргыш тиет.
  175. Накүстөдөн карыздар болбо, ооган менен дос болбо.
  176. Обоо менен шыйпаң дос.
  177. Оройдун он досу да болбойт
  178. Орус менен дос болсоң айбалтаңды ала жүр.
  179. От жалынын билбеген кайрылат, дос жалынын билбеген айрылат.
  180. Өзүң өлсөң өл, бирок досуң өлбөсүн.
  181. Өсөөр элдин балдары бири — бирине дос болот, өспөс элдин балдары бири — бирине кас болот.
  182. Өткөндүн, келечектин жибин улап, достошуу ийгиликке алып барат.
  183. Пайданы башыңа кыл, башыңдан артса досуңа кыл.
  184. Пулун пулдай албаган, досун сыйлай албайт.
  185. Сөөк — кайрылат, дос — айрылат.
  186. Соодада достук жок.
  187. Сыпайы менен дос болбо, катынга сырыңды айтпа.
  188. Сырын билбей дос болбо.
  189. Тактыктан достук бузулбайт
  190. Тил — душман, акыл — дос, тиш — коргон.
  191. Тил ооруткан дос эмес.
  192. Тирүүдө сыйлашып, өлгөндө ыйлашпаган урук —тууган, дос —тамыр, куда — сөөктөрдөн оолак бол.
  193. Түзөлөр жолго түшпөйм десе, түбөлүк дешкен досуңдан кеч.
  194. Тууган издеп, достон кетпе
  195. Туюнтпай мээнет жолукса тууганың сага кас болот,туш келип деөлөт жолукса душманың келип дос болот.
  196. Учкашкандын баары дос эмес, урушкандын баары кас эмес.
  197. Үйдүн жакшы жаманы кыш түшкөндө билинет, достун жакшы жаманы иш түшкөндө билинет
  198. Үпү менен шыйпаң дос, бучук менен жыртык дос.
  199. Чабалекей менен шилекей алышып достош.
  200. Акылдуу касыңдан коркпо,арзыбас досуңдан корк.
  201. Чоң чатактан кичинекей достук артык.
  202. Чын айткандын досу көп, калп айткандын касы көп.
  203. Чындыкты танууга болбойт, достукту чанууга болбойт.
  204. Чыныгы дос уялаштан артык (тууганга тең).
  205. Шектенүү — шерттешкен достукту бузат.
  206. Ынтымак достордун жолун ачат, ынтымак болбосо, ырысың качат.
  207. Ыраактагы туугандан, жакындагы дос өйдө.
  208. Эки арамза дос болбойт.
  209. Эки жакшы кас болбойт, эки жаман дос болбойт
  210. Эки таш беттешкен жерде — күкүм, эки таш беттешкен жерде — күкүм,
  211. Эки эрдин достугу, бир белден ашырат, эки элдин достугу, миң белден ашырат.
  212. Эл башчылар достошсо, бактысы болот журтунун.
  213. Эл сүйгөндөй досуң болсун, жер сүйгөндөй кошуң болсун.
  214. Эл четине жоо келсе—жан аяган жигитпи, жакшы көргөн досунан — мал аяган жигитпи.
  215. Эр достугу — эгиз, эл достугу — деңиз.
  216. Эсен (өлбөгөн) кулга мал бүтөт. Мал бүткүчө эс кетет, эшикке келген дос кетет.
  217. Эсептешкен дос болбойт.
  218. Эсептүү дос айрылбайт, эсепсиз дос кайрылбайт.
  219. Эски дос эстен кетпейт, жаңы дос баркка жетпейт.
  220. Эски досуң кас болбос, эски касың дос болбос.
  221. Эски жоо атышаарга жакшы, эски дос алышаарга жакшы.

Бул бетте кыз жонундо макалдар чыгарылды.

  1. Алжаке кызга — жалжаке күйөө.
  2. Алысты жакын кылган кыз, тамакты таттуу кылган туз.
  3. Аңкоо бала атасына асылат, аңкоо кыз энесин коркутат.
  4. Ар ким өз камында, кары кыз эр камында.
  5. Кызды берсең жашка бер, кучакташып ойносун.
  6. Арык атка туз бербе, акылсызга кыз бербе.
  7. Ат уяты — сатуу, кыз уяты — тартуу.
  8. Ата данкы менен кыз өтөт, мата даңкы менен бөз өтөт.
  9. Ата жакшы — уул жакшы, эне жакшы — кыз жакшы.
  10. Атага окшоп уул туулбас, энеге окшоп кыз туулбас.
  11. Атадан таяк жеген балдар жакшы, энеден тил укпаган кыздар жакшы.
  12. Атаны көрүп уул өсөт, энени көрүп кыз өсөт.
  13. Эненин кеби — кыз —келинге, эженин кеби — синдиге эм.
  14. Атасы болушчаактын — уулу урушчаак, энеси болушчаактын — кызы ыйлаак.
  15. Атасы өлгөн уул көбөт, энеси өлгөн кыз көбөт.
  16. Атасы көргөндү уулу көрөт, энеси көрбөгөндү кызы көрөт.
  17. Атасыз уул (бала) жетесиз, энесиз кыз никесиз.
  18. Атка бергис кунан бар, кызга бергис жубан бар.
  19. Аттын жоргосу кызык, тондун торкосу кызык.
  20. Аттын көркү — жалында, кыздын көркү — чачында.
  21. Аттын сыры ээсине маалым, кыздын сыры төркүнгө маалым.
  22. Ачууну таттуу кылган — туз, алысты жакын кылган — кыз.
  23. Ашыккан (шашкан) кыз эрге жетпейт, эрге жетсе, этеги жерге жетпейт.
  24. Баардык жигит кыз тандайт, бактылуу жигит уз тандайт.
  25. Багыштын кызы баймалуу (кийиз өтүктүү), багалеги саймалуу.
  26. Бак коноор адамдын уулу эптүү, кызы көрктүү болот.
  27. Бактысы ачылар жерине кыз ыйлап барат.
  28. Бакылдаган текени, суу кечкенде көрөбүз. Шакылдаган катынды, кыз бергенде көрөрбүз. Такылдаган келинди, үй чечкенде көрөрбүз.
  29. Бала жакшысы атанын даңкы, кыз жакшысы эненин даңкы.
  30. Бербес кыздын салыгы оор.
  31. Кадырман болсо зайыбың, картайса да кызга тең.
  32. Бирөөнүн катыны, бирөөгө кыз көрүнөт.
  33. Бирөөнүн тоогун жесең, каз байла; малын жесең, кыз байла.
  34. Буудайдын бараар жери — тегирмен, кыздын бараар жери — күйөө.
  35. Гүл өссө — жердин көркү, кыз өссө — үйдүн көркү.
  36. Даяр ашка саламчы көп, жетим кызга жуучу көп.
  37. Жазганбаган кыздан түңүл, жаздай болгон кыштан түңүл.
  38. Жакшы кушка жаман куш бабы менен теңелет, жакшы кызга жаман кыз багы менен теделет.
  39. Жакшы кыз — жакадагы кундуз, жакшы уул — көктөгү жылдыз.
  40. Жакшы кыз кылыгы менен, жакшы ийне учугу менен.
  41. Жакшы кыз эрден чыкпайт, эрден чыкса да элден чыкпайт.
  42. Жакшы кызга жаман кыз багы менен теңелет.
  43. Жакшы кыздын башына бермет менен шуру ойнойт, жаман кыздын башында сирке менен бит ойнойт.
  44. Жакшы эрге кыз барса, сылап сылап султан кылат.
  45. Жалгыз кыз — жалама туз, эки кыз — эрмек кыз, үч кыз ата —энеге күч кыз.
  46. Жаман үйдүн ити кабанаак, жаман кыз болор тубанак.
  47. Жаман киши өз үйүндө коноксуйт, жаман кыз өз үйүндө манапсыйт.
  48. Жаман кыз бет тырмаак болот.
  49. Жаман кыз тамак үчүн ыйлайт, жакшы кыз энесин сыйлайт.
  50. Жаман кыздын белгиси — жазгы келген коноктой, үй —бүлөсүн жүдөтөт мизи мокок ороктой.
  51. Жаман кыздын сөздөрү, көк желкеге ургандай.
  52. Жаманга берсең кызыңды, алтын башы кор болот.
  53. Жардынын кызы арзан деп, жайсыздан катын алба.
  54. Жарыбагандын кызын жалчыбаган алыптыр, экөө биригип журтта калыптыр.
  55. Жашыл оңот, жаш чоңоет, кызыл оңот, кыз чоңоет.
  56. Жетесиз жети уулуң болгончо, эстүү бир кызың болсун.
  57. Жети атасын билбеген уул — кул, жети энесин билбеген кыз — күң.
  58. Жигит өлөөр жерине күлүп барат, кыз жыргаар жерине ыйлап барат.
  59. Ийменчектик кыз —келинге жарашат, күймөнчүлүк дин колун байлайт.
  60. Кайгысы жок кара сууга семирет, катыны жок кыздуу үйгө теминет.
  61. Кайрылыш да болсо жол жакшы, качак да болсо кыз жакшы.
  62. Калемпир ачуу—туз болбойт, катындар кыңшылап сүйлөп — кыз болбойт.
  63. Калыңсыз кыз болсо да, каадасыз болбойт.
  64. Кандын кызы кашык кармаса колу жооруйт.
  65. Кара кыздын агынан эмес, багынан.
  66. Кара кыздын багы билет.
  67. Карга каркылдап каз болбос катын шыңкылдап кыз болбос.
  68. Кары кызга таң атпайт.
  69. Катын менен айтышкан кызда не сын.
  70. Кедей кызы байга келин болуп барганда: Куңкулчуңкул мүлжүгөнгө моюн жакшы, карт —карт чайнаганга карын жакшы» дептир.
  71. Кемпирге — чал, келинге — күйөө, кызга — бозой.
  72. Кетер кызды кеңкип кал.
  73. Кетер кыздын керээзи, кетилген болот жетилет, күйүттүү кабак ачылат.
  74. Кечтим байдын кызынан.
  75. Кичине жоолук токуса — уздун чери жазылат, күйөөлөрү келгенде — кыздын чери жазылат.
  76. Күйөө келсе — кыз даяр, жүйөө келсе — баш даяр.
  77. Күйөөгө жетпей кыз тынбайт.
  78. Күйөөң жаман болсо кызыңдан көр, келиниң жаман болсо уулуңдан көр.
  79. Күмүш үйлүү кыз чөп алачыктагы атасынан үмүт кылат.
  80. Коңшу жакшы болсо, сокур кыз эр табат.
  81. Койго — бычак, кызга — кучак.
  82. Койчунун кызы кой келгенде иш кылат.
  83. Кыз — башка үйдүн жарыгы.
  84. Кыз — конок.
  85. Кыз — кырк жылкы, эркек бала — ырыскы.
  86. Кыз баласы — кызыктырат, уул баласы — ууктурат.
  87. Кыз боозуп энесин коркутат.
  88. Кыз деген буйлалаган төө.
  89. Кыз жакшысы — жакадагы кундуз.
  90. Кыз жакшысы чалкакка тийген айдай, чыныга куйган майдай.
  91. Кыз жаманы — кыроо, кыз жакшысы — кымбат.
  92. Кыз жети жашка келгенде энесин жергеге кошот.
  93. Кыз жыргаар жерине ыйлап барат.
  94. Кыз өлсө — кырчындай башы кыйылат, жигит өлсө —үч кун жалын, үч күн чок, үч күндөн кийин көздөн жаш тыйылат.
  95. Кыз күлүндөсө — кубангандык, санаа тынчыса — жубангандык.
  96. Кыз конок, бүгүн өз үйүндө, эртең башка бирөөнүн үйүндө.
  97. Кыз кылыгы менен жакшы, ийне учугу менен жакшы.
  98. Кыз Кырымга (Крым) жеткизет, уул Урумга (Үрүмчү) жеткизет.
  99. Кыз маалында — бары жакшы, жаман катын кайдан чыгат.
  100. Кыз сулуусу калмакта, сөз кычкылы саякта.
  101. Кыз турган үйдө кыл жатпайт.
  102. Кыз туудум — кыялын кошо туубадым, уул туудум — уздугун кошо туубадым.
  103. Кыз уяты — тартуу, ат уяты — сатуу.
  104. Кыз энеден үлгү албаса чоркок болот, уул атадан үлгү албаса коркок болот.
  105. Кызга катылган кедей болот.
  106. Кыздан жаман нерсе жок: өзгө эрибей, жатка эрийт, туздан жаман нерсе жок: майга эрибей, сууга эрийт.
  107. Кыздуу болсоң — көздүү бол.
  108. Кыздуу жерде — кыякчы, кымыздуу жерде — аякчы.
  109. Кыздуу үй кылыктуу.
  110. Кыздуу үйдө – кыңыр сүйлөбө, уулдуу үйдө – узун сүйлөбө.
  111. Кыздуу киши кыр ашат.
  112. Кызды берсең корго бер, кызды алсаң зордоп ал.
  113. Кызды өпсөң — алма, шекер, бал татыйт.
  114. Кыздын жаманы иттен чыгарат.
  115. Кыздын көзү кызылда.
  116. Кыздын кырк чачы улуу.
  117. Кыздын төрүндө болгуча уулдун улагасында бол.
  118. Кыздын эркеси — биттин сиркеси.
  119. Кызы бар үй — кымызы бар саба.
  120. Кызы бар үй — кыялдуу үй.
  121. Кызы жаман болсо—жаш дейт, баласы жаман болсо — мас дейт.
  122. Кызың жаман болсо, жети атаңа жетээр, «аттигиниң ай» деп өмүрүң өтөөр.
  123. Кызым кылыгыңан табаарсың.
  124. Кызым, колумдан учурган кушум.
  125. Кызыма ак халат жарашпайт, ага жакшы жигит жанашат.
  126. Кызымдын кулагына алтын сырга.
  127. Кымыздуу үй — назар, кыздуу үй— базар.
  128. Кыштак сураган кыз кыша (камыш) каланып отурган төркүнүнөн үмүт кылат.
  129. Мактаган кыз тойдо оосурат.
  130. Малдын сыры бакканга маалым, кыздын сыры төркүнгө маалым.
  131. Муңканганга — катын кыз, буюкканга —жылдыз от.
  132. Олтурган кыз ордун табат.
  133. Осурган кыз оосурбаган кыздын бетин тытыптыр.
  134. Отко жакын шиш күйөт, жеңеге жакын кыз күйөт.
  135. Өлгөн менен кыз бергенге намыс кылба.
  136. Сексен жылкы, сегиз төө септүү кыздын калыңы.
  137. Септүү кыз болгуча, эптүү кыз бол.
  138. Сөз жакшысын кулак билет, кыз жакшысын ынак билет.
  139. Сулуу кыз, кыраан бүркүт, алгыр тайган таалайлууга туш келет.
  140. Сулуу кыздын — саамайы көрк, эр жигиттин —таалайы көрк, саябан бактын — маанайы көрк.
  141. Таз кыздын көңүлү болбосо да, таза кыздын көңүлү калбасын.
  142. Тилден кыйын жоо жок, кыздан кыйын доо жок.
  143. Түзүк эле биздин кыз, түйтөк баш кылган өзүңүз.
  144. Тузду даам татканга бер, кызды издеп тапканга бер.
  145. Тузду мээнет чырмаса, даамы чыгып шор болот, кызды мээнет чырмаса, атасынын төрүндө көп олтуруп кор болот.
  146. Туулган жердин суусу — мүрөк, кызы — чүрөк.
  147. Узун бойлуу жигитке, чарчы бойлуу кыз керек.
  148. Уул аштабаган балтаны кыз аштаар, эр чаппаган кылычты зайып чабаар.
  149. Уул жаманы — уйгак, кыз жаманы — камгак.
  150. Уулду төрөйт — уятын кошо төрөбөйт, кызды төрөйт — кыялын кошо төрөбөйт.
  151. Уулдуу болсоң узун сүйлөбө, кыздуу болсоң кыя сүйлөбө.
  152. Уул — кызды үйлөмөк — тукумуна кам көрмөк.
  153. Уул —кызың эрке болсо, дооматты башкага койбо.
  154. Уулуң чоңойсо, абийирдүү менен айылдаш бол, кызың чоңойсо, өнөрлүү менен айылдаш бол.
  155. Үйдөгү ток кыз ашка барам деп ыйлайт, аштагы ач кыз үйгө барам деп ыйлайт.
  156. Чокой кийген бут куурайт, чогоолго тийген кыз куурайт.
  157. Чырдуу кыздын чыргоо жомогу ырбайт.
  158. Ырдуу күйөө, чырдуу кыз.
  159. Ырыстуунун аты күлүк, кызы сулуу.
  160. Эжелүү кызга — тон кайда, эчкилүү койго — суу кайда.
  161. Эки жарты бир бүтүн — эптүү кыздын калыңы, сексен жылкы, сегиз төө — септүү кыздын калыңы.
  162. Эки кыз — эрмек көп.
  163. Эл мактабаган кыз эрсиз калат.
  164. Эне адаты — кызга үлгү.
  165. Эне сыры — кызында, ата сыры — уулунда.
  166. Эне тыйбас кыздан түңүл, ата тыйбас уулдан түңүл.
  167. Эненин колунан — кыз тойбойт, эрдин колунан — куш тойбойт.
  168. Энеси жок кыздын эмчеги чоң, атасы жок уулдун аласы чоң.
  169. Энеси мактаган кызды алба, жеңеси мактаган кыздан калба.
  170. Энесин көрүп — кызын ал, эшигин көрүп — төрүнө өт.
  171. Эркек баланы туурап кыз колуна сиет.
  172. Этке жетпей туз тынбайт, эрге жетпей кыз тынбайт.

Бул бетте эне жонундо макалдар чыгарылды.

  1. Эжесин чапса балаңыз, энесин урам дегени. Агасын чапса баланыз, атасын урам дегени.
  2. Элиңде өлүм жок болсо, энең кана? Айылында өлүм жок болсо, атаң кана?
  3. Ак сүт берген эненин, балада акы зор болот.
  4. Ата — аска тоо, Эне — оргуган булак, бала — экөөнө тең шам чырак.
  5. Ата — мекен, эне —нур.
  6. Ата болсоң акылдуу бол, эне болсоң мээримдүү бол.
  7. Ата болуш — ардак, эне болуш — сыймык.
  8. Ата даңкы, эне баркы — балага дем.
  9. Ата жакшы — уул жакшы, эне жакшы — кыз жакшы.
  10. Атам өлсө өлсүн, атамды көргөн өлбөсүн, энем өлсө өлсүн, энемди көргөн өлбөсүн.
  11. Ата каргышы — ок, эне каргышы — бок.
  12. Ата көргөн — ок бычат, эне көргөн — тон бычат.
  13. Атага (же энеге) баланын алалыгы жок.
  14. Атага окшоп уул туулбас, энеге окшоп кыз туулбас.
  15. Атадан таяк жеген балдар жакшы, энеден тил укпаган кыздар жакшы.
  16. Атаң карыса кул кылба, энең карыса күң кылба.
  17. Атаң кимди алса энең ошол, агаң кимди алса жеңең ошол.
  18. Атаңды өлтүргөнгө — энеңди алып бер.
  19. Атаңды көргөндөн акыл сура, энеңди көргөндөн тон сура.
  20. Аталаштан алтоо болгончо, энелештен экөө бол.
  21. Аталашым аттан түш, энелешим ээрге мин.
  22. Аталуу бала арсыз жетим, энелүү жетим эрке жетим.
  23. Аталуу жетим — арсыз жетим, энелүү жетим — эрке жетим.
  24. Энем өлсө — өлсүн, энемди көргөн өлбөсүн.
  25. Атам, энем бар болсун, оозу мурду жок болсун.
  26. Атамдын тапканы энемдин баракелдесине да жарабаптыр.
  27. Атаны көрүп уул өсөт, энени көрүп кыз өсөт.
  28. Атаны сыйлаган абийир табат, энени сыйлаган элге жагат.
  29. Эненин кеби — кыз —келинге, эженин кеби — синдиге эм.
  30. Атанын салган жолу бар, эненин бычкан тону бар.
  31. Атасы болушчаактын — уулу урушчаак, энеси болушчаактын — кызы ыйлаак.
  32. Атасы жиндинин — бири жинди, энеси жиндинин — баары жинди.
  33. Атасы өлгөн уул көбөт, энеси өлгөн кыз көбөт.

Бул бетте илим, билим жонундо макалдар чыгарылды.

  1. Айдабай аштык чыкпайт, үйрөнбөй билим жукпайт.
  2. Адамдагы эң сонун нерсе — акыл менен билим.
  3. Акыл — деңизден терең, билим — тоодон бийик.
  4. Акыл — деңизден терең, билим — тоодон бийик.
  5. Акыл — тозбогон тон, билим — түгөнбөгөн кенч.
  6. Акыл азбайт, билим тозбойт.
  7. Акыл менен билим эр адамдын сөөлөтү.
  8. Акылдуунун иши дагы акылдуу, билимсиз жан баалай албайт акылды.
  9. Акылдын өбөгү билим, жөлөгү тажрыйба.
  10. Акылы бар билимди самайт, акылы жок кийимди самайт.
  11. Байдасыз билим — жаансыз булут.
  12. Байлыктын баарысы жакшы, барктуусу билим.
  13. Бийикке чыксаң көзүң ачылат, билимдүүгө жолуксаң көңүлүң ачылат.
  14. Билбегенди бил, билимдүү —пир.
  15. Билеги жоон бирди жыгат, билими зор миңди жыгат.
  16. «Билем —билем» дей бербе, билгендерди көргөндө.
  17. Билек жирей албаганды — билим жирейт.
  18. Билемин десен тутулдуң, билбеймин десең кутулдуң.
  19. Билим — адамдын канаты.
  20. Билим — деңиз, акыл — кайык.
  21. Билим — жанып турган чырак.
  22. Билим — жашоо чырагы, өнөр — элдин курамы.
  23. Билим — жашоо чырагы, өнөр — элдин курамы.
  24. Билим — мейман, акыл — ээ.
  25. Билим — оошот, ырыс — жугушат.
  26. Билим — өнөр азыгы, өнөр — эрик казыгы.
  27. Билим — элге, суу — жерге.
  28. Билим алууну бешиктен башта.
  29. Билим болбой, илим болбойт.
  30. Билим издеген өсөөр, бүлүк издеген өчөөр.
  31. Билим көптүк кылбайт, өнөр аздык кылбайт.
  32. Билимден өткөн досуң жок, оорудан өткөн касың жок.
  33. Билимди сатып албайт, аны казып алат.
  34. Билимди элден изде, алтынды жерден изде.
  35. Билимдин кени китепте.
  36. Билимдин күчтүүсү — адамдык.
  37. Билимдүү баарына түшүнөт, билимсиз өз ишине күтүлөт.
  38. Билимдүү билимин берет, акылдуу акылын берет.
  39. Билимдүү билсе да сурайт, билимсиз билбесе да сурабайт.
  40. Билимдүү бөлмөк — оңой, адам болмок — кыйын.
  41. Билимдүү болсоң озорсуң, билимсиз болсоң осолсуң.
  42. Билимдүү зор, билими жок кор.
  43. Билимдүү өлсө кагазда каты калат, уста өлсө балтасы менен чоту калат.
  44. Билимдүү көп, билген аз, күйүмдүү көп, күйгөн аз.
  45. Билимдүү мээге салат, билимсиз мээден алат.
  46. Билимдүүгө дүйнө — жарык, билим өмүр азыгы.
  47. Билимдүүгө дүйнө жарык.
  48. Билимдүүдө бедер бар, билимсизде нелер бар.
  49. Билимдүүдөн акыл сура.
  50. Билимдүүнүн — билими жугат, билимсиздин —ириңи жугат.
  51. Билимдүүнүн белгиси, билгенин келет бергиси, акылдуунун белгиси, акылын келет бергиси.
  52. Билимдүүнүн билими жугат, билимсиздин кири жугат.
  53. Билимдүүнүн сөзү өткүр, мергенчинин көзү өткүр.
  54. Билимдүүнүн түнү — күн, билимсиздин күнү — түн.
  55. Билими бар — ар балаадан кутулат, билими жок — миң балаага тутулат.
  56. Билими жокко күн да түн.
  57. Билимиңди элге бере албасаң бекерсиң.
  58. Билимсиз бирди көрсө, билимдүү миңди көрөт.
  59. Дүйнөнүн шамы — билим, жашоонун шамы — эмгек.
  60. Жакшылык болсо билип ал, жаш куракта билим ал.
  61. Жер — ырыстын киндиги, билим — ырыстын тизгини.
  62. Жердин көркү — эгин, эрдин көркү — билим.
  63. Жылдыздын көбү — асмандын көркү, билимдин көбү — акылдын көркү.
  64. Илим — ийне менен кудук казгандай.
  65. Илим — окуу булагы, өнөр — турмуш чырагы.
  66. Илим — турмуш чырагы, өнөр — эрдин куралы.
  67. Илим — элдин көркү, токой — жердин көркү.
  68. Илим акылдын кайрагы.
  69. Илим албай — мактанба, өнөрлүү болбой — баптанба.
  70. Илим башка жугат, кына ташка чыгат.
  71. Илим өнөрсүз болбойт, куш канатсыз болбойт.
  72. Илим — тозбогон кудук, билбеген киши —дудук.
  73. Илимдин падышасы — акыл, сөздүн падышасы — макал.
  74. Илимдүү баштайт, илимсиз ээрчийт.
  75. Илим—элге, суу — жерге.
  76. Ишке ашпаган илим—жемишсиз дарак, ишке ашчу илим инсанды ойго жеткирет.
  77. Кийим менен мактанбай, билим менен мактан.
  78. Китеп — билим ачкычы.
  79. Китеп — билимдин булагы.
  80. Күч кетет, билим кетпейт.
  81. Окуу — билим азыгы, билим — ырыс азыгы.
  82. Окусаң озосуң, окубасаң тозосуң.
  83. Окуган — жарык, окубаган — чарык.
  84. Окуганыңды айтпай, токуганыңды айт.
  85. Окуй берсең — көзүңдү ачат, отура берсең жалкоолук басат.
  86. Окуу — билим азыгы, билим — ырыс азыгы.
  87. Окуу — жакшылык, окуусуз — караңгылык.
  88. Окуунун түбү жок.
  89. Өмүрдүн чеги бар, илимдин чеги жок.
  90. Өмүрдөн өткөн бакыт жок, өнөрдөн өткөн билим жок.
  91. Өнөр — аккан булак, билим — күйгөн чырак.
  92. Суу — жерге, илим (билим, байлык)— элге.
  93. Тобокелге салгандык—илимден артта калгандык.
  94. Ырыс жугушат, билим (же акыл) оошот.
  95. Эмгек — дайра, билим — кеме.
  96. Эмгекчинин — эмгеги байлык, билимдүүнүн — пикири байлык.

Бул бетте эмгек жонундо макалдар чыгарылды.

  1. Адал эмгек — абийир таптырат, арам эмгек — азабын тарттырат.
  2. Адал эмгек астыңа ат, үстүңө тон.
  3. Адал эмгек нурдантат арам эмгек кырдантат.
  4. Адал эмгек элге жеткирет, арамдык элден кетирет.
  5. Адам эмгеги менен даңктуу (таанылат).
  6. Адам эмгек менен адам.
  7. Адамга тубаса акыл бүтпөйт, эмгек менен заман жасайт.
  8. Адамды акылга бай кылган — эмгек, төрт түлүктү шай кылган эмгек.
  9. Адамдын эмгектен улуу тиреги жок.
  10. Азаматтын даңкын чыгарган — эмгек, арамзанын жанын чыгарган — эрмек.
  11. Ак ойлоп, адал иште.
  12. Ак эмгек азаптан коргойт, карылык жолуңду торойт.
  13. Ак эмгектин наны таттуу, жалкоонун жаны таттуу.
  14. Акак көркү берметте, азамат көркү эмгекте.
  15. Акылыңдан адашсаң — эмгек менен дарылан.
  16. Ардак күткүң келсе ак иште.
  17. Ардакты сүйсөң, эмгекти сүй.
  18. Ат сыйлаган азабынан кутулат, эр сыйлаган эмгегинен кутулат.
  19. Байлыкты эмгектен изде, теңдикти күрөштөн изде.
  20. Байлыктын атасы — эмгек, энеси — жер.
  21. Бакыт жерде, эринбей эңкейип ал.
  22. Бакыт эмгектен жаралат.
  23. Бактылуу — эмгегинде зор,бактысыз — ооруда, кор.
  24. Билим — кенч, эмгек анын ачкычы.
  25. Динчил түшүнө ишенет, эмгекчил күчүнө ишенет.
  26. Дыйкандын эмгегин жер кайтарат.
  27. Дүйнөнүн шамы — билим, жашоонун шамы — эмгек.
  28. Жалкоолук адамды карытат, эмгек адамды байытат.
  29. Жамгыр менен жер гүлдөйт, эмгек менен эр гүлдөйт.
  30. Жеңилбес кол — эл, кыйшайбас жол — эмгек.
  31. Жер эмгекти жебейт.
  32. Жер жемишин берет, эл эмгегин берет.
  33. Жоболоңдуу жолго чыкса, эмгектүүнүн этеги булганат.
  34. Калыстыкты элге жаса, камбылдыкты эмгекте жаса!
  35. Күйүттү күйүп ызала, кырсыкты эмгектенип табала.
  36. Куш канаты менен конот, гүлдөр ысыкта соолот, жокчулукту эмгек жоет.
  37. Кыялдуу короо, кооз бак, эмгекчил эрдин колунан.
  38. Окуу — бул эмгек, эмгекчил болсоң — алга барасың, эмгексиз болсоң — артта каласың.
  39. Оору эмгектен качат, эмгек көңүлдү ачат.
  40. Өмүр бизден өтүп кетсе, эл эмгектен эскерсин.
  41. Өз эмгегиң көзгө көрүнбөйт, жалкоо элден бөлүнбөйт.
  42. Спорт — адамдын денесин чыңайт, эмгек —адамдын туруктуулугун сынайт.
  43. Таза аба жуткуң келсе — эрте тур, таза өмүр сүргүң келсе — эмгек кыл.
  44. Түркүктү түртпөй билбейт, эмгексиз бакыт үйгө кирбейт.
  45. Улуу сезим — улуу сүйүүнү жаратат, улуу эмгек —улуу акылманды жаратат.
  46. Эгизден төл өсөт, эмгек менен эр өсөт.
  47. Эл дөөлөтү — эмгек, эмгек баарын жеңмек.
  48. Эл эмгегин жебегин, жегенден жетөө болбойсуң.
  49. Элге эмгек кылган өсөт, эл эрдикке кошот.
  50. Эмгеги аздын — өнмөгү аз.
  51. Эмгегиң адал болсо татканың таттуу болор.
  52. Эмгегиң менен элге жак, кор кылбай асыл жанды бак.
  53. Эмгегиң шаңдуу болсо, жегениң майлуу болот.
  54. Эмгегиңден баар тапсаң мартабаң көтөрүлөт.
  55. Эмгегине карай өнмөгү.
  56. Эмгегинен бакыт тапкан адам — чыныгы сулуу адам.
  57. Эмгек — адамдын үзүрү.
  58. Эмгек — даңкка жеткизет.
  59. Эмгек — дайра, билим — кеме.
  60. Эмгек — чыйралтат, өмүр — үйрөтөт
  61. Эмгек — эрдин көркү, эр — элдин көркү.
  62. Эмгек — азоо ат, максат — аны үйрөтүш.
  63. Эмгек бар жерде жылыш бар, жылыш бар жерде ырыс бар.
  64. Эмгек бар жерден дөөлөт күт.
  65. Эмгек даңкка жеткизет.
  66. Эмгек жокко жеткизет, эрикпей кетменди алгын колуңа.
  67. Эмгек кылбай эр оңбос, бириндеген эл болбос.
  68. Эмгек кылсаң — өнмөк бар.
  69. Эмгек кылсаң эринбей, тоет кардың тиленбей.
  70. Эмгек менен эр көгөрөт, жамгыр менен жер когорот.
  71. Эмгек эрдикке жеткирет, эрдик элдикке жеткирет.
  72. Эмгексиз бакыт — тузу жок тамактай.
  73. Эмгексиз иш бүтпөйт, эринчээктин колу тийбейт.
  74. Эмгексиз киреше — бетке чиркөө.
  75. Эмгексиз тапкан мал эсепсиз кетет.
  76. Эмгексизге ыракат жок.
  77. Эмгектен арыктаган, түшүмүнө семирет.
  78. Эмгектен булчуң чыңалат, эринчээкке конбос бак.
  79. Эмгектен качсаң —дөңгөккө.
  80. Эмгектеп жылсаң да эртеңиңе умтул.
  81. Эмгекти барктасаң, эмгек сени барктайт.
  82. Эмгекти көрбөгөн — ыракаттын кадырын билбейт.
  83. Эмгектин деңгээлин мезгил тастыктайт.
  84. Эмгектин көркү ыракат, эринчээкке конбос бак.
  85. Эмгектен качсаң —дөңгөккө.
  86. Эмгектеп жылсаң да эртеңиңе умтул.
  87. Эмгекти барктасаң, эмгек сени барктайт.
  88. Эмгекти көрбөгөн — ыракаттын кадырын билбейт.
  89. Эмгектин деңгээлин мезгил тастыктайт.
  90. Эмгектин көркү ыракат, эринчээкке конбос бак.
  91. Эмгектин наны таттуу, жалкоонун жаны таттуу.
  92. Эмгектин түбү — ыракат, эринчээкке конбойт бак.
  93. Эмгектүү (же жазган) кулда чарчоо жок.
  94. Эмгекчил кулда чарчоо жок.
  95. Эмгектүүнүн — наны таттуу, жалкоонун — жаны таттуу.
  96. Эмгектүүнүн аты калат, эселектин даты калат.
  97. Эмгекчил таң атаарын күтөт, жалкоо күн батаарын күтөт.
  98. Эмгекчинин — эмгеги байлык, билимдүүнүн — пикири байлык.
  99. Эмнени эксең, ошону оросуң.
  100. Эр жигит эмгекти сүйөт, эмгектин үзүрүндө жүрөт.
  101. Эр жигиттин алганы жарашса алка жакасы ак болот да, элине эмгек сиңип бак конот.
  102. Эр эгиз, эмгексиз жалгыз.
  103. Эрдин атын эмгек чыгарат.
  104. Эстүү адам эмгектен качпайт, эзели жаман жакка баспайт.
  105. Ээн баштык менен тапкан малың, өз башыңа жүк болор, эмгек менен тапкан малың, өлгөнүңчө мүлк болор.

Бул бетте ден соолук жонундо макалдар чыгарылды.

  1. Биринчи байлык — ден соолук, экинчи байлык —ак жоолук, үчүнчү байлык — жүз соолук.
  2. Даана байлык — ден соолук.
  3. Ден соолук — карылар үчүн да кубаныч.
  4. Ден соолук — чоң (терең) байлык.
  5. Ден соолук — биринчи байлык.
  6. Дендин сагы жакшы, пейилдин агы жакшы.
  7. Дене тарбия —ден соолукка табылбас дары.
  8. Дени сактын — руху бийик.
  9. Дени соонун — байлыгы түмөн.
  10. Дени соонун — жаны соо.
  11. Дени тазанын деми таза.
  12. Жашоо ырахаты — ден соолук.
  13. Жаштык менен ден соолуктун кадыры карыганда билинет.
  14. Жыргалдын ана башы — ден соолук.
  15. Күлкү — ден соолуктун мүлкү.
  16. Күлкү — өмүргө күлазык.
  17. Өз ден соолугуңа шалаакылык кылсаң, коомго кошо мүшкүл апкелесиң.
  18. Ырыс алды — ден соолук, андан кийин ак жоолук.
  19. Адам ооруган жеринен колун албайт.
  20. Адамдын кыйноосу — санаа, өлүмү — оору.
  21. Ажал жуучусу — оору.
  22. Айыга турган оорунун дарымчысы (табыбы) өзү келет.
  23. Айыгар оорунун дарысы өзү табылат.
  24. Айыгар оорунун табыбы өзү келет.
  25. Аксактын аягына (сабырына) кара, оорунун тамырына кара.
  26. Аңдабай сүйлөгөн оорубай өлөр.
  27. Ар ким ич оорусун өзү билет.
  28. Асылган оору алмайынча тынбайт, асылган ууру алмайынча койбойт.
  29. Ач кадырын ток билбейт, оору кадырын соо билбейт.
  30. Аш турган жерге оору турбайт.
  31. Байлыкты бөлүм түгөтөт, ооруну өлүм түгөтөт.
  32. Бактылуу — эмгегинде зор, бактысыз — ооруда, кор.
  33. Балалуу үйдө — сыр жок, оорулуу үйдө — ыр жок.
  34. Батмандап кирген оору маскалдап чыгат.
  35. Баш аманда мал таттуу, баш ооруса жан таттуу.
  36. Башы оорубаган кишинин — кудай менен иши жок.
  37. Башы оорубаган кудай менен иши жок.
  38. Башы оорубастын башка менен иши жок.
  39. Башы ооруган бакшыга барат, дөөлөтү ашкан жакшыга барат.
  40. Башы ооруп, балтыры сыздабагандын эчтеме менен иши жок.
  41. Башың ооруса бакшы изде, жаның ооруса жакшы изде.
  42. Бели ооруп көрбөгөн киши, бекерликти жакшы көрөт. Колу жоорубаган киши, кошоматчылыкты жакшы көрөт.
  43. Билимден өткөн досуң жок, оорудан өткөн касың жок.
  44. Билинбей туруп адамга, бир ооз сөз оору дарылайт.
  45. Боор оорусу — киндик толгойт.
  46. Боору ооруган бозорот, табалаган тамылжыйт.
  47. Боорукер жардамга келет, боору таш өлгөнгө күлөт.
  48. Далдал күчөсө — пулуңду алат, оору күчөсө — жаныңды алат.
  49. Доону төлөбөгөн төлөйт, ооруну кенебеген өлөт.
  50. Душманга боор оорусаң, боорго тебет.
  51. Жакшы киши ооруса тойго барып келгендей, жаман киши ооруса көрдөн чыгып келгендей.
  52. Жан — ооруган жерде.
  53. Жаткан оору эмес, баккан оору.
  54. Жейин десе — тиши ооруйт, берейин десе — ичи ооруйт.
  55. Жоголуп табылган мал — олжо, ооруп айыккан жан — олжо.
  56. Илең —салаң оорудан, шара —бара өлүм артык.
  57. Ичи оорулуу күлкү сүйбөйт.
  58. Ички ооруну табуу кыйын, карт адамды багуу кыйын.
  59. Иши кыйшык кишинин жүгү кетээр артына. Ооруп өлөөр кишинин, дабаа болбос дартына.
  60. «Келе» деген доон жок болсо, ыңк эткен (онтогон) ооруң жок болсо, башкы бакыт ошол да.
  61. Кагаз жазып колу жоорубагандын, иштеп бели да оорубайт.
  62. Кайгыга жеңдирбеген көңүл сергек, оору — сыркоодон алыс.
  63. Кайгырып уктасаң, ооруп ойгоносуң.
  64. Калп — оору, чындык — дары.
  65. Катуу кыштан калган мал олжо, катуу оорудан калган жан олжо.
  66. Катуудан тиш оору жаман, жумшактан ич оору жаман.
  67. Оорубай өлөйүн десең, эски дубалдын түбүнө жат.
  68. Көзүң ооруса колуңду тый, ичиң ооруса оозуңду тый.
  69. Көзүң чалыр болсо да, сөзүң, кыңыр болбосун.
  70. Кордук — оору, муңдук — өлүм, зарлык — жокчулук.
  71. Кызганчаактын ашы ич оорутат.
  72. Март марттыгын карматса, сараңды сары оору басат.
  73. Миң киши сөөмөйүн кезесе, оорубай өлөсүң.
  74. Мээнет пилди карып кылат, оору дөөнү карып кылат.
  75. Ойлобой сүйлөгөн онтобогон ооруга жолугат.
  76. Ойлогонун бербеген онтотпой ооруга жолугат.
  77. Онтоткон — оору, мөгдөткөн — карылык.
  78. Оозу оорубагандын, кулагы (таңдайы) жоорубайт.
  79. Оору — аштан, доо — карындаштан.
  80. Оору — өмүр бычагы, орой сөз — көңүл бычагы.
  81. Оору — кор, өлүм — зар.
  82. Оору батмандап кирип, мыскылдап чыгат.
  83. Оору кадырын сак билбейт, өлүк кадырын тирик билбейт.
  84. Оору кадырын соо билбейт, ач кадырын ток билбейт.
  85. Оору кайда болсо, жан ошол жерде.
  86. Оору калса да, адат калбайт.
  87. Оору оору эмес, оору баккан оору.
  88. Оору тилинин эми барды издебей, колунун эми барды издейт.
  89. Оору эмгектен качат, эмгек көңүлдү ачат.
  90. Оорубаган өлүмдөн коркпойт.
  91. Оорубаган онтобойт.
  92. Ооруган жерден кол кетпейт.
  93. Ооруган жериң урунду болот.
  94. Ооруганды сураса айыкканга тете (кээде эсе).
  95. Ооруда чанчуу жаман, сөздө каңкуу жаман.
  96. Ооруң жок болсо — котур бол, дооң жок болсо кепил бол.
  97. Оорулуу жылмайса — айыкканга тете, арамза жылмайса — алдаганга тете.
  98. Оорулууга жардам берсең эсели эсинен кетпейт.
  99. Оорулуунун ою онго бөлүнөт.
  100. Оорулуунун оюна эмне келип, эмне кетпейт.
  101. Ооруну жашырсаң, өлүм ашкерелейт.
  102. Ооруну кенебеген өлөт.
  103. Оорунун жакшысы жок, дарынын таттуусу жок.
  104. Ооруп турсаң, ойноп турдум де.
  105. Өлүм өксүтөт, оору кор кылат.
  106. Сүйлөсөм тилим ооруйт, сүйлөбөсөм дилим ооруйт.
  107. Тил ооруткан дос эмес.
  108. Тишиң ооруса — жулуп тын, коңшуң жаманбы — көчүп тын.
  109. Тишим кетик болсо да, көөнүм тетик.
  110. Тишиң барда таш чайна, тишиңден кийин аш кайда.
  111. Чыйкандан жаман оору жок, аны сурар киши жок.
  112. Ылай суу — оору булагы.
  113. Эки доо бир келсе амалыңдын кеткени, эки оору бир келсе ажалыңдын жеткени.
  114. Эл жасаса жүрөгүм ооруйт, өзүм жасасам белим ооруйт.
  115. Эл энчисин жеп алып сары ооруга баткан бар.
  116. Элдин көөнүн оорутпа, аттын жонун оорутпа.

Бул бетте тил жонундо макалдар чыгарылды.

  1. Адам көңүлүнөн азат, тилинен жазат.
  2. Адам тилинен табат.
  3. Адамга эки нерсе тирек деги, бири тил, бири дилиң жүрөктөгү.
  4. Адамды шорго салган да, өлтүргөн да тил.
  5. Адамдын даңкын чыгарган да — тил, тарпын чыгарган да — тил.
  6. Айтсаң — тилиң күйөт, айтпасаң — дилиң күйөт.
  7. Акыл сокурга көз, өлөсөгө жан, дудукка тил боло алат.
  8. Алсыздын тили алты кулач.
  9. Аткан ок таштан кайтпайт, элчи кандан тилин тартпайт.
  10. Ачуу тил — жыландын заары. Таттуу тил — жүрөккө дары.
  11. Ачуу тил таттуу турмушту бузат.
  12. Ачынган — тилдүү, ачыккан — ууру болот.
  13. Адамдын даамы тилинде (сөз менен).
  14. Баланын тили «апа» деп чыкса да, атанын тарбиясын алат.
  15. Балыкка тил, дөңгөчкө жан киргизгенди сыйкырчы дейт.
  16. Бассаң бутуңа этият бол, сүйлөсөң тилиңе сак бол.
  17. Баш кесмек бар, тил кесмек жок.
  18. Булбулдун мукам үнү бар, торгойдун жумшак тили бар.
  19. Бутунан мүдүрүлгөн (жаңылган) турат, тилинен (оозунан) мүдүрүлгөн (жаңылган) турбайт.
  20. Дили узундан түңүлбө, тили узундан түңүл.
  21. Дүлөйдүн тилин дудук билет.
  22. Дымак — өрдө, ооз — баатыр, тил — текебер.
  23. Жайдак тилден чаң чыкпайт.
  24. Жакшы — сыйлайт дили менен, жаман кыйнайт тили менен.
  25. Жакынга көз жеткирет, алыска тил жеткирет.
  26. Жаман тил үчүн жакшы баштан айрылыптыр.
  27. Жамандан тил укканча, жакшыдан таяк же.
  28. Жүрөк сыры тилден чыгат.
  29. Ичтегини тилден бил, тилдегини түрдөн бил.
  30. Каргыштын эң жаманы: «өзүң билбе, билгендин тилин алба».
  31. Катуу камчы, заар тил, оор жумуш, тузсуз аш, шордуулардын энчиси.
  32. Кекечтин тилин энеси билет.
  33. Күчүңдү тилиңден чыгарбай, ишиңден чыгар.
  34. Тил учунан сүйлөбө, зыяны келет өзүңө.
  35. Колу байлангандын тили байланбайт.
  36. Колунан иш, тилинен сөз качып кутулбайт.
  37. Кулактан кирген заар тил, курсакка барып муз болот.
  38. Куран кудайдын тили дешет.
  39. Кыйнаган да тил, сыйлаган да тил.
  40. Кылыч — бирди, тил — миңди жыгат.
  41. Кылыч жарасы — бүтөт, тил жарасы — бүтпөйт.
  42. Кылычынан кан тамганды, тилинен бал тамган жеңиптир.
  43. Макал сөз —тилдин байлыгы.
  44. Мастын күчү тилинде.
  45. Мокок бычак кол кесет (колдун душманы). Чоркок сөз тил кесет (тилдин душманы).
  46. Молдонун тили сылык, жакшынын өзү сылык.
  47. Молдонун тили таттуу, тилеги катуу.
  48. Мытайым шайтандын тилин билет.
  49. Ооз — айгак, тил — тайгак.
  50. От менен суу — тили жок жоо.
  51. Өзү билбес, билгендин тилин албас — тил билбеген макоо.
  52. Өнөр алды — кызыл тил.
  53. Өрт менен суу — тили жок жоо.
  54. Пил көтөрбөгөндү тил көтөрөт.
  55. Сүйгүзгөн да тил, күйгүзгөн да тил.
  56. Сүйлөсө тилинен бал тамат.
  57. Сөөксүз тил сөөктү сындырат.
  58. Соонуку — дилинде, мастыкы — тилинде.
  59. Сылап көргүн (билгин) тил менен.
  60. Тартар тилинен тартар.
  61. Тартынбаган тил, таттуу турмушту бузат.
  62. Таттуу тилден жаның жыргайт.
  63. Тикенексиз гүл болбөйт, тик айтылбас тил болбойт.
  64. Тил — душман, акыл — дос, тиш — коргон.
  65. Тил — менин тууганым, тил — менин душманым.
  66. Тил — ойдун сандыгы.
  67. Тил — топчусуз, ооз — ачкычсыз.
  68. Тил азар — тилге кирбейт, тилинен — өлөөрүн билбейт.
  69. Тил акыйкатты табат.
  70. Тил акыл талаасы (же акылдын жарчысы).
  71. Тил акыл таразасы.
  72. Тил акылдын жарчысы.
  73. Тил албаган жаманга, акыл сөздөн муш жакшы.
  74. Тил албаган уулуң — бел ашпаган арыктай.
  75. Тил албасты жумшаганча, тына —тына өзүң бар.
  76. Тил ачуусу шакардай.
  77. Тил ачуусу шакардай. Тил башты багат.
  78. Тил баш жарат, жел таш жарат.
  79. Тил билги жүйөөкөч кол ийиктен элпек.
  80. Тил көргө чейин түшүрөт, көккө чейин чыгарат.
  81. Тил курсак тойгузат.
  82. Тил кылычтан да өткүр, адамды адам кылат, аша чапса, жаман кылат.
  83. Тил кылычтан өткүр.
  84. Тил менен тикенди да аласың.
  85. Тил менен тирүү адамды да өлтүрүүгө болот.
  86. Тил ойдун сандыгы.
  87. Тил ооруткан дос эмес. Тил таш (ты да) жарат.
  88. Тилдин топчусу жок, ооздун ачкычы жок.
  89. Тилде сөөк жок, айбанда акыл жок.
  90. Тилден бал да тамат, уу да тамат.
  91. Тилден жыгылганча буттан жыгыл.
  92. Тилден кыйын жоо жок, кыздан кыйын доо жок.
  93. Тилди бош койсо (эрк берсе) тишти сындырат.
  94. Тилди тил кесет.
  95. Тилди тилге бүлөйлү, тишти тишке кайрайлы, анан жарыя окуйлу.
  96. Тилдин кулпусу – тиш.
  97. Тили — бал, жүрөгү — муз.
  98. Тили жүгүрүк — кепке, буту жүгүрүк — ашка.
  99. Тили жумшак (татты) аш жейт. Тили катуу (ачуу) муш жейт.
  100. Тили тайгактын, оозу айгак.
  101. Тили шогураактын — батымы жогураак.
  102. Тиш өтпөгөнгө тил өтөт.
  103. Тилиң жүгүргүчө, колуң жүгүрсүн.
  104. Тилиң тишиңе күбө.
  105. Тилин тишине каткан жакшы адат.
  106. Тилинген жара айыгат, тил жарасы айыкпайт.
  107. Тилинде актык келмеси бардын, дилинде шайтан сөзү бар.
  108. Тиши бүтүнүрөөктүн, тили тагыраак, томуктай түйүнү бар болот.
  109. Тишиңди жашырсаң, тилиңди сунарсың (же чыгарасың).
  110. Тууган катары кучакташтырган — тил, душман катары бычакташтырган — тил.
  111. Узун тил — уудан жаман.
  112. Узун тил өмүрдү кыскартат.
  113. Четтен келген жоону тилге келтиргин, ал тилге келбесе, кылычыңды тос.
  114. Чечендин — тили орток, чебердин — колу орток.
  115. Чулдурдун тилин энеси билет.
  116. Ырчынын тилинде мурчу болбосо, сөзүнүн курчу болбойт.
  117. Элдин тили — эм.
  118. Элин сыйлабаган тилин жерийт.
  119. Эмдик боз минсең, оозун тарт, элдүү жерде тилиң тарт.
  120. Эне тилин билбеген элин сүйүп жарытпайт, эне тилин сүйбөгөн, эси жогун аныктайт.
  121. Эшектин кулагы узун, ушакчынын тили узун.

Бул бетте адам жонундо макалдар чыгарылды.

  1. Агын чогулуп сел болот, адам чогулуп эл болот.
  2. Адам — адам менен адам.
  3. Адам – акылы менен адам.
  4. Адам эли менен, ордок колу менен.
  5. Адам (көзү) жок жерде кеп (ушак) кылба.
  6. Адам адам үчүн табылгыс дары.
  7. Адам адам менен адам.
  8. Адам адамга дос, жолдош, бир тууган.
  9. Адам аласы — ичинде, мал аласы — тышында.
  10. Адам аласынан, сөз аласы жаман, от (эт)чаласынан, сөз чаласы жаман.
  11. Адам алсызы — урушчаак.
  12. Адам аракты жутат, арак кийин адамды жутат.
  13. Адам ачтан өлбөйт, ардан өлөт.
  14. Адам ашка тойсо да, башка (жашка) тойбойт
  15. Адам баласы тетиксиз сандык, сыртынан сынчы жаңылат.
  16. Адам болмок аста —аста, айбан болмок бир паста.
  17. Адам болор кишинин адам менен иши бар, адам болбос кишинин адам менен неси бар.
  18. Адам болуу — ураан, адамды билүү — кымбат.
  19. Адам болуу арзан, адамды билүү кыйын.
  20. Адам да көктөмдө арыктайт.
  21. Адам даңк үчүн от менен сууга кирет.
  22. Адам дүйнөдө бир жаралат.
  23. Адам жакшылыкты жерден таап албайт, адамдан үйрөнөт.
  24. Адам жаман эмес, анын кыялы жаман.
  25. Адам жаманы — сопу, жыгач жаманы — соку.
  26. Адам жүргөн жол менен адам жүрөт.
  27. Адам жүрүшүнөн — кул болот, ат жүрүшүнөн — пул болот.
  28. Адам жүрөгү менен күчтүү, жыгач тамыры менен күчтүү.
  29. Адам жолу — улук.
  30. Адам ит жандуу.
  31. Адам өзү ажалдуу болсо да, өлбөс нерселерди жасайт.
  32. Адам өзү карыса да, көөдөнү карыбайт.
  33. Адам өзүнөн кийинкилерди көрүп картаят.
  34. Адам өзүнөн эмес, сөзүнөн байкалат.
  35. Адам өлбөсө — айыл башы, сарт өлбөсө — кербен башы.
  36. Адам өлбөсө айыл башы, соодагер өлбөсө кербен башы.
  37. Адам өлөт, атак өлбөйт.
  38. Адам өлмөйүнчө ырыскысы түгөнбөйт.
  39. Адам өлсө даңкы калат, ат өлсө териси калат.
  40. Адам өчкө кудай өч.
  41. Адам кааласа таштан суу, такырдан гүл чыгарат.
  42. Адам карыган сайын бала.
  43. Адам катасыз болбойт, көлчүк бакасыз болбойт.
  44. Адам келсе таң аткандай, акмак келсе күн баткандай.
  45. Адам көңүлүнөн азат, тилинен жазат.
  46. Адам көптү көрбөй акыл кирбейт.
  47. Адам көркү — адеп.
  48. Адам көркү — чүпүрөк, дарак көркү — жалбырак.
  49. Адам көркү — чүпүрөк, жыгач көркү — жапырак.
  50. Адам кулагынан жаңылат, тулпар туягынан жаңылат.
  51. Адам курсагынан арыктабайт, кулагынан арыктайт.
  52. Адам маңдайга жазылгандан өтө албайт.
  53. Адам менен малдын айырмасы — акылда.
  54. Адам ойго тойбойт, бөрү койго тойбойт.
  55. Адам ооруган жеринен колун албайт.
  56. Адам сүйлөшкөнчө, айбан (жылкы) кашынышканча.
  57. Адам сөзгө (кепке) байланат, айбан чөпкө (жипке) байланат.
  58. Адам сөзүнөн сынат, уй мүйүзүнөн сынат.
  59. Адам темирден катуу, (таштан бек), гүлдөн назик.
  60. Адам тилинен табат.
  61. Адам тирүүлүгү — бейиш, молдонун тирүүлүгү — кейиш.
  62. Адам төрөлсө да, өлсө да койдун шору.
  63. Адам чакырса барбайм деген, аш чакырса калбайм дейт.
  64. Адам ызаатка келет, айбан чөпкө келет.
  65. Адам эли менен, каз — өрдөк көлү менен.
  66. Адам эмгеги менен даңктуу (таанылат).
  67. Адам эмгек менен адам.
  68. Адамга — ишарат, айбанга — келтек.
  69. Адамга адам кымбат.
  70. Адамга өлүм ак.
  71. Адамга көрбөгөндүн баары кызык.
  72. Адамга конгон касbет качпайт, бирок издеген киши таппайт.
  73. Адамга кылган жакшылык, айда тийген ай эмес, күндө тийген күн эмес.
  74. Адамга мал табылышы оңой, адамга адам табылышы кыйын.
  75. Адамга таандык мыкты дөөлөт — достук.
  76. Адамга тубаса акыл бүтпөйт, эмгек менен заман жасайт.
  77. Адамга чычалак жарашпайт, атка жаталак жарашпайт.
  78. Адамга чычалак жарашпайт, атка жаталак жарашпайт.
  79. Адамга эки нерсе тирек деги, бири тил, бири дилиң жүрөктөгү.
  80. Адамдагы эң сонун нерсе — акыл менен билим.
  81. Адамдан айла качып кутулбайт.
  82. Адамдан улуу ат жок, нандан улуу аш жок.
  83. Адамды (кишини, жигитти) сөзүнөн тааныйт.
  84. Адамды адам кылып арга үрөгөн үмүт.
  85. Адамды акылга бай кылган — эмгек, төрт түлүктү шай кылган эмгек.
  86. Адамды акылынан, даракты жалбырагынан байка.
  87. Адамды алыстан тааныш (байкаш) кыйын.
  88. Адамды билиш үчүн аны менен бирге үч пуд туз жеш керек.
  89. Адамды бузган — байлык менен бийлик.
  90. Адамды үмүт жашатат, кайгы какшатат.Адамды кийминен тааныбайт, ишинен тааныйт.
  91. Адамды көзүнөн түшүнбөй, сөзүнөн түшүн, акмакты өзүнөн түшүнбөй, элден түшүн.
  92. Адамды кордобо, акмакты бордобо.
  93. Адамды сөзүнөн тааныбайт, ишинен тааныйт.
  94. Адамды шайтан азгырат, артык дөөлөт мас кылат, тумшугу таштай катаарда, тууган менен кас кылат.
  95. Адамды шорго салган да, өлтүргөн да тил.
  96. Адамдын адам билет сымбатын, акмактар кайдан билсин, адамдын арзан менен кымбатын.
  97. Адамдын адамкерчилиги, ачуусу келгенде билинет.
  98. Адамдын акысын жер жебейт.
  99. Адамдын аласы жаман, айбандын куласы жаман
  100. Адамдын ардуусу тырышчаак болот.
  101. Адамдын башкы милдети — ыймандуулук.
  102. Адамдын бетин бөрү жебейт.
  103. Адамдын бири тентек, бири жөнтөк, бири эпчил, бири кекчил.
  104. Адамдын даңкын чыгарган да — тил, тарпын чыгарган да — тил.
  105. Адамдын жалаңгычы да адам.
  106. Адамдын жаман — жакшысы туулгандан эмес, көргөн тарбиясынан.
  107. Адамдын жылдыздуусун айбан да билет.
  108. Адамдын ийгилиги эмес, акылына карап баа бер.
  109. Адамдын иши, жемиштин мөмөсү.
  110. Адамдын өзү картайса да, сөзү картайбайт.
  111. Адамдын өзү карыса да, сөзү карыбайт.
  112. Адамдын өзүнө баа бербе, акылына баа бер.
  113. Адамдын ким экенин билгиң келсе, кебин шашпай тыңшап көр.
  114. Адамдын көзү өлгөндө (бир чымчым) топуракка тоёт.
  115. Адамдын көркү — адеп.
  116. Адамдын көркү — адилеттүүлүктө, жигиттин көркү — адептүүлүктө.
  117. Адамдын көркү — акыл.
  118. Адамдын көркү — бөз, көңүлү — эки ооз сөз.
  119. Адамдын көркү — бөз, кулактын көркү — сөз.
  120. Адамдын көркү баш болот, кабактын көркү каш болот.
  121. Адамдын кыйноосу — санаа, өлүмү — оору.
  122. Адамдын мөмөсү бала.
  123. Адамдын мыктысы — жөнөкөйлүк.
  124. Адамдын оозунда болсо — алданын кулагында болот.
  125. Адамдын пейли тойбой, карды тойбойт.
  126. Адамдын түсүн айтпай, ишин айт.
  127. Адамдын эмгектен улуу тиреги жок.
  128. Атанын баласы болбосоң да, адамдын баласы бол.
  129. Ата болдум деп мактанба, адам болдум деп мактан.
  130. Адамзатты сөз бузат, тоо — ташты сел бузат.
  131. Адамзаттын жакшысы азыраак сүйлөп, көп тыңдайт, аргымактын жакшысы азыраак оттоп, көп жуушайт.
  132. Адамзаттын уругу — ажырыктын тамыры.
  133. Адамча туулуп, айбанча жашаба.
  134. Ай — чыгышынан, адам — жүрүшүнөн билинет.
  135. Ай чырайлуу, бал сөздүү — акылман адам элеси.
  136. Айбан ачуусу көзүнөн билинет, адам ачуусу сөзүнөн билинет.
  137. Атты билгенче ай керек, адамды билгенче жыл керек.
  138. Ак ниеттүү адамга жамандык жабышпайт.
  139. Акмак өлүп коркутат, адам таарынып чоочутат.
  140. Акчалуу адам мөөр үстүндө, акчасыз адам көр үстүндө.
  141. Акыл менен билим эр адамдын сөөлөтү.
  142. Алтымышка чыккан адамды, алыс жолго жибербе.
  143. Алтынды билүү — оңой, адамды билүү — кыйын.
  144. Ар адамда бир кыял, ал кыялды ким тыяр.
  145. Ар бир адам Мекенин сүйөт, соодагер бекерин сүйөт.
  146. Ар бир адамдын киндик каны тамган жер—Мисир.
  147. Ат — адамдын канаты, аш — адамдын кубаты.
  148. Ат жакшысы – ардак, адам жакшысы — урмат.
  149. Ат тойгон жерине качат, адамзат туулган жерине качат.
  150. Ат кишенешип табышат, адам сүйлөшүп табышат.
  151. Ат жашарып кунан болбойт, эр (адам) жашарып улан болбойт.
  152. Ат жакшысы – ардак, адам жакшысы — урмат.
  153. Ат азгыны — жорго, адам азгыны — молдо.
  154. Ат адамдын (эрдин) канаты, аш адамдын кубаты.
  155. Аттын жаманы — аңги, адамдын жаманы — баңги.
  156. Атпаса мылтык сай болбойт, анткор адам бай болбойт.
  157. Аюу — аманын тилейт, адам — жакшыны тилейт, акмак жамандыкты тилейт.
  158. Ашыкпаган адам араба менен коен уулаптыр.
  159. Ашык болгон адам акын болот.
  160. Аштын даамы туз менен, адамдын даамы сөз менен.
  161. Ач көз адам тойбос, соргок соргоктугун койбос.
  162. Сууга чөккөн адам өлөт, кайгыга чөккөн адам көнөт.
  163. Сөзү суук адам, баш бербеген торпокко окшош.
  164. Сөз жебеген адамдын ар сөзүндө бир тузак.
  165. Сөз билги — тапчыл, адам сулуусу— акыл.
  166. Сүйүүсүз адамдардын оту күйүшпөйт.
  167. Сүйүүсүз адамдардын оту күйүшпөйт.
  168. Сабырдуу адам — жылдыздуу.
  169. Пейли тар адам кең идиштен аш иче албайт.
  170. Өлбөгөн адам алтын аяктан суу ичет.
  171. Өзүнө пайдасыз адам өзгөгө да пайдасыз.
  172. Өзүнө жакшылык кылбаган адамдан өзгөгө жакшылык артпайт.
  173. Өзүң адам болгон соң, өлбөсүңдү билген соң, кайда барсаң анда бар.
  174. Өзү сары, көзү көк — ал адамдын шумкары, өзү кара, көзү көк— ал адамдын шумпайы.
  175. Осол өскөн жыгач бутагын көтөрө албас, осол адам атагын көтөрө албас.
  176. Нандан улуу тамак жок, адамдан улуу атак жок.
  177. Муңдуу жүргөн адамга, мукамдуу айткан ыр жакшы.
  178. Муңдуу адамга мукамдуу ыр жакшы.
  179. Мекенсиз адам — үнсүз булбул.
  180. Мал үйүрчүл, адам уюмчул.
  181. Мал аласы — сыртында, адам аласы — ичинде.
  182. Кыябын таап сөз айтса, көнбөгөн адам болобу.
  183. Куш жемге алданат, адам сөзгө алданат.
  184. Көп баскан адам, бок басат.
  185. Күлүп сүйлөгөн адамдан корк, күлүмсүрөп жааган жамгырдан корк.
  186. Күүсү жанбас заман жок, күчү кайтпас адам жок.
  187. Кечүү билбей кечпе, адамдын сырын билмейинче ишенбе.
  188. Кесел адам кейикчил.
  189. Кеп билген адам — көп билген адам.
  190. Карыганда адам кичирейет, көркү кетип чүгүрөйөт.
  191. Кары адам — үйдүн куту.
  192. Карт адам акылга бай, март адам доско бай.
  193. Каргылуу тайган бар, адамдан чыккан айбан бар.
  194. Карапайым адам — касиеттүү адам.
  195. Карагай болбой чер болбойт, кайратсыз адам эр болбойт.
  196. Кара жемсөө адамда калыстык жок.
  197. Кара далы — эр тандабайт, өлөөр адам — жер тандабайт.
  198. Канжыгалуу кара сеңсел — алгыр кырааны, калкка туу, баатыр чеңгел — адам кырааны.
  199. Каман өлсө тиши калат, адам өлсө иши калат.
  200. Кайраттуу адам калкка башчы болот.
  201. Кайгыдан адам картаят, шаттыктан адам жашарат
  202. Кайгы адамдын өзүн чиритет, калп адамдын сөзүн чиритет.
  203. Ички ооруну табуу кыйын, карт адамды багуу кыйын.
  204. Ийне көзүнөн сынат, уй мүйүзүнөн сынат, адам (чечен) — сөзүнөн сынат.
  205. Зор адамга жакшы адам, сөзү менен теңелет, бар адамга жок адам, күчү менен теңелет.
  206. Жылкы аласы — тору ала, сыртынан таанылат, адам аласы — ичинде, баамчылар жаңылат.
  207. Жыгачтын жумшагын курт жейт, адамдын жумшагын адам жейт.
  208. Жоктон барды жараткан адамдын акылы.
  209. Жети баштуу ажыдаардан коркпо, эки жүздүү адамдан корк.
  210. Жерде жүргөн коңуз бар, адамдан чыккан доңуз бар.
  211. Жашыңдан жаман жолго баспаганың, адамдык сапатынды сактаганың.
  212. Жанашып калсаң (койсоң) жаманга, жакшылык кылбайт адамга.
  213. Жаман төө жабуусун жерийт, жаман адам айлын жерийт.
  214. Жаман адам өзү боло албайт, болгонду көрө албайт.
  215. Жаман адам жакшыны тааныбайт.
  216. Жаман адам — өз ырыскысына өзү түкүрөт.
  217. Жалкоолук адамды карытат, эмгек адамды байытат.
  218. Жалгыз таруу ботко болбойт, жалгыз адам тутка болбойт.
  219. Жалгыз адам тутка болбойт, тутка болсо да журтка болбойт.
  220. Жакшы тондун жакасы бар, жеңи жок; жакшы адамдын ачуусу бар, кеги жок.
  221. Жакшы үйгө келгенде, жаман адам мас болот.
  222. Жакшы үйгө келгенде, жаман адам мас болот.акшы малдын тишин ачпа, жакшы адамдын жашын сураба.
  223. Жакшы болом десең, жакыныңа жан тартпа, бактылуу болом десең, башка адамга көз артпа.
  224. Жакшы адамга жамандар, малы менен теңелет.
  225. Жакшы адамдын досу көп, жакшы аттын ээси көп.
  226. Жакшы адамда жаштык жок, тобокелдин көөнү ток.
  227. Жакшы адам улууну ак дилинен урматтайт, кичүүнү орду менен ызааттайт.
  228. Жакшы адам сөздү таап айтат, жаман адам каап сүйлөйт.
  229. Жакшы адам он бешинде жашмын дебейт, жүзгө чыкса карыдым дебейт.
  230. Жакшы адам макалчы, жаман адам сакалчы.
  231. Жакшы адам иш үстүндө, жаман адам сөз үстүндө.
  232. Жакшы адам жер себинен, жаман адам эл эсебинен жан сактайт.
  233. Жакшы адам жайлоодогу гүлдөй, тийип турган күндөй.
  234. Душманы жок адам болбойт, дудуктун да жанын койбойт.
  235. Доссуз адам — канатсыз куш.
  236. Дөөлөттүү адам ток болот, жашыңда жигит шок болот.
  237. Дүнүйө адамды таппайт, дүнүйөнү адам табат.
  238. Дүйнөгө устун болгон адам жок.
  239. Даракты жер көгөртөт, адамды эл көгөртөт.
  240. Дарак жемишинен таанылат, адам акылынан таанылат.
  241. Дарак — тамыры менен, адам — тууганы менен.
  242. Гүл — аарыныкы, бал — адамдыкы.
  243. Бышыксынган адамдар бересеге чалынат.
  244. Буюмду адам жаратат, адамды кудай жаратат.
  245. Буту менен басып, мурду менен тынгандын баары адам атала бербейт.
  246. Боору бүтүн, башы эсен адам болбойт (жок).
  247. Болот отто чыңалат, адам иште чыңалат.
  248. Билинбей туруп адамга, бир ооз сөз оору дарылайт.
  249. Билимдүү бөлмөк — оңой, адам болмок — кыйын,
  250. Беттешүүдө өзүн жоготкон адам жетелеме болот.
  251. Башынан багы качкандан — адам да качат.
  252. Башы тоголоктун (же томолоктун) бардыгы адам боло бербейт.
  253. Бактылуу адам кааласа, муз үстүндө от жанаар, бактысыз адам кааласа, кургак үйдөн суу чыгаар.
  254. Бак коноор адамдын уулу эптүү, кызы көрктүү болот.

Бул бетте нан жонундо макалдар чыгарылды.

  1. Адамдан улуу ат жок, нандан улуу аш жок.
  2. Айран ичкен алсырайт, кымыз ичкен кансырайт, эрке бала көч үстүнөн нан сурайт.
  3. Ак эмгектин наны таттуу, жалкоонун жаны таттуу.
  4. Ач койнунда нан болбойт.
  5. Ачка менен токтун ортосу жарты нан.
  6. Ачка турганча айранга нан сындырып жеген артык.
  7. Ачкадан өлгөн наабайдын койнунан нан чыгыптыр.
  8. Ачтын көзү нанда, токтун көзү тондо.
  9. Баарынан — нан улук.
  10. Бир күн кетмен чапкан нандын даамын билет.
  11. Бозо — болгондуку, токоч — тойгондуку.
  12. Бирөөгө нан кайгы, бирөөгө жан кайгы.
  13. Даны жоктун — наны жок, наны жоктун — жаны жок.
  14. Дүйнөдө нан улук.
  15. Жамгыр болбой дан болбойт, тегирмен болбой нан болбойт.
  16. Жапкан наны карала.
  17. Карды ачкан нанга карайт, суукка тоңгон күнгө карайт.
  18. Кедейдин байы буудай нандан шерине жейт.
  19. Кетмен менен иштебей, нанды кайдан табасың.
  20. Кетмен чапкан нанын жейт, ууру кылган жанын жейт.
  21. Кетмен чаппай нан кайда, айраны келди, мал кайда.
  22. Колунда токочу (же талканы) бар бала сүйгүнчүктүү.
  23. Кымыз — кишинин каны, эт — кишинин жаны, токоч — тоют, жарма — оокат.
  24. Минерге ат болбогон, жээрге нан болбойт.
  25. Найза жеңбегенди нан жеңет.
  26. Нандан улуу тамак жок, адамдан улуу атак жок.
  27. Нандын ысыгы жакшы, сөздүн бышыгы жакшы.
  28. Нансыз тамак даамсыз.
  29. Нан – адамдын мандай тери.
  30. Кулактай нан жесен, улактай куч толот.
  31. Наны жок чай курусун кайыры жок бай курусун.
  32. Наны жок чайдан без, кайыры жок байдан без.
  33. Сан тийбеске сан тийди, табак —табак нан тийди.
  34. Суу мол болсо, нан да мол.
  35. Нан баарынан улук.
  36. Эмгектин наны таттуу, жалкоонун жаны таттуу.

Бул бетте баатыр, эр жигит жонундо макалдар чыгарылды.

  1. Айгыр баатыр үйрүндө, ар ким баатыр үйүндө.
  2. Айласыз баатыр каманга чалдырат.
  3. Айласыз баатыр чочкого чабат.
  4. Акыл тоону бузат, баатыр жоону бузат.
  5. Акылсыз баатыр чорго чабат.
  6. Ала көөдөк болбосо, анын эмнеси баатыр.
  7. Алпты жеңген баатыр эмес, ачууну жеңген баатыр.
  8. Алп — чабышта, чечен — сөздө (сыналат).
  9. Алп адагы (соңу) Ормотой, тулпар адагы Тайтору.
  10. Алптын тизе бүккөнү — өлгөнү.
  11. Алтын — жерден, баатыр — элден
  12. Баатыр — баатырды көзүнөн тааныйт, чечен —чеченди сөзүнөн тааныйт.
  13. Баатыр — бир октук, бай бир жуттук.
  14. Баатыр — маңдайлаш, чечен — тандайлаш.
  15. Баатыр — орток, кут — жалгыз.
  16. Баатыр — согушта, акыл —ачуу келгенде, дос —зарылдыкта сыналат.
  17. Баатыр (эр жигит) өлсө бир өлөт. Коркок өлсө миң өлөт.
  18. Баатыр баатыр эмес, мал баккан баатыр.
  19. Баатыр бир өлөт, коркок миң өлөт.
  20. Баатыр болмок — маңдайдан, чечен болмок — таңдайдан.
  21. Баатыр болсоң — душмандан качпа.
  22. Баатыр болсоң — шер бол, коркок болсоң — жер бол.
  23. Баатыр болуп бай болсоң — бүрдөп турган терексиң, баатыр болуп жок болсоң — үрүп чыккан серексиң.
  24. Баатыр жарасыз болбойт.
  25. Баатыр жол баштайт, чечен сөз баштайт.
  26. Баатыр жоо барында сыйлуу, бий доо барында сыйлуу.
  27. Баатыр жоодо мактанат, коркок үйдө мактанат.
  28. Баатыр жоодо таанылат, чечен доодо таанылат.
  29. Баатыр өлүмү марадан.
  30. Баатыр өлсө да куралын таштабайт.
  31. Баатыр өлсө аты (наамы) калат, коркок (жанбагар) өлсө неси калат.
  32. Баатыр намыс үчүн туулуп, намыс үчүн өлөт.
  33. Баатыр табат, батман жейт.
  34. Баатыр туулса — эл ырысы, жамгыр жааса — жер ырысы.
  35. Баатыр чөлдө өлбөйт, балык көлдө өлбөйт.
  36. Баатыр чын айтат, коркок калп айтат.
  37. Баатыр элден өсөт, акмак элден безет.
  38. Баатыр элден чыгат, байлык жерден чыгат.
  39. Баатырга (эрге) да жан керек, бакырга да жан керек.
  40. Баатырга да жан керек, каапырга да жан керек.
  41. Баатырга таяк да жарак.
  42. Баатырды — жоону жеңгенден кийин макта,тамакты бойго сиңгенден кийин макта.
  43. Баатырга тийген жары эрте тул болот.
  44. Баатырды көрсөң кыдыр тут, букара көрсөң кадыр тут.
  45. Баатырдык билекте эмес, жүрөктө.
  46. Баатырдыкка даба жок.
  47. Баатырдын алдынан түлкү чыкса кылактап — олжо болот, аял чыкса булактап — жолтоо болот.
  48. Баатырдын атын алыстан ук, жанына барсаң бир киши.
  49. Баатырдын баш ийгени — өлгөнү.
  50. Баатырдын жоодон өлгөнү — элине шыпаа.
  51. Баатырдын өзү өлсө да, сөзү өлбөйт.
  52. Баатырдын өмүрү кыска, даңкы узун.
  53. Баатырдын көркү — маңдайда, чечендин көркү — таңдайда.
  54. Баатырдын көркү— эрдикте
  55. Баатырлар маңдайлашып, чечендер таңдайлашып.
  56. Баатырсынган жигитти жоо келгенде көрөбүз.
  57. Бактылуу болмок мүнөздөн, баатыр болуу күрөштөн.
  58. Бакыргандын баары эле баатыр эмес,
  59. Баласы баатырдын, атасы ардактуу.
  60. Балык көлдө өлбөйт, баатыр чөлдө өлбөйт.
  61. Берген баатыр эмес, алган баатыр.
  62. Бирөөнүн — өзү баатыр, бирөөнүн — сөзү баатыр.
  63. Булдурсун камчы тийсе да, баатырдын жүзү түктөйбөс.
  64. Дос балаада билинер, баатыр талаада билинер.
  65. Жакшы атын аябайт, баатыр жоону санабайт.
  66. Жолборс изинен кайтпайт, баатыр сөзүнөн кайтпайт.
  67. Жоо качканда баатыр көбөйөт.
  68. Жоо келгенде — баатыр бол, доо келгенде — акыл бол.
  69. Жоо кыстаса баатырга бар.
  70. Жоргодон туулган жорток бар, баатырдан туулган коркок бар.
  71. Кардың ачса дыйканга бар, жоо кыстаса баатырга бар.
  72. Көп баатырдан жоо кетет, көи чеченден доо кетет.
  73. Колго түшкөн баатырдын башын чабыш — канкордук.
  74. Коркконго бир ок да көп, баатырга жүз ок да аз.
  75. Коркок миң өлөт, баатыр бир өлөт.
  76. Коркоктун асылы болгончо, баатырдын жесири бол.
  77. Кылычтуу коркокту союлдуу баатыр жеңет.
  78. Маңдай жарылган — баатыр, таңдай жарылган — чечен.
  79. Менменсинген жигитти жоо келгенде көрөрбүз, чеченсинген жигитти доо келгенде көрөрбүз.
  80. Мергендин ажалы — зоодон, баатырдын ажалы —жоодон.
  81. Молдону суктугунан бил, баатырды курчтугунан бил.
  82. Опсуз баатыр жоого түшөт.
  83. Суу ылдый агат, баатыр өр талашат.
  84. Үйдө — баатыр, жоодо — жок.
  85. Чечендин — сөзү, баатырдын — көзү (курч).
  86. Чын жакшыга жолуксаң, суу ордуна бал берер, чын баатырга жолуксаң, сен үчүн ал жан берер.
  87. Эки баатыр эрегишсе, бирөө калат, бирөө өлөт.
  88. Эл менен эрегишпе, баатыр менен жоолашпа.
  89. Элин коргоп жоо сайган — баатыр атка конот.
  90. Элин сагынбас эр болбос, үйрүн сагынбас ат болбос.
  91. Элине арка болуучу уул — эки миздүү шап (канжар).
  92. Элине моюшкан азамат душманына тизе бүкпөс.
  93. Элинен безген эр оңбос, көлүнөн безген каз оңбос.
  94. Айгыр баатыр үйрүндө, ар ким баатыр үйүндө.
  95. Алп — чабышта, чечен — сөздө
  96. Жолборс чапкан эр — жоону чабат.
  97. Жоо чапкан алпка айып жок.
  98. Журт кыйырын күзөткөн алп кеткенде өз жоолашар, душман көк ташка кылычын жанаар.
  99. Азамат (эр жигит) — бир сырдуу, миң кырдуу болот.
  100. Азамат акылдуу болсо, алганы мээримдүү болот.
  101. Азамат бир күнү ат минет, бир күнү жөө жүрөт.
  102. Азамат болсоң ак иште — аздыр — көптүр мал болот, бекеринен мал тапсаң — берекеси жок болот.
  103. Азамат болсоң эр жигит, ардактуу иштен корунба.
  104. Азамат эрге алтымыш өнөр аздык кылат.
  105. Азаматка — эл арка.
  106. Азаматтын азганы — көчкөндө жөө басканы.
  107. Азаматтын азганын өзү билбейт, жат билет.
  108. Азаматтын белгиси — көп ойлонуп, аз сүйлөйт.
  109. Азаматтын даңкын чыгарган — эмгек, арамзанын жанын чыгарган — эрмек.
  110. Азаматтын жакшысы азыраак сүйлөп, көп тыңшайт.
  111. Азаматтын жакшысы бирде мырза, бирде кул, аргымактын жакшысы чапса күлүк, сатса пул.
  112. Азаматтын жакшысы он бешке келсе — кичүүлүк жок, жүзгө келсе — карылык жок.
  113. Азаматтын кадырын атасы эмес, эл билет.
  114. Акылман билги өлсө — журт акылсыз, эр кол башчы өлсө — кол жетим.
  115. Ай күн менен жакшы, эр эл менен жакшы.
  116. Акыл менен билим эр адамдын сөөлөтү.
  117. Алгырдын зорун — шер дейбиз, азамат зорун — эр дейбиз.
  118. Алдыңа баш ийип азамат келсе, эр кунун кеч.
  119. Алтын чыккан жер кадырлуу, калыс жүргөн эр кадырлуу.
  120. Жышааналуу эр жигиттин, кайда жүрсө жолу болоор.
  121. Эр жигиттин белгиси, бирде мырза, бирде кул.
  122. Ат — эриндүү келет, эр — мурундуу келет.
  123. Ат айланып казыгын табат, эр айланып элин табат.
  124. Ат башы менен эр башы, кайда калбайт бир башы.
  125. Ат башына күн түшсө, ооздугу менен суу ичет, эр башына күн түшсө, өтүгү менен суу кечет.
  126. Ат жакшысы боз болот, эр жакшысы айткан сөзгө бек болот.
  127. Ат жакшысы кермеде, эр жакшысы термеде.
  128. Ат сыноосу бир болот, эр сыноосу миң болот.
  129. Ат кызыгы арыганча, эр кызыгы карыганча.
  130. Ат мүдүрүлбөй жер тааныбайт, эр мүдүрүлбөй, эл тааныбайт.
  131. Ат семирип нык болот, эр семирип бук болот.
  132. Ат сыйлаган азамат жөө баспайт, эр сыйлаган катын эшикте калбайт.
  133. Ат сыноосу бир болот, эр сыноосу мин, болот.
  134. Ат тойгон жерине качат, эр туулган жерине шашат.
  135. Ат чабышта ат өлөт, эр сайышта эр өлөт.
  136. Аял жакшысын — эри сүйөт, эр жакшысын — эли сүйөт.
  137. Эр жигит элдин камын жейт, эселек элдин малын жейт.
  138. Эр жигиттин белгиси, бирде мырза, бирде кул.
  139. Басмайылдын батканын ээси билбей ат билет, эр жигиттин кадырын агайын билбей жат билет.
  140. Жөнү жок багыныш, эр жигитке өлүм менен тең.
  141. Нар төөнү өргө тартса — алкынар, эр жигитке дөөлөт бүтсө — шалпынар, каздын этин жебеген шумкарлар колго түшсө, тартынакка талпынар.
  142. Эр жигиттин —таалайы көрк, саябан бактын — маанайы көрк.
  143. Тиккен бак өнбөй калбайт, эр жигит жакшылыкты көрбөй калбайт.
  144. . Эр жигитти эл ичинде сынаба, эл четинде сына, канжыгадан баш чечишкен, карыдан кан кечишкен жоо бетинде сына.
  145. Эки чанач, бир козу — эр жигиттин жолдошу.
  146. Эр жигит ачкадан өлбөйт, ардан өлөт.
  147. Эр жигит бирде мырза, бирде кул.
  148. Эр жигит жигит болобу, этеги шорго малынбай! Эр жигит жолу болобу, кез — кезде торго чалынбай.
  149. Эр жигит үйдө туулуп, жоодо өлөт.
  150. Эр жигит күрөшпөгүн балбан менен, балбанды жыга албайсың чалган менен.
  151. Эр жигит менен бөрү азыгы — жолдо.
  152. Эр жигит эки айтпайт.
  153. Эр жигит эл камын жейт.
  154. Эр жигит эл четинде, жоо бетинде.
  155. Эр жигит элдин камын жейт, эселек малын жейт.
  156. Эр жигит эмгекти сүйөт, эмгектин үзүрүндө жүрөт.
  157. Эр жигит энеден туулат, эл үчүн өлөт.
  158. Эр жигитке жетимиш түрлүү өнөр аз.
  159. Эр жигиттин алганы жарашса алка жакасы ак болот да, элине эмгек сиңип бак конот.
  160. Эр жигиттин башы канжыгада, каны көөкөрдө.
  161. Эр жигиттин кадырын агайын билбейт, жат билет.
  162. Эр жолдошу — тобокел.
  163. Эр өлүмгө күлүмсүрөп барат.
  164. Эр өлсө да, эл өлбөйт.
  165. Эр кадырын эр билет, зер кадырын зергер билет.
  166. Эр кайраттуу болсо, катын уяттуу болот.
  167. Эр кайраты бир күндүк, эл кайраты миң күндүк.
  168. Эр канаты — күлүк ат, журт тиреги — эр жигит.
  169. Эр кармаган эмгегинен кутулат.
  170. Эр күзгүсү — эмгеги.
  171. Эр колбашчы өлсө — кол жетим.
  172. Эр колунан куш тойбос, эне колунан кыз тойбос.
  173. Эр мактанса, бир октук, бай мактанса, бир жуттук.
  174. Эр намыстын кулу.


Бул бетте ынтымак, ырыскы жонундо макалдар чыгарылды.

  1. Ага —тууган ынтымактуу болсо ат көп, абысындар ынтымактуу болсо аш көп.
  2. Өздөн чыккан жоону ынтымакка чакыр.
  3. Өөн бириксе тон болбойт, ынтымак болбой эл болбойт.
  4. Сылыктыктын белгиси — алыш — бериш, ынтымактын белгиси — барыш — келиш.
  5. Ынтымактан айрылсаң, колуңдагы иш кетет.
  6. Журттун ынтымагына балта чапкан бузукуну журт алдында мууздайт.
  7. Ити семиз, мал арык — жер азганы, ынтымагы болбосо — эл азганы.
  8. Өздөн чыккан жоону ынтымакка чакыр.
  9. Ынтымактан айрылсаң, колуңдагы иш кетет.
  10. Ынтымагы бар элдин карды ток болот.
  11. Ынтымагы жок элден ырыс качат.
  12. Ынтымагың бар болсо, айылың менен журтка тең болоорсуң, ынтымагың болбосо, жашоо кыйын тынчыраак.
  13. Ынтымагың болбосо, жашоо кыйын тынчыраак.
  14. Ынтымагың болбосо, ит менен кушка жем болорсуң.
  15. Ынтымак — бейкуттуктун көрөңгөсү, ымала — ырыстуу элдин жөрөлгөсү.
  16. Ынтымак — ийгиликтин башаты.
  17. Ынтымак бар жерде— ырыс бар.
  18. Ынтымак бар үйгө ырыс түнөйт.
  19. Ынтымак болбой, ырыс турбайт.
  20. Ынтымак болбосо, иш оңолбойт.
  21. Ынтымак болсо калкыңда, душманыңдан тартынба.
  22. Ынтымак достордун жолун ачат, ынтымак болбосо, ырысың качат.
  23. Ынтымак жакшы ырк жакшы, ынтымактуу журт жакшы.
  24. Ынтымак түбү — ийгилик, тирдиктин түбү — бирдик.
  25. Ынтымак түбү — ийгилик, тирдиктин түбү — бирдик.
  26. Ынтымаксыз атадан алтоо болсоң — оңбоссуң.
  27. Ынтымаксыз эл жетим.
  28. Ынтымактан айрылсаң, колуңдагы иш кетет.
  29. Ынтымактуу атадан алтоо болсоң — жолборссуң.
  30. Ынтымактуу үйгө ырыс түнөйт.
  31. Ырыс алды — ынтымак, ыркы жокко конбос бак.
  32. Ырыс алды — ынтымак.
  33. Ырыс алды ынтымак, ынтымагың жок болсо, алдыңдан таяр алтын так.
  34. Ырыс алды ынтымак, ыркы жокко (эринчекке) конбос бак.
  35. Ырыс жугушат, билим (же акыл) оошот.
  36. Ырыс качса, бакыт конбойт.
  37. Ырыскы — иште, иш — колдо.
  38. Ырыскыны жер берет, ынтымакты эл сүйөт.
  39. Ырыскысыз киши болбойт.
  40. Ырыстууга — жуучу келет.
  41. Ырыстууга — жуучу келет, ырысы жокко—доочу келет.
  42. Ырыстуунун аты күлүк, кызы сулуу чыгат.
  43. Ырыстуунун аты күлүк, кызы сулуу.
  44. Ырысы жок элдин ырымы күч.
  45. Ырысы жокко ышкындан айтпайт, кешиги жокко кемирчектен айтпайт.
  46. Ырысы жоктун аты, кара чабуулда жүгүрөт.
  47. Ырысы жоктун ырымы күч, таалайы жоктун табышмагы күч. Олоңунан жырышы күч.
  48. Ырысы жоктун этегине буудай салса төгүлөт.
  49. Акыл учат, ырыс жугушат.
  50. Алсызды жөлөгөнүң — ырыска бөлөгөнүң.
  51. Аял жакшысы — ырысы мол, аял жаманы —кайгысы зор.
  52. Баатыр туулса — эл ырысы, жамгыр жааса — жер ырысы.
  53. Баласы жоктун — ырысы жок.
  54. Баш көбөйсө — ырыс, кас көбөйсө — уруш.
  55. Билим — ырыс азыгы
  56. Жакшы аял — ырыс, жаман аял -уруш
  57. Жакшы менен дос болсоң — ырыскысын тең бөлөт, жаман менен дос болсоң — өзүнөн сени кем көрөт.
  58. Жакшы ниет — жарым ырыс.
  59. Жакшы санаа — жарым ырыс.
  60. Жакшы тилек — жарым ырыс.
  61. Жакшы ургаачынын колунда куту, койнунда ырысы толо.
  62. Жакшы уулдун башына ырыс менен кенч ойнойт, жаман уулдун башына келтек менен камчы ойнойт.
  63. Жакшылык кылсаң — ырыска батасың, калпың кармалса кайда качасың?
  64. Жаман адам — өз ырыскысына өзү түкүрөт.
  65. Жамгыр — жер ырысы.
  66. Жер — ырыстын киндиги, билим — ырыстын тизгини.
  67. Жөөнүн ырысын аттуу жебейт.
  68. Зулум эшиктен кирсе, ырыс түндүктөн чыгар.
  69. Ийри тумшуктун ырысы кайыптан.
  70. Адам өлмөйүнчө ырыскысы түгөнбөйт.

6789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176